Author Archive

Communitas se prosesbegeleiding van gemeentes

Written by webmeester on . Posted in Prosesbegeleiding

Communitas se prosesbegeleiding van gemeentes

Communitas lewer al vir byna 20 jaar prosesbegeleiding aan gemeentes.  Communitas het ‘n span van geakkrediteerde fasiliteerders (lys word binnekort hier gepubliseer) wat almal deur CFN opgelei is in fasiliteringsvaardighede en as ‘n span saamwerk om die beste moontlike diens aan gemeentes in ons gebied te lewer.

Die span staan onder leiding van Frederick Marais en Divine Robertson verskaf aan die span logistieke ondersteuning.

Hierdie diens vorm ‘n integrale deel van ons visie om ‘n diensruimte te wees waar gemeentes en gemeenteleiers begelei word om hulle roeping beter te ontdek en hulle gawes te ontsluit.  Ons begelei gemeentes vanuit die teologiese vertrekpunte dat gemeentes God se geskenk aan die wêreld is. Gemeentes maak saak vir God en die koninkryk, of soos wat Lesslie Newbigin dit stel: Gemeentes is die eerste hermeneut (verklaarder) van die evangelie. Gemeentes het daarom ‘n unieke taak wat in hulle unieke konteks uitgeleef moet word. Communitas se begeleiding van gemeentes is daarom gefokus op die herontdekking van die gemeente se roeping.

Communitas se prosesbegeleiding staan onder leiding van Frederick Marais wat bygestaan word deur ‘n span van geakrediteerde fasiliteerders.

Wanneer is ‘n gemeenteproses wenslik?

Wanneer vasgelooptheid ervaar word

Die noodsaak vir ‘n gemeenteproses ontstaan wanneer die gemeente se leierskap vasgelooptheid ervaar.  Die oorsake van die vasgelooptheid kan positief of negatief wees.  Dit kan wees dat die gemeente poog om probleme aan te spreek maar geen gewenste resultate beleef nie.  Aan die ander kant dit wees dat die gemeente se  leierskap probeer om die potensiaal van die gemeente te ontsluit, maar ervaar dat hulle nie daarin slaag om dit te doen nie.  Die onderliggende rede vir beide vorme van vasgelooptheid is omdat die leierskap oplossings gebruik wat in die verlede gewerk het, maar nie in die huidige konteks meer werk nie. Vasgelooptheid ontstaan wanneer gemeenteleierskap oplossings van die verlede gebruik in ‘n tyd wat dit nie meer werk nie.

Wat is uniek aan gemeenteprosesse?

1.  Tegniese of aanpassende verandering

Uitdagings wat gemeenteleiers moet aanspreek kan in twee kategorieë val naamlik tegniese en aanpassende uitdagings. Tegniese uitdagings is wanneer die gemeente ‘n vaardigheid wil aanleer om ‘n sekere aspek van hulle gemeente beter te doen.  Daarvoor is daar nie ‘n proses nodig nie, maar toerusting van die leierskap. Wanneer die uitdaging aanpassend is, beteken dit dat die leierskap weet daar is ‘n uitdaging, maar daar is onsekerheid oor die regte oplossing en oor die rede waar die uitdaging vandaan kom.  Indien leierskap dit ervaar, is daar meer as net ‘n nuwe vaardigheid of tegniek nodig, maar ‘n nuwe oriëntasie tot die uitdaging.  In sulke gevalle kan die uitdaging net werklik aangespreek word d.m.v. ‘n proses wat verkieslik begelei word deur ‘n kundige begeleier of fasiliteerder.

2.  Gemeenteprosesse is geloofsonderskeidende prosesse

Oor die jare het ons by Communitas geleer om te onderskei tussen prosesse wat ontwerp is vir die besigheidsektor of die korporatiewe lewe en prosesse vir gemeentes. Daar word dikwels in die korporatiewe- en publieke lewe gebruik gemaak  van strategiese prosesse.  Die uitgangspunte van hierdie prosesse in nie toepaslik vir gemeentes nie, omdat dit nie vertrek vanuit die wete dat die gemeente aan die drie-enige God behoort wat nou deur sy Woord en Gees besig is om die Koninkryk te laat kom. Gemeenteprosesse begin en eindig daarom by God en wat God nou doen en die gemeente nooi om van Sy sending (missie) deel te word. Om dit anders te stel: in gemeenteprosesse vra ons deurlopend vrae oor God en stel ons oop vir die leiding van Sy Gees en Woord om ons op Sy reis te begelei. Ons het geleer dat dit opwindende reis is wat gemeentes werklik verander.

3.  Vernuwing van Bedieningspraktyke en Kultuurverandering van die gemeente

Ekklesiologiese model

Wanneer die konteks verander soos wat ons tans in Suid-Afrika ervaar en nog vir ‘n lang tyd sal ervaar, stel dit besondere uitdagings aan gemeentes soos wat die diagram hierbo aantoon. Verandering in die konteks het impak op al die vlakke van gemeentewees. Om daardie rede ervaar ons by Communitas dat baie gemeentes prosesse benodig wat meer doen as net vernuwing in hulle bedieningspraktyk en het ons die afgelope aantal jare gefokus op die ontwikkeling van prosesse wat gemeentes help met kultuurtransformasie van die gemeente.  Op die diagram hierbo is die kultuur van die gemeente alles wat  onder die lyn is, nl. die roeping, identiteit en belydenis van die gemeente.

‘n Verandering in die kultuur van die gemeente moet uit die aard van die saak ook gestalte kry in die bedieninge.  Kultuurtransformasie het daarom ook ‘n vernuwing in die bedieninge van die gemeente tot gevolg.

4.  Gestuurdheid van gemeente

Die (her)ontdekking van die gestuurde of missionêre karakter van gemeentes oor die afgelope dekade het ons denke oor gemeentes baie diep beïnvloed.  Gemeentes vind nie hulle bestaansdoel in hulleself nie, maar in hulle gestuurdheid. Die gemeente se bediening is daarom nie aan die lidmate nie, maar deur die lidmate  wat as gestuurdes leef. Gemeentes wat so van ‘n selfgerigte selfverstaan transformeer na ‘n gestuurde selfverstaan moet hulle totale bediening herbedink  Om gemeentes hierin te begelei, is Communitas betrokke by die Vennootskap vir Gestuurde Gemeentes waar groepe van gemeentes mekaar begelei in die ontdekking en uitleef van hulle gestuurde roeping.

 

 

Communitas se prosesbegeleiding van gemeentes

Written by webmeester on . Posted in Gemeenteprosesse

Communitas se prosesbegeleiding van gemeentes

Communitas lewer al vir byna 20 jaar prosesbegeleiding aan gemeentes.  Communitas het ‘n span van geakkrediteerde fasiliteerders (lys word binnekort hier gepubliseer) wat almal deur CFN opgelei is in fasiliteringsvaardighede en as ‘n span saamwerk om die beste moontlike diens aan gemeentes in ons gebied te lewer.

Die span staan onder leiding van Frederick Marais en Divine Robertson verskaf aan die span logistieke ondersteuning.

Hierdie diens vorm ‘n integrale deel van ons visie om ‘n diensruimte te wees waar gemeentes en gemeenteleiers begelei word om hulle roeping beter te ontdek en hulle gawes te ontsluit.  Ons begelei gemeentes vanuit die teologiese vertrekpunte dat gemeentes God se geskenk aan die wêreld is. Gemeentes maak saak vir God en die koninkryk, of soos wat Lesslie Newbigin dit stel: Gemeentes is die eerste hermeneut (verklaarder) van die evangelie. Gemeentes het daarom ‘n unieke taak wat in hulle unieke konteks uitgeleef moet word. Communitas se begeleiding van gemeentes is daarom gefokus op die herontdekking van die gemeente se roeping.

Communitas se prosesbegeleiding staan onder leiding van Frederick Marais wat bygestaan word deur ‘n span van geakrediteerde fasiliteerders.

Wanneer is ‘n gemeenteproses wenslik?

Wanneer vasgelooptheid ervaar word

Die noodsaak vir ‘n gemeenteproses ontstaan wanneer die gemeente se leierskap vasgelooptheid ervaar.  Die oorsake van die vasgelooptheid kan positief of negatief wees.  Dit kan wees dat die gemeente poog om probleme aan te spreek maar geen gewenste resultate beleef nie.  Aan die ander kant dit wees dat die gemeente se  leierskap probeer om die potensiaal van die gemeente te ontsluit, maar ervaar dat hulle nie daarin slaag om dit te doen nie.  Die onderliggende rede vir beide vorme van vasgelooptheid is omdat die leierskap oplossings gebruik wat in die verlede gewerk het, maar nie in die huidige konteks meer werk nie. Vasgelooptheid ontstaan wanneer gemeenteleierskap oplossings van die verlede gebruik in ‘n tyd wat dit nie meer werk nie.

Wat is uniek aan gemeenteprosesse?

1.  Tegniese of aanpassende verandering

Uitdagings wat gemeenteleiers moet aanspreek kan in twee kategorieë val naamlik tegniese en aanpassende uitdagings. Tegniese uitdagings is wanneer die gemeente ‘n vaardigheid wil aanleer om ‘n sekere aspek van hulle gemeente beter te doen.  Daarvoor is daar nie ‘n proses nodig nie, maar toerusting van die leierskap. Wanneer die uitdaging aanpassend is, beteken dit dat die leierskap weet daar is ‘n uitdaging, maar daar is onsekerheid oor die regte oplossing en oor die rede waar die uitdaging vandaan kom.  Indien leierskap dit ervaar, is daar meer as net ‘n nuwe vaardigheid of tegniek nodig, maar ‘n nuwe oriëntasie tot die uitdaging.  In sulke gevalle kan die uitdaging net werklik aangespreek word d.m.v. ‘n proses wat verkieslik begelei word deur ‘n kundige begeleier of fasiliteerder.

2.  Gemeenteprosesse is geloofsonderskeidende prosesse

Oor die jare het ons by Communitas geleer om te onderskei tussen prosesse wat ontwerp is vir die besigheidsektor of die korporatiewe lewe en prosesse vir gemeentes. Daar word dikwels in die korporatiewe- en publieke lewe gebruik gemaak  van strategiese prosesse.  Die uitgangspunte van hierdie prosesse in nie toepaslik vir gemeentes nie, omdat dit nie vertrek vanuit die wete dat die gemeente aan die drie-enige God behoort wat nou deur sy Woord en Gees besig is om die Koninkryk te laat kom. Gemeenteprosesse begin en eindig daarom by God en wat God nou doen en die gemeente nooi om van Sy sending (missie) deel te word. Om dit anders te stel: in gemeenteprosesse vra ons deurlopend vrae oor God en stel ons oop vir die leiding van Sy Gees en Woord om ons op Sy reis te begelei. Ons het geleer dat dit opwindende reis is wat gemeentes werklik verander.

3.  Vernuwing van Bedieningspraktyke en Kultuurverandering van die gemeente

Ekklesiologiese model

Wanneer die konteks verander soos wat ons tans in Suid-Afrika ervaar en nog vir ‘n lang tyd sal ervaar, stel dit besondere uitdagings aan gemeentes soos wat die diagram hierbo aantoon. Verandering in die konteks het impak op al die vlakke van gemeentewees. Om daardie rede ervaar ons by Communitas dat baie gemeentes prosesse benodig wat meer doen as net vernuwing in hulle bedieningspraktyk en het ons die afgelope aantal jare gefokus op die ontwikkeling van prosesse wat gemeentes help met kultuurtransformasie van die gemeente.  Op die diagram hierbo is die kultuur van die gemeente alles wat  onder die lyn is, nl. die roeping, identiteit en belydenis van die gemeente.

‘n Verandering in die kultuur van die gemeente moet uit die aard van die saak ook gestalte kry in die bedieninge.  Kultuurtransformasie het daarom ook ‘n vernuwing in die bedieninge van die gemeente tot gevolg.

4.  Gestuurdheid van gemeente

Die (her)ontdekking van die gestuurde of missionêre karakter van gemeentes oor die afgelope dekade het ons denke oor gemeentes baie diep beïnvloed.  Gemeentes vind nie hulle bestaansdoel in hulleself nie, maar in hulle gestuurdheid. Die gemeente se bediening is daarom nie aan die lidmate nie, maar deur die lidmate  wat as gestuurdes leef. Gemeentes wat so van ‘n selfgerigte selfverstaan transformeer na ‘n gestuurde selfverstaan moet hulle totale bediening herbedink  Om gemeentes hierin te begelei, is Communitas betrokke by die Vennootskap vir Gestuurde Gemeentes waar groepe van gemeentes mekaar begelei in die ontdekking en uitleef van hulle gestuurde roeping.

 

 

Jampie Nel

Written by webmeester on . Posted in Vorige kommentaar

Ons het so met die tyd saam agtergekom dat mense nie meer so ingesteld is op huisbesoek nie. Sommige kry ons jammer (weet daar is genoeg ander dringende sake), maar daar is ook diegene wat huisbesoek beskou as ‘n moment van konfrontasie en dit eerder sou wou vermy. ons het ook as leiers besluit dat huisbesoek nie ‘n hoê prioriteit by ons is nie, maar vind dat ons ook nie daarsonder kan nie. Vir ons is dit ‘n manier om medegelowiges in hulle ruimte te ontmoet en te leer ken. Ek dink nie ek kan heeltemal daarsonder nie, alhoewel die bediening meer baatvind by ander goed wat meer aandag kry, soos toerusting. Ek wil nie net by mense kom as daar ‘n probleem is of net by die leiers nie. Dis jammer ons het nie meer tyd om net te kuier nie.

Ons tref God in die wêreld aan …

Written by webmeester on . Posted in Vorige kommentaar

Bernd Oberdorfer skryf oor ons beskouing van “personhood” in “The Holy Spirit – A Person?” (in The Work of the Spirit. Pneumatology and Pentecostalism. Michael Welker ed., 2006) aan die hand van Pannenberg se filosofiese antropologie. Daarvolgens is ‘n persoon “not an isolated, immutable entity but rather comes into being, develops, and is formed by a social context. Persons exist only in relations, and their personality is not independent of these relations.” (p. 36 – ek sou met hom wou gesels oor sy “only” beskouing, maar dit eers daar gelaat!) Hy pas dit toe op die wyse waarop ons praat oor die Triniteit en wys hoe ook die Triniteit gedefinieer word in hulle verhouding met mekaar. Op ongelooflike boeiende manier wys hy hoe die Gees die differensiasie EN eenheid van die Vader en die Seun konstitueer.

En ek dink dit is iets wat ook in God se verhouding met mense gebeur. Hy kan verander in terme van sy verhouding met ons, al bly Hy dieselfde in terme van sy wese (liefde, lig, lewe). Vincent Brümmer (What are we doing when we pray?) wys pragtig uit hoe dit ons gebede sinvol maak, want God kan in ‘n verhouding met ons verander. God is dus nie “self-sufficient” nie. En ons ook nie! En die Gees is ook in die wêreld besig. En dit beteken dat ons Hom ook juis in die wêreld gaan aantref as ons die moeite doen om ons laertrek mentaliteit op te skort …

Ons tref God in die wereld aan… (vir nog verdere gesprek)

Written by webmeester on . Posted in Vorige kommentaar

Chris, jy verwys na ‘n opwindende debat oor “personhood” (waarna ek elders in ‘n blog al verwys het), veral in gesprek met trinitariese tradisies wat die Kappadosiese Vaders uit die vroee kerk lees soos in die verwysing van Oberdorfer. Ek dink veral aan Zizioulas (Ortodoks), maar ook hoe dit teoloee vanoor die hele ekumeniese spektrum (Gereformeerd, Katoliek, Lutheraans, en Evangelical) beinvloed het (teoloee soos Moltmann, Pannenberg, LaCugna, Jenson, Grenz, Volf, en selfs ‘n bepaalde tradisie wat Barth graag meer wil verstaan vanuit die tweede helfde van sy Kerklike Dogmatiek). Maar dit is ‘n ewe opwindende gesprek as dit ‘n gesprek oor trinteit en “personhood” word vanuit meer tipiese Afrika wereldbeskouings (soos Ogbonnaya se werk oor Tertullianus).

Nietemin, die Pannenberg verwysing laat my ook dink aan hoe hy sy Sistematiese teologie volume wat oor sy ekklesiologie handel (volume 3) begin. Hy begin met ‘n klem op “the work op the Spirit of God in his church and in believers serves the consummating of his work in the world of creation.” Wat meer is, Pannenberg gaan dan voort om te wys hoedat “theology has often neglected the relation between the soteriological operations of the Spirit in believers and his activity both as the Creator of all life and also in its eschatological new creation and consummation.” Interessant dat Pannenberg dan juis terugval op veral Calvyn se klem op “the biblical statements about the work of the Spirit in creation.” Maar ook Barth se beskrywing van die Heilige Gees as die “awakening power” waardeur die opgestane Here die Kerk geskep het as ‘n “provisional representation of the whole world of humanity” wat in Hom geregverdig is. Die implikasies hiervan is uiters belangrik vir die gesprek wat ons hier begin voer het oor die Kerk se posisie ten opsigte van die God-wereld verhouding.

Hierdie soort konseptualiserings het beslissende implikasies vir hoe “gestuurde” gemeentes dink oor hul roeping in die wereld: as “self-sufficient” (of “buffered”, om Charles Taylor se metafoor vir die moderne “self” te gebruik) geloofsgemeenskappe wat God kant-en-klaar ontvang het, en dan gestuur word om Hom af te lewer aan die wereld wat Hom nog nie ontvang het nie (met die implikasie dat die wereld alleenlik ‘n objek van ons evangelisering kan wees); of, as “gebroke” (“porous”: Taylor se “buffered” teenstelling) geloofsgemeenskappe wat reeds die wereld-in-gemeenskap-met-God verteenwoordig op ‘n spesifieke manier (met Woord, tradisie, en sakrament in haar midde), en wat dan gestuur word om (vanuit die verstaan wat hierdie bronne vorm) deel te neem aan God se teenwoordigheid en aktiwiteit in die wereld (met die implikasie dat so ‘n deelname heel dikwels in die eerste plek die kerk self evangeliseer!).

Vincent Brümmer sê: Gebed is noodsaaklik maar nie genoegsaam nie …

Written by webmeester on . Posted in Vorige kommentaar

Ek het onlangs Vincent Brümmer se boek What are we doing when we pray? gelees, wat moontlik ‘n antwoord in die regte rigting gee.

Hy fokus in die boek op gebed en die wese van geloofsvertroue. En hy identifiseer op uitstekende wyse die kompleksiteite wat inherent aan gebed en gebedsverhoring is (Die boek is ‘n hersiene en uitgebreide uitgawe deur Ashgate in 2008 van die oorspronklike boek van hierdie gebore Suid-Afrikaner, wat reeds in 1984 uitgegee is. Hy is ‘n afgetrede godsdiens-filosoof van Utrecht).

Vincent sluit aan by die gedagte van Gerard Ebeling dat gebed die sleutel is om die wese van God te verstaan. Hy werk met ‘n oop perspektief op God, wat sommige “open theism” noem, omdat hy reken dat gebed nie eintlik met ‘n ander perspektief, bv. dat God nie kan verander nie, nog gebed genoem kan word nie. Daarby voeg hy by dat gebed ook gesien moet word as die “language game of faith” op voetspoor van Anthony Thiselton.

In die afdeling, Asking an omnipotent God, haak hy dan aan by die idee van Geach, God and the Soul, dat gebed ‘n “two-way contingency” (voorwaardelikheid of gebeurlikheid) het, 1. God se antwoord is nie onmoontlik óf onvermydelik nie 2. Gebed is ‘n noodsaaklike maar nie ‘n genoegsame voorwaarde vir God se antwoord nie.

En dit is hier waar die pennie vir my drop!

Gebed is VIR ONS noodsaaklik, maar nog steeds onderworpe aan God se soewereiniteit.

Gebed is egter ook VIR GOD nodig, nie omdat sy wese onvolledig is en Hy dus ‘n aanvulling nodig het om volmaak te word nie, maar omdat Hy ‘n God is wat kan verander, ‘n mens sou selfs kon sê, wil verander, omdat Hy in ‘n egte verhouding, as ‘n persoon!, met ons is.

Dit beteken ook, dat só ‘n siening van die voorwaardelikheid van ons gebed, implisiet en eksplisiet die grense bepaal van wat betekenisvol van God gevra kan word. God kan bv. 1) nie logies-onmoontlike dinge verhoor nie (bv. om te vra dat iets beide wit as swart gemaak moet word) of 2) iets wat teen sy eie natuur is nie (bv. om te vra dat Hy sondig).

Aan die ander kant het God Homself ook beperk. Die feit dat God Hom in liefde aan mense verbind het, is ‘n illustrasie hierdie self-opgelêde beperking. God het Homself uit vrye keuse beperk in die mate van invloed wat Hy op mense kan uitoefen om met hulle in verhouding te kan lewe. Hy sal dus niemand dwing om met Hom in ‘n liefdesverhouding te staan nie, anders sal dit nie meer ‘n liefdesverhouding wees nie.

Teenoor die statiese idee van God as onveranderlik, wys Vincent dan uit hoe gebed baie spesifiek die verhouding tussen God en die bidder verander wat daardeur ‘n werklike veranderings effek op beide het. (On)veranderlikheid is gevolglik altyd ‘n dinamiese begrip omdat dit ‘n onvolledige konsep is – God is onveranderlik in sy goedheid en getrouheid, maar veranderlik ten opsigte van gebeurlikhede. Anders sou hy nie ‘n persoon wees nie.

Ten opsigte van die feit dat God ons behoeftes ken, kan ‘n mens aanvaar dat God baie van ons behoeftes vervul sonder dat ons vra, maar weens sy behoefte om met ons in ‘n verhouding te lewe, sommiges net gee omdat ons vra. Anders sou ons óf oorweldig wees deur die vervulling van ons onuitgesproke behoeftes óf bederf deur te dink dat ons behoeftes outomaties, sonder ‘n verhouding, bevredig word (hier werk hy met Eleonore Stump, “Petitionary prayer” in American Philosophical Quarterly 16 [1979] se gedagtes).

In verband met Intersessie maak hy eers die stelling dat hy God se optrede as die primêre oorsaak beskou wat Hy bemiddel deur sekondêre oorsake, waarvan die belangrikste mense se optredes is. Dit maak daarom van Intersessie ‘n gebed wat primêre optrede van God vra, maar ook ‘n gebed word wat die bidder beskikbaar stel om een van die sekondêre redes te word waardeur God die gebed kan beantwoord.

Dit beteken dat die gebed van meer intersessors meer effektief is, nie omdat hulle meer druk op God kan plaas nie, maar omdat dit meer mense intrek wat God se wil kan uitvoer! Nogal ‘n antwoord op die vraag wat sommige van ons vra oor uitsprake van gebedsaksies in ons land (Transformation, Jerigo Mure ens.).

Dit bring ons terug by sy idee van noodsaaklikheid en genoegsaamheid. Vincent haal John Lucas (Freedom and Grace) aan wat die briljante voorbeeld het wat ‘n metafoor vir hierdie samewerking tussen ons bemiddeling en God s’n verskaf, dié van Persiese tapytmakers.

In elke familie werk die pa aan die eenkant en die kinders aan die ander kant. Die kinders faal baie keer daarin om presies te doen wat die pa sê, maar die pa is vaardig genoeg om sy patrone aan te pas om hulle foute te inkorporeer en in ‘n fassinerende, konstant-ontwikkelende ontwerp te verander.

God se werk moet dus nie as ‘n bloudruk verstaan word nie, maar eerder as ‘n goddelike projek wat God ontwikkel in gemeenskap met menslike deelnemers. Dit het ‘n effek op hoe ons die eskatologie sien – in stede van ‘n vaste uitkoms, is die eschaton iets waaraan ons as medewerkers met God saamwerk.

Ons gebede is dus noodsaaklik vir God, nie omdat Hy in sy wese dit nodig het nie, maar omdat Hy in ‘n verhouding is met ons en ons dus nodig het om saam te werk aan die tapyt van die lewe wat Hy (en ons) weef. Maar ons gebed is altyd ook weer onderworpe aan God se soewereiniteit, en daarom net genoegsaam, as Hy dit so maak.

Lees ook my verdere opsomming van sy gedagtes by www.gemeentes.co.za/index.php . Chris van Wyk