Author Archive

Gemeentelike Geloofsvorming: Om te Weet of Om te Leer?

Written by Jannie Swart on . Posted in Tussenin

Sou Green se opvoedkundige filosofie dalk vrugvolle insigte kon lewer vir ‘n teologiese gesprek oor gemeentelike geloofsvorming?  Ek het wel so gedink, en veral aan ‘n paar moontlike stellings vir so ‘n gesprek gedink:

 

  • Die christelike geloof se belydenis dat waarheid ‘n Lewende Persoon is eerder as abstrakte dogma of beginsels sou dalk in die taak van geloofsvorming iets kon leer by Greene van die versoeking om die waarheid te wil beheer d.m.v. abstrakte sekerhede of gerusstellende bekendhede.  En indien dit die geval is, wat is die funksie van dogma en minimum kennis binne die groter prentjie van geloofsvorming as ‘n proses van lering in die ondefinieerbare ruimtes van geloofsonderskeiding?
  • Die christelike geloof se eskatologiese belydenis (wat veral in Adventstyd beklemtoon word) dat ons die weder-koms van die Waarheid verwag, en daarom moet leer wat dit beteken om geduldig in afwagting te leef (wat my laat dink aan Greene se “wide-awakeness”), vra dalk gewoontes en praktyke van gemeentelike geloofsvorming wat juis doelbewus alle gerusstellende gemaksones van sekerhede en bekendhede oorskry (dink maar aan die gelykenis van die tien meisies in Mat 25).  En indien dit die geval is, hoe fokus ons in ons praktyke van gemeentelike geloofsvorming op die veel moeiliker en minder resepmatige taak van geloofsonderskeiding wat nie alleen maklike antwoorde uit die verlede vind nie, maar juis bereid is om die ondefinieerbare ruimtes te ontgin waar verlede, hede en toekoms bymekaar kom in die beweging van die Gees?
  • En wat vra dit alles van gemeentelike leierskap se taak tot geloofsvorming as ons weet die algemene en populere verwagting is juis dat ons sekerhede moet kan verskaf en genoeg moet kan inspeel op mense se behoefte tot bekendhede?  Hoe leer ons die moeiliker weg van geloofsonderskeiding (om te leer) eerder as die makliker resep van geloofsbeginsels (om te weet).  En hoe hou hierdie twee benaderings met mekaar verband sodat die een nie opgeoffer word ter wille van die ander in ‘n valse of-of keuse tussen die twee nie?

 

Emerging Churches: Waardering en Vrae

Written by Jannie Swart on . Posted in Tussenin

Ek het die afgelope week ‘n klompie blog bydraes gelewer oor die aanbiedings by laas naweek se American Society for Missiology byeenkoms in Chicago rondom die tema “Emerging Churches and Other New Christian Movements in North America: The Challenge to Missiology” (sien http://www.communitas.co.za/tussenin/ vir die bydraes oor vyf sulke aanbiedings).  In my laaste refleksie op die aanbiedings in geheel wil ek graag ‘n paar waarderende opmerkings maak en ‘n paar kritiese vrae vrae oor die verskyning van sg. emerging churches.  My opmerkings en vrae is beperk tot die spesifieke gestaltes van hierdie verskynsel soos dit by die ASM na vore gekom het, en ek is terdee bewus daarvan dat emerging churches ‘n ryke verskeidenheid van vorme aanneem wat nie altyd oor dieselfde kam geskeer kan word met veralgemenings nie.  My opmerkings en vrae het betrekking op drie areas, nl. teologie, kultuur, en verhoudings:

Waarderende Opmerkings

· Teologies is daar ‘n Christologiese ywer te bespeur vir die sentraliteit van Jesus, met ‘n sensitiwiteit vir hoe die radikaliteit van Jesus afgewater en gekompromiteer is in die Christendom era, en daarom ‘n fokus op die kweek van getroue navolgers van Jesus in nuwe kulturele gestaltes (veral die aanbiedings van Alan Hirsch en Jonathan Wilson-Hartgrove).  Terselfdertyd was daar ook ‘n klem op die belangrikheid van ‘n fundamenteel trinitariese raamwerk (missio Dei) waarbinne pneumatologie en eskatologie bepalend na vore tree vir ‘n verstaan van die kerk se gestuurdheid in die wereld, en wat gevolglik die fokus meer skuif na geloofsgemeenskappe se gewoontes en praktyke van geloofsonderskeiding (veral die aanbiedings van Inagrace Dietterich en Sherry Maddock).  ‘n Mens sou selfs ‘n spanning kon sien tussen die implikasies van hierdie twee beklemtonings (wat nie een van die aanbieders waarskynlik so bedoel of so verkies nie), en alhoewel daar waardering moet wees vir die wyse waarop albei hierdie teologiese benaderings vergestalting vind in gemeenskappe en nuwe gemeente-inisiatiewe, bring dit noodwendig kritiese vrae na vore rondom die kwessie van agentskap (sien hieronder).

· Kultureel gesproke bring hierdie nuwe soort bewegings definitief ‘n varsheid en skerpheid in hoe die tekens van die tye gelees word, hoe daar erns gemaak word met kulturele skuiwe onder veral jonger generasies, en hoe kerk-wees beliggaam word in kreatiewe gestaltes wat tuistes skep vir mense wat lankal nie meer tuiskom in meer tradisionele vorme van kerk-wees nie (veral die aanbieding van Doug Pagitt).  Daar is in meeste gevalle ook ‘n intensionele gerigtheid op breer gemeenskaps- en samelewingskwessies, en ‘n sensitiwiteit vir die bou van netwerke in die breer gemeenskap met die bedoeling om vanuit die evangelie ‘n bydrae saam met ander te lewer om hierdie kwessies te addresseer (veral die aanbiedings van Jonathan Wilson-Hartgrove en Sherry Maddock).  Dit lei wel tot belangrike vrae t.o.v. die verhouding evangelie en kultuur (sien hieronder).

· Verhoudings vind ‘n baie sterk klem in hierdie nuwe gemeenskapvormende inisiatiewe, veral in die bou van netwerke in die breer gemeenskap, die gebruik van sosiale netwerk tegnologie d.m.v. die internet, en ‘n fokus op persoonlike verhoudings en kleingroepe (bv. Doug Pagitt se bydrae oor “relational-set community organization”). Sherry Maddock stel dit treffend met haar klem op “one relationship at a time”: More than anything else, I think I now recognize after 10 years, that reality, God’s kingdom reality, and mission are built and based on relationship (met God, met ander in kerk en wereld, en met ‘n spesifieke plek). Soms klink dit ‘n bietjie meer geromantiseerd as ander kere, maar meestal is dit ingebed in die realiteit van die normale, alledaagse intriges van die lewe. Die interessante vraag in die verband is egter die aanname by sommige dat ‘n skuif na intersubjektiwiteit in die vorm van verhoudings en gemeenskap noodwendig ‘n skuif van modernisme na post-modernisme beteken (sien hieronder).

Kritiese Vrae

· Teologies sou daar ‘n konstruktiewe gesprek gevoer kon word oor die kwessie van agentskap. Wat ten diepste op die spel is, is nie soseer ‘n of-of keuse tussen God en mense se agentskap nie, maar of ons die subtiele en radikale verskil verstaan wanneer ons oor God dink as die primere agent wat alreeds voldoende teenwoordig en aktief besig is in die wereld (met geloofsgemeenskappe wat opgeneem word in daardie beweging en deelnemers word aan wat God alreeds buite ons bewerkstellig), en wanneer ons oor God dink as hoofsaaklik teenwoordig en aktief d.m.v. ons vermoens om Hom gehoorsaam te wees of ons aktivisme om Christus getrou na te volg. Dit verteenwoordig die verskil tussen ‘n blote navolgingsteologie (met gewoonlik ‘n Christomonistiese toon en ‘n gebrekkige trinitariese verstaan van God se teenwoordigheid en werk) wat fokus op imperatiewe van hoe om Christus beter na te volg, en ‘n missio Dei teologie (met die sending van God primer in verhouding tot die sending van die kerk) wat fokus op gewoontes en praktyke van geloofsonderskeiding om te onderskei waarmee God alreeds besig is en hoe ons deel daarvan kan word. Tydens die ASM konferensie was hierdie twee verskillende posture die beste geillustreer in die aanbiedings van onderskeidelik Alan Hirsch en Sherry Maddock. Die vraag is of emerging church verskynsels kan verhoed dat dit eintlik maar net moderne vorme van 19de eeuse liberalisme is (en die lesse leer wat die teologie van Karl Barth en die skuif in sendingparadigma sedert die Willingen konferensie in 1952 meegebring het), en of die missio Dei teoloee kan leer hoe hierdie soort teologie in radikaal anderse kontekste en kulturele gestaltes lyk as waaraan ons tot hiertoe gewoond was in die tradisionele gemeentevorme.

· Kultureel gesproke sou daar ‘n interessante gesprek kon wees oor die verhouding evangelie en kultuur. Wat ten diepste op die spel is, is nie soseer of die realisering van meer kontra-kulturele evangeliese impulse noodsaaklik is in ‘n spesifieke tyd en plek nie, maar of ons naief en geromantiseerd in statiese konsepte dink oor beide evangelie en kultuur. As lg. die geval is, dan kan dit maklik gebeur dat diegene wat tereg die Christendom vorme van kerkwees se kompromiee met dominante kultuurkragte uitwys dalk dink dat hulself hierdie soort probleem kan vryspring op een of ander manier, en dat die evangelie abstrak en konteksloos as reels of beginsels uitgelig kan word bokant die partikulariteit van kultuur.  So ‘n verstaan, wat gewoonlik die aannames van sommige se bedoeling met “kontekstualisering” is (nl. dat die evangelie as tydlose beginsels beskou word wat bloot her-toegepas kan word in ander kulture), lei baie maklik tot die soort kolonialisering waaraan die Christelike kerk dikwels in die verlede skuldig was. ‘n Verstaan van die evangelie is immers nooit abstrak van ‘n spesifieke kulturele beliggaming daarvan nie. Trouens, een van die merkwaardige verskynsels van emerging churches is dat dit ruimtes skep vir ‘n groter verskeidenheid van kulturele vergestalting van die evangelie. En dikwels neem dit die vorm aan van subkulture waar sekere mense makliker inpas as ander. Maar nie enige sodanige gestaltes sal ooit immuun wees van allerlei kulturele kragte wat telkens daarin slaag om geloofsgemeenskappe se fokus weg te skuif van God en ons lojaliteit aan God nie.  Wat is die gevare en uitdagings vir emerging churches vanuit die oogpunt van die verhouding evangelie en kultuur, en hoe kan die gesprek tussen meer tradisionale vorme van kerk-wees en nuwe kulturele verskynsels van kerk-wees by mekaar leer sonder die arrogansie van valse veroordelings en moreel verhewe posisionerings?

Verhoudings is tereg ‘n belangrike fokus, en daar is baie te leer by hoe emerging churches dit ernstig neem en nuwe kulturele gestaltes hiervan na vore bring. Daar is by sommige ‘n besliste skuif weg van subjektiwiteit (indiwidualisme) en ‘n program-gedrewenheid na intersubjektiwiteit (gemeenskap) en ‘n verhoudingsfokus. En dit sou ook reg wees om daarna te verwys as ‘n korreksie op die ongebreidelde indiwidualisme en drang na beheer wat met modernisme saamkom. Maar dit bring vrae na vore oor hoe mag funksioneer in sulke omstandighede (waaroor ek nie verder hier uitbrei nie), en dit is veral ‘n ope vraag of so ‘n skuif werklik post-modern genoem kan word. Filosowe (soos Charles Taylor) wat op hierdie soort vrae fokus wys daarop dat intersubjektiwiteit steeds maar nog met dieselfde modernistiese aannames kan werk, nl. ‘n plat wereld van optimisme in wat menslik moontlik is (in hierdie geval net wat mense-in-gemeenskap of mense-in-netwerke kan vermag) sonder ‘n openheid vir ‘n transendente subjektiwiteit wat meer is as wat tot stand kom d.m.v. indiwidue en die somtotaal van indiwidue (Charles Taylor verwys na modernisme se “disenchanted world”). Hedendaagse filosowe (veral in fenomenologiese debatte uit die Franse filosofiese wereld) worstel met die postmoderne vraag as ‘n vraag wat veral fokus op die transendente openheid tussen mense wat subjektiwiteit en intersubjektiwiteit oorskry.  En baie van hierdie debatte bring juis weer ‘n nuwe openheid vir teologiese vrae rondom God se teenwoordigheid en aktiwiteit tussen mense (waar God meer is as ‘n idee in mense se gedagtes/ervaring of beginsel vir mense se aksies), asook die belangrikheid van ‘n eskatologie wat afhanklik is van die inbreek van God se handelinge (eerder as ‘n teleologie wat afhanklik is van die vooruitgang wat mense teweeg bring).  Postmodernisme verwerp nie alleen indiwidualisme en beheergedrewenheid t.w.v. gemeenskap en netwerke nie, maar ten diepste die totale mens-georienteerde projek (ook in vorme van intersubjektiwiteit) waarin daar geen plek meer is vir transendente subjektiwiteit wat menslike vermoens transendeer nie.  Hoe vermy emerging churches ‘n romantisering van gemeenskap, en hoe kan ons by hierdie nuwe gestaltes van kerk-wees leer om geloofsonderskeiding-in-gemeenskap/netwerk met mekaar en ander uit te leef as maniere van ontdekking van God se teenwoordigheid en aktiwiteit wat selfs nuwe gestaltes van Christelike aktivisme oorskry?

Wandel in die Daaglikse Lewe van ‘n Spesifieke Plek

Written by Jannie Swart on . Posted in Tussenin

Die mees treffende oomblik vir my tydens laas naweek se ASM konferensie was Sherry Maddock se aanbieding oor die verhaal van Communality, ‘n gestuurde gemeente inisiatief in Lexington (Kentucky, VSA).  Wat veral treffend is van hoe Sherry die verhaal vertel, is die integrasie van trinitariese teologie met vlees-en-bloed verhoudinge en die intriges van ‘n spesifieke plek.  In haar verhaal is daar nie sprake van ‘n ideologie, ‘n model of resep, ‘n lynregte etiese navolging, duidelike strategiee, of die romantisering van gemeenskap nie – slegs die realiteit van ‘n vertroue op God se teenwoordigheid en aktiwiteit deur middel van verhoudinge en te midde van die alledaagse lewe van ‘n doodgewone gemeenskap en plek.  Ek wil haar graag self aan die woord stel, en dit so volledig moontlik doen, al is dit ‘n bietjie langer stuk om te lees as gewoonlik (ek het dit net hier en daar met ‘n paar paragraaf of twee gesny):

 

“When I asked Roberta what we should do, she said to me ‘Well, we’ll have to take it one relationship at a time.’” Roberta and I had just crossed a threshold, passed through a gate from the neighborhood garden into an adjacent historic cemetery. It was the end of a long day and we were cleaning up tools from planting all kinds of berry bushes the urban orchard. As soon as we were through the gate, she said to me “you know, I’ve lived in this neighborhood all my life and I’ve never stepped foot on this property. We weren’t allowed here.”

Two years ago, Geoff and I initiated a project to put a community garden in an empty green space a block from our house. It was a place we passed by every day and its wide-open potential called out to us. The desire for a community garden was birthed out of personal encounters in our backyard garden when we met neighbors and shared our produce. We live as missionaries in a low-income, historically African American neighborhood in downtown Lexington. Living next to an apartment building, it didn’t take us long to recognize that not everyone had the privilege of land and a place to grow food, especially in our urban context. As we thought about a community garden, we also imagined that a shared space of growing food would get neighbor next to neighbor and introduce fresh organic produce into a place classified by sociologists as a food desert. What we didn’t about was the long, regrettable history of the place around us.

The grounds of what is now a community garden and the historic cemetery next door are owned by an old, prestigious Episcopal church. From the time the cemetery was established in the early 1800s, it was off-limits to the freed slaves and later residents who settled nearby. Neighbors knew they weren’t welcome and a stark separation of black and white stood for almost 200 years.

When we proposed to the church this idea of a community garden, one with small allotment-style plots for nearby residents, it was received with enthusiasm because, as we came to find out, it was part of an answer to the church’s recent commitment to racial reconciliation within the East End. This garden offered an unexpected opportunity for the church to break with its past, and by opening the gates to those living around it, forge new relationships across socio-economic and racial boundaries.

One relationship at a time…when Roberta and I walked through that gate a few months ago, I felt like something small, but very real, changed in the cosmos. She’s a fifty year African American woman, mother, grandmother, a neighbor, and now a friend. I am a younger white woman from somewhere else.

The garden brought us together – what beautiful experience of recapitulation.

We planted seeds and watered them. We put in raspberry bushes and learned more of each other’s stories. Together we crossed over a dehumanizing barrier that had spanned her lifetime. In my conversation with Roberta that day, when I acknowledged and lamented the segregated history of that place, her answer of how to move forward was so simple and profound – one relationship at a time.

It is this newly-born, boundary-crossing relationship with Roberta that is generated by a missionary commitment to dwell in the daily life of a place.

In our life together in this small missional community called Communality, we are learning a lot. More than anything else, I think I now recognize after 10 years, that reality, God’s kingdom reality, and mission are built and based on relationship –

· Relationship with a Triune God

· Relationship with one another – in the world and in the church

· Relationship to the place around us

 

In the early years of Communality, we worked hard, applying the tools and training of missionaries to our local context. We studied demographics and ethnographies and asked questions about the language, the people, and the place – who hasn’t heard the good news of Jesus, who’s left out in this city. We looked closely at the place around us and learned as missionaries do and we spent a lot of time on the streets. We oriented ourselves outward and cleansed ourselves of the urges to organize neat, tight programs and build something centralized that would have to be maintained.

With time our numbers grew, but not by very much.

We are a small group of people, 25 maybe 50 at best.

We belong to the tribe of new monastic communities.

Although we have no strict geographic boundaries in our community, we do live near each other, and often we live with one another.

Communality has no common purse, like some sister new monastic groups, but we share our resources as needed.

We meet weekly, on Sunday evenings and continue to experiment with the practice of the “priesthood of all believers.” There is no minister or pulpit.

We do our best to be committed to the ethics of

Hospitality

Generosity

Interdependence

Civic engagement

Inclusion

And an outwardly-oriented life

In our midst, God has created a new kind of family

In mission together, we discover (as we’ve learned from our theological mentor and friend, Mary Fisher) our triune God is a God who creates space – at a table and in a garden. Through relationship, this space-creating God makes all things new.

Our work as missionaries is based on relationship and we join God in what God’s already up to.

Our efforts are framed by a quotidian rhythm of dwelling in the daily life of a place.

As an organization, we do not have a mission statement or a written agreed-upon purpose. We hold to a set of shared convictions, six commitments of our life together:

1) God’s mission of blessing is for all people in all places

2) We find our purpose in participating in the mission of God

3) Mission comes before the church

4) Community comes before congregation

5) Grounded community – we are a placed people

6) We attempt to live out the priesthood of all believers

…and after many years, we are still working out what these mean.

From our decade together, we’ve learned to live in the mode of action/reflection. We are learning to trust one another and imagine a future together, bound by mission in a specific place.

As missionaries in North America, we are bridges between the church and the world.

Our experiences in mission are diverse, with work that

· spans refugee resettlement and serving the homeless

· caring for those with addictions and friends with mental illness

· We’ve backed environmental initiatives that oppose the devastating practice of mountain top removal in our region

· and supported living wage campaigns and affordable housing projects

· We educating ourselves about the possibilities and goodness of a local economy and we labor in community gardens for the sake of food justice and reconciliation with creation.

We read Scripture with a missional hermeneutic and often disagree.

With intentional effort, we’ve cultivated an acute skill of being good students of our culture, living with a sharp awareness of the world around us – locally, nationally, globally. We are driven to ask questions about the state of this world that God so loves.

Together we are residents of a place and we are just beginning to uncover the meaning of that, and we find that every covenant in Scripture includes God, people, and a place.

Our understanding of fidelity and perseverance is expanding and deepening, mostly by the grace of God.

Over ten years, home has been redefined for us and claimed back by God’s creative kingdom purposes. We find that a continuum of integrity must stretch from our kitchen tables to city council.

We live, convinced of these words from Kentucky’s poet and prophet, Wendell Berry, who writes of God’s economy , claiming it is one that

“does not leave anything out, and we can say without presuming too much that the first principle of the Kingdom of God is that it includes everything; in it, the fall of every sparrow is a significant event.”

Through much experimentation, we work together to integrate every aspect of our life to serve God’s purposes in mission – the social, political, economic, environmental, spiritual, and physical elements as people, residents and followers of Jesus in Lexington, Kentucky.

With the Living Spirit of God in us, repeatedly we are challenged to have the courage to be co-creators and innovators because in mission, we live in the presence of the transformative power of the gospel.

Together, we walk against the raging stream of hypermobility, rootlessness, independence and individualism that so thoroughly characterizes our culture.

We are dwelling in the daily life of a place.

After 10 years, we’ve made plenty of mistakes from which an abiding humility is given as a gift.

But many good and beautiful things have happened too.

 

 

Geloofsgemeenskappe as Lokus eerder as Agent van Sending

Written by Jannie Swart on . Posted in Tussenin

As verwysings na die rol van die Heilige Gees dalk ietwat ontbreek het in die ander drie ASM aanbiedings (sien http://www.communitas.co.za/tussenin/ vir ‘n oorsig van hierdie aanbiedings), dan het Inagrace Dieterrich opgemaak daarvoor in die vierde (en laaste) ASM aanbieding oor “A Vision for the Sending of the Church in North America – Ten Years On”.  En dit het alles te make met haar basiese vertrekpunt dat daar nie ‘n model vir “missional church” is wat net so oorgedra kan word van een geloofsgemeenskap na ‘n ander nie, maar dat gewoontes en praktyke van geloofsonderskeiding nodig is vir gemeentes om hul unieke deelname aan God se sending in die wereld te ontdek.  Haar basiese definisie van missional church is “Faith communities of God’s people faithfully discerning their participation in God’s mission”.  In so ‘n definisie is die fokus op die primere agentskap van God in die wereld d.m.v. die teenwoordigheid en aktiwiteit van die Heilige Gees, en meen sy tereg dat die kerk eerder die lokus van sending is (die plek waar die Gees praat en werk) as die agent van sending is (sy haal Lesslie Newbigin aan in die verband).  Op die manier maak sy die belangrike konneksie tussen sending en doksologie:  “Mission as acted out doxology… the purpose of mission not to enlarge the church or to extend its purpose, but to glorify God as the present and acting Agent in the world”.

In haar aanbieding oor die persoon en werk van die Heilige Gees het sy veral gefokus op “the missional Spirit as Creator Spirit, Eschatological Spirit, and Koinonia Spirit”. Elkeen van hierdie drie beklemtonings bring ‘n noodsaaklike perspektief op geloofsgemeenskappe se deelname aan God se sending in die wereld:

  • Skepping:  “The Spirit of life is at work in the entire creation… continuing to recreate… creation and redemption belong together.  False distinctions between spiritual and material… realistic understanding of the work of the Spirit in all of creation.” So ‘n pneumatologie verhoed gemeentes om hul verstaan van kerk-wees te vergeestelik in verhouding tot die alledaagse lewe en die materiele wereld waarin ons leef.
  • Eskatologie:  “Spirit as transcending immanence (involved in reality, but beyond our capacity to imitate)… we are drawn beyond ourselve.  The beyond draw human persons out of themselves into an eschatological openness to God’s transforming presence and activity.  The power of God’s future is active in our midst… a future beyond our imagination.  The church has its roots in the future and its branches in the present.” So ‘n pneumatologie verhoed dat die Gees geidentifiseer kan word met die self of die materiele wereld, en beklemtoon juis die noodsaaklikheid vir voortdurende prosesse van geloofsonderskeiding met ‘n openheid vir die Gees om ons voortdurend buite ons gemaksones te beweeg.
  • Koinonia:  “Koinonia is not a romantic idea but the messiness of concrete real life relationships”. So ‘n pneumatologie beweeg ons ook buite die self na die sentraliteit van verhoudinge met God, mekaar, en die vreemdeling, as die manier waarop gemeentes geloofsonderskeiding beoefen te midde van al die moeilike dinamikas en grys areas teenwoordig in verhouding met die Ander en ander.

Inagrace het die ASM gehelp met ‘n bruikbare missionaal-teologiese raamwerk waarin die agentskap van God tot die reg kom.  ‘n Mens wonder hoe dit in die alledaagse roetines van geloofsgemeenskappe lyk.  Die konferensie was bevoorreg om ten minste een so ‘n storie te hoor… wat ek graag more in ‘n volgende blog bydrae wil vertel.

Die “Emerging Church” skuif na Sosiale Netwerke en Kreatiwiteit

Written by Jannie Swart on . Posted in Tussenin

Doug Pagitt, van Solomon’s Porch in Minneapolis (Minnesota), was die derde aanbieder by die afgelope naweek se ASM byeenkoms in Chicago (sien http://www.communitas.co.za/tussenin/ vir bydraes oor die ander aanbiedinge).  Sy tema was “The Emerging Church: Mission and the Great Emergence”. Doug se aanbieding is gebaseer op die verhaal van Solomon’s Porch, waarvan hy vertel dat “when people join Solomon’s Porch, we don’t ask them to make us larger, but to change us as a community”. Hy verwerp die oortuiging dat die Christelike beweging ooit kan terugval op vroeere vorme, en pleit vir die openheid dat nuwe kulturele uitdrukkings altyd die gestaltes van kerkwees moet kan vorm. Hy meen, “the old and new always live in dialogue with each other in a particular place and time; there is no one cultural norm or one fit for Christianity, and it is not a heterogeneous movement”.

Doug onderskei tussen, aan die een kant, ‘n Christelike beweging VIR en MET postmoderne mense, en aan die ander kant, ‘n Christelike beweging AS postmoderne mense. Solomon Porch’s wil ‘n Christelike beweging AS postmoderne mense wees. Hy beskryf dit veral n.a.v. vier “kulturele komponente”, nl. taal, waardes, estetika, en media. Hy meen dat konserwatiewe benaderings gewoonlik tevrede is daarmee dat die estetika en die media van kommunikasie kan verander, maar jy mag nie raak aan die unieke taal en waardes van die evangelie nie. Daarteenoor is progressiewe benaderings gewoonlik te vinde daarvoor dat die taal en waardes maar kan verander, maar nie die estetika en media van kommunikasie nie.Emerging Church” benaderings dink al vier hierdie kulturele komponente mag maar verander (hy verwys veral na Phyllis Tickle se boek oor “The Great Emergence: How Christianity is Changing and Why”).

Doug meen dat daar ‘n belangrike kultuurskuif plaasvind in die Amerikaanse samelewing waarvan die Christelike beweging behoort kennis te neem.  Hy beskryf dit so:  “We are shifting from a knowledge based society to a creative based society.  We’ve progressed from farm metaphors to industrial metaphors to school metaphors… and now we move to a society of creators, empathizers, pattern recognizers, etc.” Gemeenskaporganisasie het verander van “bounded-set community organizing” (waar daar altyd reels vir toegang en uitgang is) na “center-set community organizing” (waar daar altyd iets in die sentrum is wat mense bymekaar bring), en nou tot “relational-set community organization” (met facebook as ‘n goeie voorbeeld).  In Doug se aanbieding het die “Emerging Church” skuif na ‘n sterk fokus op netwerke en informele verhoudings sterk na vore gekom, maar ‘n mens sou die vraag kon vra (wat ek in ‘n latere refleksie oor die ASM aanbiedings in geheel wil doen) oor kwessies van mag (sodat verhoudinge en gemeenskap nie geromantiseer word nie), en veral of hierdie soort tiperings dalk meer hiper-modern as werklik post-modern is (met ‘n belangrike Godsvraag hieraan gekoppel).

Nuwe “Kloostergemeenskappe”: Gemeenskappe van Geregtigheid en Vrede

Written by Jannie Swart on . Posted in Tussenin

In die tweede aanbieding tydens vanjaar se byeenkoms van die American Society of Missiology (sien http://www.communitas.co.za/tussenin/?p=70 vir ‘n oorsig van die eerste aanbieding deur Alan Hirsch) vertel Jonathan Wilson-Hartgrove die verhaal van “The New Monastics: Mission Through Communities of Justice and Peace”. Dit is ‘n verhaal wat ten nouste gekoppel is aan sy persoonlike ervaring van “it is hard to be a christian in America”, en gebaseer op die vrae wat hy begin vra het oor Amerika se militere betrokkenheid in Irak. Dit het daartoe gelei dat hy ‘n lid geword het van die “Iraq Peace Team”, en daarna besef het dat ook ander “euwels” soos verbruikerisme, gierigheid, rassisme, ens. dit baie moeilik maak vir christene in die VSA vandag om hulle christelike oortuigings radikaal uit te leef. Hy vertel hoe hy homself kon begin identifiseer met die stelling, “if this is democracy, we don’t want it; if this is freedom, you can keep it”.

Dit alles het Jonathan begin inspireer om die kloosterbewegings van die vroee Christendom te begin bestudeer, en spesifiek te vra na wat dit vir christene in daardie tye beteken het om as minderheidsgroepe in die samelewing hulle christelike getuienis in die konteks van “Empire” uit te leef. Hy kom tot die konklusie dat die tendens in kloostergemeenskappe om die euwels van die tyd duidelik uit te spel en dit dan teen te staan as ‘n kontra-gemeenskap van gasvryheid relevant is vir vandag se post-christendom era. Die bedoeling van ‘n kloostergemeenskap is nie om ekslusief te wees in die lig van hierdie euwels nie, maar om juis oop, verwelkomende gemeenskappe te wees vir alle mense. Hy verwys na talle voorbeelde van hoe hierdie tendens telkens daarna in die geskiedenis nuwe gestaltes gevind het, en verwys veral na Dietrich Bonhoeffer wat vir die eerste keer die term “new monasticism” gebruik het in die tyd van Nazi-Duitsland.

Jonathan pleit dan vir die oprigting van soortgelyke gemeenskappe vandag as “tekens van die opstanding” in tye waar dit moeilik is om christen te wees. Hy argumenteer vir ‘n “tactics of subversion” (gebaseer op hoe hy Jesus se bediening op aarde verstaan) d.m.v. gasvrye gemeenskappe wat ‘n radikale etiek kontra die kultuur van vandag uitleef. Die oprigting van sulke gemeenskappe is belangrik, want “naming what is wrong is never good enough; you have to give people hope that another world is possible”. Hy dink aan sulke gemeenskappe nie as “nuwe kerke” nie, maar as “laboratoriums vir die institusionele kerk”.  Jonanathan se aanbieding is deurgaans gekleur deur die praktiese voorbeelde van so ‘n gemeenskap waarvan hy self deel is.  Alhoewel daar sekere teologiese vrae is wat ‘n mens in konstruktiewe dialoog met hom sou wou opper (ek doen dit later in ‘n bydrae oor my eie kritiese refleksie op al die ASM aanbiedings), is dit ‘n aangrypende verhaal vanuit ‘n jonger generasie Amerikaanse christene wat duidelike keuses gemaak het in verhouding tot die verbruikeristiese en militaristiese kultuur van hulle konteks.

Die Herontdekking van ‘n Missionale Etos

Written by Jannie Swart on . Posted in Tussenin

Ek woon tans die jaarlikse byeenkoms van die American Society of Missiology in Chicago by.  Vanjaar se byeenkoms fokus op die verskyning van nuwe missionale gemeente-ontwikkelings en die uitdagings wat dit vir sending bied in die Noord-Amerikaanse post-Christendom konteks.  Die eerste aanbieding (Vrydagaand) was ‘n pleidooi van die Australiese skrywer, Alan Hirsch (wat vir ‘n tyd ook in Suid-Afrika op skool was), vir ‘n herontdekking van ‘n missionale etos in die 21ste eeu.  Hirsch se aanbieding het veral oor drie sulke herontdekkings gegaan:

 

  • Herontdekking van die sentraliteit van Jesus en Sy beweging (Christologie as uitgangspunt);
  • Herontdekking van dissipelskap as kern taak van gemeentes;
  • Herontdekking van die etos van apostoliese bewegings.

 

Vir Hirsch beteken die herontdekking van ‘n missionale etos in die 21st eeu dat christene tot die ontdekking moet kom dat die kerk ‘n beweging is wat Jesus navolg, en dat die radikaliteit van Jesus afgewater geword het tydens die sg. “Christendom” era.  Die hooftaak vir so ‘n beweging is om die radikaliteit van Jesus weer tot sy reg te laat kom d.m.v. dissipelmaking, en dat die geloofwaardigheid van die kerk in die 21ste eeu gekoppel is aan die vermoee van Jesus-navolgers om Hom op radikale, nuwe maniere na te volg in gemeenskappe.  Hirsch se beskrywing van hoe so ‘n beweging lyk is dat dit “missionally responsive, culturally adaptive, organizationally agile, multiplication movements” is wat gestalte gee aan nuwe vorme van sosiale netwerke in gemeenskappe.

Alhoewel niemand waarskynlik sou wou verskil met Hirsch se klem in sy drie “herontdekkings” nie, is ek tog ietwat teleurgesteld in die taamlike twee-dimensionele uitbeelding van sy beskrywing.  Ek het die gevoel gekry dat hy eintlik maar net ‘n pleidooi lewer vir ‘n nuwe generasie christene wat net nuwe maniere moet vind om ‘n radikale Jesus meer effektief na te volg.  Sy beklemtoning van Christologie (wat in sig self natuurlik ‘n belangrike kern behoort te wees) het gelei tot ‘n soort navolgingsteologie (wat ek ‘n “imitation theology” wil noem) wat bv. nooit verwys het na die rol van die Gees of in enige trinitariese raamwerk geplaas is nie.  Die gevolg is dat beide die agentskap van God (die klem was hoofsaaklik op die effektiwiteit van geloofsgemeenskappe se navolging van Christus) en die realiteit van die wereld met wie ons in verhouding is ietwat ontbreek het in sy aanbieding.  Ek sal graag my nadenke hieroor later wil opvolg met ‘n refleksie oor hoe radikaal dit nou werklik is (ek vermoed dit is steeds ‘n gestalte van modernisme met die klem op die vermoens van menslike subjektiwiteit) as ons nie die klem laat val op die noodsaaklikheid van God as aktiewe agent van transformasie in en deur geloofsgemeenskappe nie.

My twittervoer oor die konferensie kan gevolg word by http://twitter.com/jannieswart