Calvyn oor Christus

Written by coenie burger on . Posted in Nagedagtes

Ek het die laaste maand of so lekker gelees aan John Edmondson se proefskrif met die titel Calvin’s Christology.  Edmondson is `n historikus wat sy werk onder Serene Jones by Yale gedoen het.  Ek is te min van `n Calvynkenner om te sê hoe goed die boek regtig is, maar vir my was dit baie handig om op hierdie manier `n bondige oorsig oor `n belangrike faset van Calvyn se teologie te kry.

Blykbaar is daar minder oor Calvyn se Christologie geskryf as wat `n mens sou dink. Edmondson sluit aan by Obermann wat gesê het dat Calvyn se Christologie gaande weg al hoe meer beweeg het na `n sterk klem op Christus se werk of ampte (teenoor `n klem op sy nature) “converging towards a Mediator-theology”.  Dit is ook die koepelnaam wat hy gebruik vir sy studie “Christ as Mediator” – met as subafdelings die drie ampte van priester, profeet en koning.

Oor die drie ampte was dit vir my baie interessant dat Edmondson geen twfel het dat Calvyn aan die priesteramp die heel meeste aandag gegee het en dit as die primêre amp gesien het nie.  Dit is ewe interessant dat die profeetamp die laaste een is wat bygebring en ontwikkel is deur Calvyn – soveel so dat sommige mense meen dat dit dalk beter sou wees om te praat van twee eerder as drie ampte (Edmondson verskil hiermee!).

Die drie hoofstukke wat onderskeidelik oor die drie ampte handel was werklik `n plesier en `n geloofsversterking om te lees.  Dit was ook vir my as teoloog en predikant goed om sien hoe Calvyn met hierdie sake omgaan.  Ek sou drie sake wou uitlig wat opnuut vir my duidelik geword het:

  • Eerstens: vir Calvyn het die kern van die evangelie gegaan oor wie Christus is en veral oor wat Hy vir ons gedoen het. Die hele Skrif het `n fokus op Christus en kan sonder Christus nie verstaan word nie.  Die skopus van die teologie en alle werk wat ons in die kerk doen het een doel en dit is om mense te help om hulle verlossing in Christus alleen te soek (Edmondson p6 en Inst II,16,1).
  • Edmondson begin sy boek met `n pragtige aanhaling van Calvyn wat die punt wonderlik duidelik maak: “Bernard’s admonition is worth remembering: the name of Jesus is not only light but also food; it is also oil, without which all food of the soul is dry; it is salt without whose seasoning whatever is set before us is insipid; finally it is honey in the mouth, melody in the ear, rejoicing in the heart, and at the same time medicine.  Every discourse in which his name is not spoken is without savor.”
  • Tweedens: Die hoofstuk wat my waarskynlik die meeste geraak het was die een oor Christus se priesterskap. Ek het nie besef dat Calvyn soveel oor God en Christus se liefde geskryf het en dit met soveel patos en emosie gedoen het nie.  Edmondson meen dat Calvyn beide aan die objektiewe en subjektiewe versoeningsleer vashou. Natuurlik is die objektiewe versoeningsleer primêr (met `n sterker klem as Anselmus op God se liefde en Christus se lyding vir ons), maar omdat hy mense wou help beweeg tot geloof in God en sy liefde is daar, meen Edmondson, by Calvyn ook spore van Abelardus se subjektiewe versoeningsleer.
  • Calvyn het geweet, skryf Edmondson, dat dit nie net die skuld van ons sonde was wat ons van Christus weggehou het nie, maar ook ons instinktiewe vrees vir God (91). In die manier waarop Calvyn skryf oor hierdie vrees vir God, hierdie twyfel of God ons kan liefhê na alles wat ons gedoen het, het ek weer sy diepe mensekennis waardeer.  “Christ’s meaning was that forgiveness of sins ought not to be sought from a distance for he exhibits it to men in his own person, and as if it were in his own hands.  So strong is our inclination to distrust, that we never venture to believe that God is merciful to us, till he draws near, and speaks familiarly with us”.
  • Edmondson gee ook aandag aan die ou vraag of dit uiteindelik die gehoorsaamheid en versoeningswerk van Christus of die liefde van die Vader is wat ons red.  Hy lê die verband baie mooi. Agv die werklikheid van ons sonde en die skeiding wat dit maak tussen ons en God kan ons God se liefde nie sien en ervaar nie.  Daarom moes Christus dit eers kom wegneem deur sy versoeningswerk voordat ons die Vader se goedheid en liefde kan sien en omhels!
  • Derdens: Edmondson maak veel van die pastorale ingesteldheid en gerigtheid van Calvyn se Christologie (trouens sy hele teologie). Calvyn wou nie net reg praat oor God terwille van getrouheid aan die waarheid nie, maar ook omdat hy mense wou help om tot geloof te kom.  Hy haal Serene Jones aan wat sê dat Calvyn se styl gekenmerk word deur `n dubbele doel: “It seeks to witness to the revelation of God in scripture and it seeks to do so in a language capable of moving the hearts, minds, and the wills of its audience toward an ever-deepening life of faith” (p122). Hierdie dubbele passie van Calvyn kry meerkere in die boek goeie aandag.
  • Edmondson sê dit ook op ander manier: Calvyn se christolgie het twee karakteristieke nl “its concern for history and for relationality”.  Wat met Christus gebeur het is meer as net innerlikheid.  Dit is geskiedenis.  Maar dit het die bedoeling om ons in te nooi in `n nuwe verhouding.  “Christ’s mission is not simply to save humanity, nor to cover our sins; rather it is to effect a relationship…” (228).

Trackback from your site.

Leave a comment