Verantwoordelikheid en die ontwikkeling van potensiaal – 6de RSG-onderhoud vir Sondag Aktueel

Written by webmeester on . Posted in Verantwoordelikheid

Ons leef in ’n na-apartheid konteks.  Kan voorheen benadeeldes op ’n gelyke voet met voorheen bevoorregtes hul potensiaal ontwikkel?

Dis ’n belangrike vraag. Ons het almal potensiaal. Maar Apartheid het baie mense benadeel, dikwels in so ‘n mate dat hulle nie hul vermoëns maar enigsins kon ontwikkel nie. Ek ken liewe mense wat nie kan lees en skryf nie. Hulle was slagoffers van omstandighede buite hul beheer. Daarom is daar nuwe wette wat die onreg van die verlede aanspreek en regstel. Die uitdaging nou is dat voorheen benadeeldes en voorheen bevoorregtes hande sal vat.

Daar word tog meer van bevoorregtes verwag as om hande te vat of wat, Pieter?

Jy’s reg. Bevoorregtes neem verantwoordelikheid vir hul aandeel aan die onreg, en soms beteken dit dat ons van ons voorregte moet prysgee sodat benadeeldes die ruimte het om op gelyker vlak hul potensiaal te ontwikkel.

En benadeeldes…?

Hulle gryp die nuwe geleenthede aan, en neem beheer van hul lewens. Onder hulle is daar diegene wat ‘n slagoffermentaliteit sal moet prysgee. Dit alles is nie altyd maklik nie, maar dis moontlik, veral wanneer mense mekaar se menswaardigheid respekteer en bevorder. Instansies soos die skool, die kerk en die radio kan mense sleutels of vaardighede gee  om hulle vermoëns te ontdek en te ontwikkel. So kan negatiewe optredes en minderwaardige denke hok geslaan word.

Sondagaktueel – RSG

Written by Admin on . Posted in Verantwoordelikheid

Sondag Aktueel ~ RSG

 1(A): Waar, wanneer en deur wie word morele waardes gevestig?

Die aanleer van persoonlike waardes werk die beste wanneer ouers van so vroeg as moontlik, en natuurlik voortdurend, hulle kinders met waardes help, hulle daaroor inlig, en goeie voorbeelde hieroor vir hulle stel.

 As ouers dit nie doen nie, word kinders groot met die oortuiging dat waardes nie belangrik is nie. Kinders gaan waarskynlik, soos wat hulle groter word, hulle eie stel waardes ontwikkel. Maar hulle gáán waardes ontwikkel, want hulle ouers het vir hulle gewys dat dit ‘n belangrike deel van enige mens se mondering is.

 Jy vra waar waardes aangeleer moet word? Die aankweek van waardes móét binne die mure van die ouerhuis begin – nie in die skool of kerk nie. Ouers het in elk geval ‘n goeie ses jaar voorsprong bo die skool.

Ongelukkig tree sommige ouers, wat waardes betref, soos hoofkontrakteurs op wat ‘n klomp werk aan subkontrakteurs uitgee. Ouers verwag van subkontrakteurs soos die skool, die kerk, die geestelike leier en die sportafrigter om hul kind se waardesisteem te bou. Maar dít werk gewoonlik nie baie goed nie. Natuurlik kan hierdie subkontrakteurs ‘n belangrike ondersteunende bydrae lewer, maar waardes word primêr deur jou as ouer vasgelê.

Ons “voorbeeld” is baie belangrik. Nie net wat ouers betref nie, maar ook breër beskou. Ons soek rolmodelle in ons samelewing. Mense wat waardes modelleer of beliggaam. Jy weet, ons kan eintlik nie waardes afdwing op mense nie. Ons beskik dus nie oor afdwingende mag nie. Ons mag lê egter in ons voorbeeld.

Ralph Waldo Emerson sê dit so mooi: “Wie julle ís, moet so hard praat dat dit nie nodig is om te hoor wat julle sê nie!”

(1b): Hoe lyk gesonde waardes?

 Gesonde waardes is voordelig vir die persoon wat dit beoefen sowel as vir die persoon teenoor wie dit beoefen word. Dit verbeter die welstand van ander of dit voorkom leed – of doen beide. Gesonde waardes het die vermoë om te vermenigvuldig, selfs al word dit weggegee. Hoe hulpvaardiger kinders bv is, hoe meer komplimente ontvang hulle en hoe makliker gaan hulle daarmee voort. Dit ontwikkel en neem toe soos wat dit beoefen word. Die teenoorgestelde is ongelukkig ook waar.

Só baie in die wêreld vandag het te doen met die vraag, Wat kan ek hieruit kry? Gesonde waardes, daarteenoor, gaan oor wie jy is en wat jy gee. Dit is wie ons is en wat ons gee, eerder as wat ons besit – waarmee ons ry, waar ons bly en wat ons kry – wat ons diepste karakter bepaal.

Vraag 2: Hoekom is waardes so belangrik? Is daar ‘n voorbeeld uit die geskiedenis waar dit regtig ‘n gemeenskap verander het?

Waardes genees! Verder sê Richard en Linda Eyre in ‘n boek van hulle dat waardes, veral kinders, se geluk verseker. Dit gee sin en betekenis. Dit maak mense suksesvol, sê Rick Warren. Maar die heel belangrikste – dit genees!

Jy vra na ‘n voorbeeld uit die geskiedenis. Daar is ‘n fantastiese verhaal. En in Suid-Afrika kan ons baie hieruit leer!  

Dit handel oor die Ierse gemeenskap in die vroeë 19de eeu in New York.  

Tienduisende Ierse immigrante het as ‘n verlore gemeenskap in hierdie Amerikaanse stad gebly. Arm en ongeletterd. En verder het hulle hulself vernietig met hul drinkgewoontes – hulle het by onwettige bedrywighede betrokke geraak. Misdaad, veral geweldsmisdaad, het baie van hulle se lewe gekenmerk.  

Tog, binne één generasie, het die seuns van kriminele, goeie polisiemanne geword, en die dogters van ongeletterde vroue het hulle as onderwyseresse bekwaam.  

William Stern skryf dat dít nié teweeggebring is deur werkskepping en maatskaplike strukture en stelsels nie – alhoewel die belangrikheid hiervan vir ons eie konteks nie ontken kan word nie – maar deur ‘n revolusie in waardes!  

Die held van hierdie verhaal was John Joseph Hughes – die eerste Katolieke aartsbiskop van New York. Hy het Katolieke skole begin waar kinders nie net geleer is om te lees, te skryf en somme te maak nie, maar waar ‘n geloofsgebaseerde waardesisteem, wat respek vir onderwysers en mede-studente bevorder, ingestel is. Ouers moes vergaderings met onderwysers bywoon, met herstelwerk in die skole help en selfs skole help opruim wanneer dit nodig was.   

Daar is erg op hierdie Ierse gemeenskap neergesien. Hulle was geëtiketteer as dom. ‘n Klomp mense het in een huis gewoon. Daar was baie siektes en sterftes as gevolg van die swak omstandighede waaronder hulle geleef het.  

Tienduisende Ierse vroue was vasgevang in prostitusie in 1850 in New York. Duisende kinders het op straat rondgeloop – in bendes. Ongeveer die helfte van die mense wat in die 1840’s en 1850’s in hegtenis geneem is, was Iere. 

Hughes het wel die skuld geplaas op die Britse onderdrukking in Ierland, maar het nie daarby vasgesteek nie. Hy het aanbeweeg deur gemeentes te stig met priesters wat die Evangeliese waarhede na hierdie Iere geneem het.  

Hy het ‘n waardesisteem gevestig wat die klem op persoonlike verantwoordelikheid laat val het. Ook is reinheid en respek baie sterk gepropageer.  

Hughes was gekant teen “hand-outs” wat nie ook op morele herstel gefokus het nie. Die resultaat? Teen 1880, kom ons sê een generasie later, het geweldsmisdaad onder die Iere met 50% gedaal. Driekwart van die stad se polisiemag het uit Iere bestaan.  

Amper twee-derdes van alle Ierse vroue en omtrent ‘n derde van die mans, het geen alkohol meer gebruik nie. In 1890 was ongeveer 30% onderwysers Ierse vroue en die geletterdheid onder hierdie mense het opgeskiet tot 90%.  

Morele waardes is ‘n kragtige instrument in die transformasie van die mens se siel! Van sy lewenskwaliteit.  

Jack Bloom skryf soos volg hieroor in ‘n rubriek van hom: “Die ontwikkeling van die interne polisieman van die gewete, is baie meer effektief as om die polisiemag te verdubbel of te verdriedubbel”.

Chris Jones

 

 

 

Maak heel ons vensters!

Written by webmeester on . Posted in Verantwoordelikheid

In die woorde van Willem van Schalkwyk,  “I need to learn honesty.  I need to speak truthfully.  I need to back up my words with actions so that they will not become lies.  I need to stop interpreting the truth until it has lost any resemblance it has of its former self.  I need to act without fear of discovery and speak without fear of correction, because what I say and do is honest.  I need to be honest so that we can trust each other.” Wanneer wat julle sê en wat julle doen in lyn is en julle met eerlikheid en integriteit optree, maak julle dit vir ons makliker om julle te vertrou om ook met integriteit op te tree.  Ons weet wanneer onderwysers se praat en doen nie in lyn is nie, so as julle dit nie leef nie, moet asseblief nie Maandae tydens saalopening vir ons ‘n morele lessie gee nie. Ons kyk verby die mooi woorde na wie julle is en wat julle in die skool doen en weet wanneer julle soos baie ander leiers,   een ding preek en die teenoorgestelde leef.  Dit maak ons net sinies en kwaad.

Moet ons nie leer om te kroek in die skrum om die wedstryd te wen nie, dit maak dit net soveel makliker om ook oneerlik te wees in ‘n toets en dit is nie hoe mens die groot wedstryde in die lewe wen nie.  Me die minister,  tree hard op teen korrupte amptenare van ‘n Onderwysdepartement wat vir hulself ongemagtigde bonuses van 25 miljoen Rand laat uitbetaal en daar dan nie geld is vir busse om leerders te vervoer nie. Dit is moeilik om in ‘n korrupte sisteem eerlikheid en integriteit as waarde te vestig!

Selfdissipline /werksetiek/uitmuntendheid :  Ons beleef nie meer die slaagverseistes as ‘n uitdaging nie en dit maak dat baie van ons net die minimum doen, omdat ons weet dat ons tog sal slaag.  Dit maak ‘n grap van ons matrieksertifikaat asook van werksetiek,  verantwoordelikheid en selfdissipine.   Ons is die toekomstige dokters, ingenieurs en vliegtuigwerktuigkundiges en as ons wegkom met middelmatigheid gaan brue eendag inmekaarval, pasiënte dalk nie wakker word na operasies nie en vliegtuie dalk nie in die lug bly nie! Moet  nie leerders wat glad nie aan die slaagvereistes voldoen, eenvoudig aanskuif na die volgende graad, omdat hulle nie meer as een keer in ‘n fase mag druip nie.  En waarom is daar so min goed opgeleide onderwysers in skole wat leerders met leerprobleme kan help, want ‘n leerprobleem wat nie gou reggestel word nie, word ‘n gedragsprobleem.  Mens moet mos darem ander se aandag aflei van die feit dat jy sukkel om te lees of te reken!

In 5 Minds of the Future skryf Gardner: “Those who do not have a discipline as well as a sense of discipline, either will be without work or will work for someone who does have a discipline.”  Ons wil nie graag eendag sonder werk sit nie, so  help ons deur kwaliteit onderrig om in die skool te begin om ‘n dissipline suksesvol te bemeester en skep ‘n kultuur van uitmuntendheid in ons skole, sodat die  dissipline  van ‘n gesonde werksetiek deel sal word van ons. Ons wil nie Minnie muis onderrig kry en dan nie kan kompeteer met studente van ander lande nie.  Sonder selfdissipline en harde werk kan ons nie ons potensiaal realiseer nie en ons het julle nodig om ons uit te daag, aan te moedig en te ondersteun.

Respek is ‘n kernwaarde van enige morele samelewing en die basis van goeie maniere en vreedsame saambestaan. Dit behels agting vir die inherente waarde van jouself, ander mense en alle vorme van lewe en is nie net teenwoordig by alledaagse hoflikheid  nie, maar is ook een van die onderliggende waardes van ‘n demokrasie.  Ongelukkig is daar ‘n spiraal van disrespek in ons land en in ons skole wat dit vir julle moeilik maak om te onderrig en vir ons moeilik maak om te leer.   Respek is die kern van die Goue reel: Doen aan ander soos jy aan jouself gedoen wil he, en word vasgele wanneer mense met selfrespek mekaar konsekwent respekvol  behandel.

Ons selfrespek word gekneus wanneer onderwysers ons voor ander leerders of selfs voor die hele skool afkraak.  Min mense weet hoe dikwels ons deur medeleerders geboelie word en hoe portuurgroepwreedheid ons seermaak, waar niemand dit kan sien nie.    Respek kan as vertrekpunt vir skoolreels geneem word,  soos bv. dat geen vorm van boelie of portuurgroepwreedheid toegelaat word nie,  dat niemand mishandel, verneder of gemanipuleer mag word nie en dat alle geboue, meubels en apparaat met respek behandel moet word.  Maar reels beteken niks as daar nie konsekwensies is vir die verbreking van die reels nie.  As respek as kernwaarde in skole gevestig kan word sal rassisme, seksisme en  ander vorme van diskriminasie verminder en sal geweld in skole en die samelewing afneem, sodat minder prefekte en polisie nodig sal wees. Skole sal dan vir ons en vir julle aangenamer plekke wees.

Ons moet leer om self verantwoordelikheid vir ons eie studies te aanvaar, want dit is tog ons wat matriek moet slaag en dan die verantwoordelikheid van ‘n werk of verdere studie moet kan dra.  Volgens navorsing onder werkgewers  is verantwoordelikheid ongelukkig een van die karaktereienskappe wat by baie skoolverlaters afwesig is.  Ons moet leer om self “antwoord te gee,” om betroubaar te wees, want sonder verantwoordelikheid kan ons nie werklik volwasse word nie. “The only way a person learns accountability is to hold them accountable for their actions.” (Faye Kabili-Kagwa.)  So moet nie ons flou verskonings vir power werk aanvaar nie, hou by spertye vir take en maak ons mede-verantwoordelik vir die goeie funksionereing van ons skool.  Ons is sterk op ons regte, maar nie altyd so sterk met die verantwoordelikhede wat daarmee saamgaan nie.

“Hoe kry mens kinders om by die skool en die huis die waardes te leef?  Een ding wat jy kan doen is om dit lekker te maak vir die kinders om dit te doen.” (Arin Barry).  Waardes word nie gevestig deur vaal, vervelige, vierkantige onderwysers vir ons preek en nie belangstel om ons te ken en nie vir ons omgee, of respekteer nie, nie verantwoordelikheid van ons verwag en ons nie ondersteun en uitdaag om ons beste te gee nie.  Gelukkig is sulke onderwysers in die minderheid en aan die ander wil ons graag sê:  Baie dankie, dat julle van die belangrikste mense is wat kernwaardes in ons lewens inbou. Ons salueer julle!

Groete en sterkte vir die jaar

Leerders

Die brief is ‘n opsomming van die kerngedagtes uit 167  waardesopstelle deur leerders wat deelgeneem het aan van die kompetisie van die Wes-Kaapse Onderwysdepartement en die Universiteit van Stellenbosch in 2009 vir graad sewe en twaalf leerders.  Die graad sewes se opdrag was: Jy is die prinsipaal van jou skool.  Skryf ‘n opstel oor hoe jy positiewe  waardes by die leerders van die skool sal vestig.   Die graad twaalf leerders moes die vyf belangrikste waardes kies wat jong mense deel van hul lewens behoort te maak en verduidelik hoe ouers, onderwysers en die regering hulle daarmee kan help.  Die insette van die vyftig jeugleiers wat in 2008 die Burger se vyftigste Jeugleierskonferensie bygewoon het, asook die  sewentig jeugleiers wat in 2009 die SAOU se jeugleierskursus in Natal bygewoon het,  is ook hier verwerk.

Bronne:

5 Minds of the Future Howard Gardner

Wenopstelle oor waardes/ Best Essays on values Samestellers:  Jeanette de Klerk-Luttig en Chris Jones

 

 

 

En toe sê Skip haar met ‘n SMS af. (Moet die Kerk en Rapport saamwoon)

Written by webmeester on . Posted in Verantwoordelikheid

‘n Dag later sit ek in die Digimission konferensie hier in Londen. Verskeie sprekers praat oor die realiteit van Facebook, Twitter, Ustream asook die geleenthede en gevare. Die teoloog, skrywer en blogger, Maggi Dawn (http://maggidawn.com/), vra die vraag: “How do you lose an argument online? – You start one!” Ek wil dit vertaal met “Hoe verloor jy ‘n etiese gesprek in Rapport? – Jy begin een!”

‘n Tweede beginsel vir kommunikasie was Shane Hipps wat verwys het na Herbert Marshall McLuhan se uitdrukking: “The medium is the message”. McLuhan se opmerking is veral belangrik met betrekking tot die elektroniese media. Ons moet die aard van die media baie goed ken voordat ons dit gebruik om ‘n bepaalde boodskap oor te dra. Jy sê nie ‘n meisie met ‘n SMS af nie. Die medium wat gebruik word, vorm die inhoud van die boodskap.

‘n Derde beginsel kom ook van Hipps as hy praat oor die verskil in kommunikasie tussen die mondelingse, literêre (nadat skrif ontwikkel het) en die elektroniese era. Die mondelingse era word gekenmerk deur die intimiteit van kommunikasie. Alle inligting word persoonlik oorgedra binne ‘n bestaande verhouding, binne ‘n gemeenskap en spesifieke konteks. Tydens die literêre era individualiseer die mens. Tekste word gegenereer in isolasie en die skrywer is verwyder van die leser se konteks. Daar is ook nie ‘n verhouding met die leser nie. Die leser ontvang die teks in isolasie en lees dit buite die konteks van die skrywer. Daar bestaan ook geen terugvoersirkel tussen die sender en die ontvanger nie.

Volgens Hipps is die elektroniese era ‘n samevloeiing van hierdie twee eras wat lei tot ‘n paradoks in kommunikasie. Die kommunikasie is:

  • Sowel intiem (ons weet alles van almal) maar ook anoniem (ons weet nie wie die sender of die ontvanger is nie).
  • Empatie op ‘n afstand. Ons sien die lyke in Irak, maar ons bly steeds op ‘n afstand.

Met selfone, Facebook, Skype, ens. is dit moontlik om onmiddellik terugvoer te kry op die boodskap wat ons stuur. Kommunikasie is onmiddellik, persoonlik en intiem , maar die NG Kerk se mening ding mee met die van Oprah en Rob Bell. Kinders van die tyd word ook meer beïnvloed deur iemand met wie hulle ‘n verhouding het as deur ‘n ekspert op ‘n gebied. Vriende en ‘n plaaslike leraar het ‘n baie groter invloed op ‘n paartjie wat saamwoon as wat ‘n beleidstuk van ‘n spesifieke denominasie sal hê.

Helaas gaan ons nie lewens verander deur verslae wat in isolasie in ‘n helder verligte studeerkamer geskryf is nie, maar daar waar ons saam met ‘n medegelowige onder leiding van die Gees met God se ewige Woord besig is. Waar ons saam kan huil oor die gevolge van die sonde in ons almal se lewens.

Skip moes nie sy meisie met ‘n SMS afgesê het nie, maar so kan die kerk ook nie saamwoon goedkeur/afkeur deur Rapport nie.

5. RSG- Oordenkings Skrifl. Luk.10:30 – 37

Written by webmeester on . Posted in Verantwoordelikheid

Ons immorele landskap laatmens baie  dink oor hoe en waar ons moet begin regmaak, veral oor wat gedoen kan word. Die Noord Amerikaanse etikus, Stanley Hauerwas stel voor dat ons stories vertel. Hy meen ons het stories nodig om te verstaan wie ons is, waartoe ons geroep word, juis omdat stories volgens hom koherensie aan ons lewe gee, dit die plan van ons lewe organiseer. Hy is oortuig dat stories die potensiaal het om ons te transformeer. En die storie waarvan Hauerwas praat, is die storie van die Bybel. MAW – die storie van God se handeling met Israel, in Jesus en met die Kerk.

Hy meen ons karakter as Christene word daardeur gevorm. Daarom is dit nie eers snaaks dat Jesus se preekstyl soms die van storievertel was nie. Ek dink maar net aan die preek/of storie van die Barmhartige Samaritaan – Hier word die leser blootgestel aan storievertel:

–          ’n Storie wat gaan oor geloofsverskille – oor geweld – naastediens, oor barmhartigheid, gasvryheid en morele verantwoordelikheid – Lukas Hstk. 10:30 -37 verhaal die storie  – ’n man was vanaf Jerusalem opppad na Jerigo. Hy word deur rowers oorval en half dood gelaat. ’n Priester en ’n Leviet wat daar langs moes gaan, het, toe hulle die man sien, ver langs verby gegaan.

–          ‘n Derde man, ’n reisiger, ‘n Samaritaan het, toe hy die beseerde man sien, hom innig jammer gekry, sy wonde verbind, hom op sy rydier gehelp en hom na ’n herberg geneem. Hy het die onkoste betaal en was bereid om enige verdere onkostes te dra.

Hartroerend, maar ook hartonstellend, bewonderingswaardig, maar ook teleurstellend. So word die leser se eie emosies losgewikkel, sy eie waardestelsel beoordeel, sy eie morele ingesteldheid ondersoek. En dit is hoe stories meewerk in die opbou van ons moraliteit wat noual vir baie lank onder verdenking is.

Stories help om ons karakter te vorm, ons moreel te oriënteer. Stories beweeg en transformeer ons om te word soos die storie. Jesus beveel die wetgeleerde om heen te gaan en NET SO TE GAAN DOEN. Maar Jesus daag ook vir ons uit – gaan en doen jy net so.

Hauerwas herinner ons nie net aan die transformerende krag van stories nie, maar help ons onthou dat die Christen-geloofsgemeenskap eintlik ’n storie-gemeenskap is – ons die opdrag en verantwoordelikheid het om die storie  – die storie dat God, Jesus na die wêreld gestuur het om te red, en te verlos – dat ons die storie deur ons geloofs-en-morele lewe oor en oor moet vertel – so oor-vertel, dat ander ook die storie sal liefkry en daarvolgens sal leef.

Gebed: Here vorm ons deur U storie van liefde, genade en vergifnis. Amen.

Donald Katts

Dra geel vir Bafana, maar vir veel meer (18/11/09)

Written by webmeester on . Posted in Verantwoordelikheid

Die feit dat Suid-Afrikaners ’n sportnasie is, is weer bevestig met die oproep van Danny Jordaan aan alle Suid Afrikaners om geel te as simbool vir ons ondersteuning van Bafana Bafana se deelname aan die Wêreldbeker-sokekrtoernooi volgende jaar. Ek stem. Dit is ’n goeie idee vir spanbou en geesbou. Ek dink dit kan ook die bou van gemeenskap en gemeenskaplikheid en selfs nasiebou tot gevolg hê.

Die bou van gemeenskap (koinonia), met ander woorde die sorgdra van gesonde onderlinge verhoudinge, die uitleef van waardes soos eerlikheid, toewyding en respek, die nastreef van hulpverlening, trou, menswaardige behandeling en nasietrots, en dan ook om positief, humoristies en nederig te wees, is wat ons nodig het. Dit spel vir my ja gemeenskapsbou. Dit spel vir my geel. Dit spel vir my saamspeel en saamleef.  Dit alles  is op die spel gedurende die groot wêreldbeker- sokkertoernooi. Maar dit is ook waaroor ons lewe as Suid Afrikaners gaan. Dit is waaroor ons lewe-in-gemeenskap gaan.

Om te leef veronderstel gemeenskap, en gemeenskap impliseer die bestaan van ander, die leef met ander. Uit ons geskiedenis het ons jammerlik geleer hoe om gemeenskap te vermy en veral hoe gemeenskap nie behoort te lyk nie. Hopelik weet ons nou ’n bietjie meer hoe gemeenskap werklik lyk en hoe om hierdie gebrek aan gemeenskap te herstel en in te kleur. In die konteks van verhoudinge en gemeenskap verwys geel gewoonlik na jaloesie (meer negatief). Heg ons aan geel egter ’n positiewe konnotasie en sê ons met die dra van geel dat ons jaloers waak oor ons onderlinge verhoudinge, jaloers waak oor die waardes wat gemeenskap verryk en gemeenskaplikheid bevorder, jaloers waak oor die behoud van ons saamleef-en-saamspeel, dan kry Jordaan se oproep vir die dra van geel ’n besliste ja. Dan staan geel vir meer as net ons ondersteuning van ons nasionale sokkerspan. Geel het dan die betekenis van saambou en saamleef, die betekenis van goeddoen en saam laste dra. Op ’n persoonlike vlak sê ons ons wil met die ander wees, verkoop ons die filosofie van ek-wil-by-jou-staan en openbaar ons ons begeerte vir eensgesindheid, vir nasie-wees en saamstaan.

Soos ’n seegloed van geel ons spelers kan inspireer, so kan geel as gemene kleur bydra tot die skep van gemeenskap en nasiebou. Die inkoop in die dra van geel het die potensiaal om die gees, gesindheid en ingesteldheid van Suid-Afrikaners ’n hupstoot in die rigting van menslikheid, versoening, eenheid en samehorigheid te gee. Dit kan ’n kragtige middel en selfs manier wees om mense aan te moedig om om te gee en sorgsaamheid aan die dag te lê. Amper soos die Emmausgangers (Luk.24:13 – 35), toe Jesus gemaak het asof Hy verder wou gaan, by Hom daarop aangedring  het om by hulle te bly, aangesien dit amper aand was. Hier toon hulle hul verlange om gemeenskap met Jesus te hê, besorgdheid en omgee, die begeerte om saam te wees. Die dra van geel, dink ek, kan dit vir ons doen, of ten minste kan ons met die dra van ons geel, vir mekaar en die wêreld sê: Ek is ondersteunend, toegewy, menslik en hulpvaardig. Met die dra van my geel wil ek sê ek steun Bafana Bafana, maar ook die reg op lewe, nasiebou, nasietrots en gemeenskap.

Dr. Donald Katts

4. RSG – Oordenkings Skrifl. 2Tim.4:2 – 3

Written by webmeester on . Posted in Verantwoordelikheid

Dat ons morele herstel nodig het, is ’n kommer wat beide politikus en teoloog, ekonoom en wetenskaplike deel. Die knellende vraag in die debat van morele herstel is –  Wat kan gedoen word? Waar begin ons?

Soos Bonhoeffer, Anna Arendt, George Picht  met voorstelle kom, bied die moraalfilosoof, Johannes Van der Ven, dissipline aan as vertrekpunt tot enige oplossing van ons morele verval.

Van der Ven argumenteer dat vir dissipline om effektief te wees, dit nie net met goeie, en  ferme,  beheer gepaard moet gaan nie, maar moet dit veral met baie omgee, sorg en liefde beheer word. Dissipline weet ons, dra by tot goeie gewoontevorming, wat weer goeie karakter tot gevolg kan hê.

Dit is immers die doel van dissipline om goeie morele mense en of burgers te kweek, mense en of burgers wat oorvloedig is in die doen van die goeie, die mooi en naspeurlike.

Woorde wat vir dissipline in die Nuwe testament gebruik word is  leer, onderrig, bestry, vermaan, teregwysing, weerlê en bestraf. Dit is dan ook hoe dit in  2Tim.hstk 4:2-4 voorkom. Hier word die gedagte van dissipline sterk deur die verwante woordgroepe uitgedruk.

Paulus skryf aan Timoteus om met die toepassing van dissipline – betekende lering, onderrig, bestryding, weerlegging, aanmoediging en geduld aan te hou – 1stens om die gemeente te help om teen die dwaalleer en verval staande te bly, en 2dens – omdat daar ’n tyd sal aanbreek waar mense nie meer na die gesonde leer sal luister nie (m.a.w. mense sal ongedissiplineerd raak, mense sal enige vorme van teregwysing, vermaning en dissipline versaak).

So getuig die kerklike praktyk van kerktug, ook van die noodsaaklikheid om dissipline te handhaaf. Vertel dit ’n storie dat dissipline van belang is, dit ’n rol te vervul het in die vorming van die gelowige se geestelik en morele karakter? Die vermoë en ingesteldheid om jouself dinge te kan ontsê, jouself van verkeerde dinge te distansieër, negatiewe dinge op te sê, en dissipline dien as bewapening van die self teen slegte invloede. Ek wil waag om te sê dat sonder dissipline dit moeilik, indien nie onmoontlik is om aan God, toegewyd te wees, jou naaste moreel te beinvloed en ’n dinamiese getuie van die evangelie te wees.

Dus, kom ons maak dissipline deel van ons Christelike mondering en ons Christelike geloofslewe. Want deur ’n gedissiplineerde lewe, kan ons die morele woestyn transformeer in ’n  oase van die goeie, die mooie, opbouende en menslike.

Gebed: Here maak my gedissiplineerd in wat ek doen, sê en dink en veral in hoe ek as u kind leef. Amen.

Donald Katts