Tendense en die toekoms van die Kerk

Written by Frederick on . Posted in Gemeentes

Jan Botha het vir ons ‘n verslag gestuur van die onlangse toer wat hy saam met Nelus Niemandt en Willem Pretorius en ‘n 20tal ander predikante in Engeland en Nederland gehad het. Hulle het gesprekke gevoer met kunidges op die gebied van gemeentes, kerkplanting en gestuurde gemeentes.

Die ervaring was dat dit in baie opsigte was soos om in ‘n “tydmasjien” te klim en ‘n kykie te kry van toekomstige tendense wat ons in Suid Afrika te wagte kan wees en wat reeds op verskeie vlakke aan die orde is in ons land.

Laai die verslag gerus hier af

‘n Gedeelte van die verslag is ook in die Kerkbode van 18 Junie gepubliseer

Kan jy nog verras word?

Written by Frederick on . Posted in Gemeentes

Ek was die week by ‘n VBO kursus in Achterberg. Daar is gepraat oor die nuwe program van die Seisoen van Luister, Die Vrou by die Put- Stap saam met Jesus oor grense, en die ontwikkeling van ‘n luisterkultuur in die gemeente. Ek was nog nie eers by die lughawe nie, toe is die eerste opmerking op die Seisoen se webblad geplaas onder die titel: Verassend.

Jan Botha skryf logo_websoos volg:

Ek was bevoorreg om vanaf 23-25 Maart saam met 50 ouens van 5 verskillende sinodes die “Vrou by die put” te beleef. Ai wat ‘n belewenis, soveel passie en energie!!!
Die Drie-enige God werk op ‘n verrassende en transformernde wyse in Sy kerk.Die misterie en verwondering vir Sy grootsheid het ons almal laat stamel, het ons almal in ons eie gebrokenheid en kwesbaarheid weer nuwe hoop, passie en uitdadings gebied.

Oor die volgende paar dae volgnog ‘n paar opmerkings in die trand. Ek kry na drie dae nog steeds e-posse van kollegas wat vertel hoedat hulle verras is oor wat met hulle gebeur het in die drie dae tydens die kursus- baie daarvan getuig van nuwe hoop en energie en ervarings van ‘n diep persoonlike transformasie.

Genoeg oor die kursus en weer by die vraag- as ons nou klaar gepraat het oor die opstanding en al ons teologiese nuanses daaroor gegee het; as ons klaar gepraat is oor die kerk met al ons voor en afkeure; as ons klaar gepraat het oor …. Vra ek myself- Is jy nog oop om verras te word, of wat maak jy wat as iets in jou wêreld gebeur wat nie inpas in jou verwysingsraamwerk nie.

Daar word vertel van ‘n predikant wat op ‘n goeie oggend besig was om preek voor te berei toe die telefoon lui en ‘n vrou vra of hy vir haar sal kom bid, dit is dringend dominees sê sy. Hy ry dadelik. Toe hy daar aankom vind hy ‘n vrou in ‘n rolstoel. Waarvoor kan ek vir u bid, vra hy. Ergelik antwoord sy: “Dat ek kan loop natuurlik”. Voor hy bid verduidelik hy dat ook ons gebede afhanklik is van God se wil- halfpad in sy verduideliking, stop sy hom en vra weer: “Dominee bid asb dat ek weer kan loop”. Die dominee bid vir haar en vra dat sy weer kan loop. Groot is sy verbasing toe sy na sy gebed dood luiters opstaan en begin loop. Dit is ‘n wonderwerk!, roep sy uit. Sy roep die bure, bel haar familie en vriende en binne minute is die huis gevul met vreugdevolle mense. Die dominee staan eenkant, omkant gevang om die minste te sê en wag totdat niemand kyk nie en glip by die agterdeur uit, stap om na sy motor, klim in, sit sy kop op die stuurwiel en in ‘n skietgebed sê hy- “Here belowe my jy doen dit nooit weer aan my nie!”

Tom Wright in Surprised by Hope van die “intellectual coup d’état by which the Enlightenment convinced so many that ‘we now know that dead people don’t rise’…” Hierdie intellektuele raamwerk hetons in ‘n totalitere greep vasvang waarin ‘n ander wêreldbeskouing as ons eie nie moontlik is nie. “Who after all was it who didn’t want the dead to be raised? Not simply the intellectually timid or the rationalist. It was, and is, those in power, the social and intellectual tyrants and bullies; the Ceasars who would be threatened by a Lord of the world who had defeated the tyrant’s last weapon, death itself…(pp86-87) Hy gaan verder, “Hope is what you get when you suddenly realize that a different worldview is possible, a worldview in which the rich, the powerful and the unscrupulous do not after all have the last word. The same worldview shift which is demanded by the resurrection of Jesus is the shift that enables us to transform the world.”(87)

So wat het dan met ons gebeur die week op die kursus? Presies dieselfde as wat gebeur ingemeentes waar daarruimtes kom vir getuienisse van ervarings met God wat ons dominante wêreldbeskouing uitdaag- sulke getuienisse skuif ons wereld, dit bring vreugde maar ook ongemak. Of dit gaan oor genesing, soos in die verhaal hierbo, of oor versoening of oor God se voorsienigheid, dit maak nie saak nie. Wanneer die ervaring strydig is met ons allesverklarende totalitere wereldbeeld gee dit ons moeilikheid. Hierdie verhalegee ook hoop en energie, maar ons word ook daardeur onherroepelik verander. Ja, dit is waar dat daar baie mense is wat op goedkoop en manupilerende maniere God se hand wil “claim” om hulle eie belang te pas.Maar dit neem nie weg dat God, soos met die opstanding, kan ingryp en dit wat ons dink onveranderlik is, verander met die klap van Sy vingers( met apologie aan Roelof Burger en Ps 8).

Hoe reageer ons op sulke ervarings, kan ons nog deur sulke hoop verras word? Kan ek nog verwonderd raak as ‘n blanke boer in hierdie tyd deur die Gees beweeg word, sy trekker neem, en ‘n swart vrou se land gaan ploeg en betrokke raak by die vigs-wesies wat sy versorg? Erger nog kan ek dit ontvang as hoop bewerk deur die Gees, of het ek allerlei slim sosiologiese en ekonomiese verklarings wanneer mense oor grense mekaar vind in gemeenskap. Kan die Gees nog hoop wat uit die Bron self kom,in ons laat groei(Rom15:13)? Of het ons, het ek,so vasgedink geraak, lees gemaklik geraak inmy eie totalitere wereldbeelddat ekdit veiliger vind omdie onverwagse ervarings van hoop te relativeer?

Ek het hierdie week gesien dat meestal middeljarige dominees, vir een keer nie weggekyk het nie, maar toegelaat het dat die Gees hulle verras en hulle wêreld skuif! Hoe se Tony Campolo- Sunday is comming!

Hierin sal vroue ons moet kom lei!

Written by Frederick on . Posted in Gemeentes

Na aanleiding van my artikel Om te kan huil voor mekaar, vra Magriet die volgende:

Frederick ek ervaar ‘n groot leemte …dit is so jammer dat ons nog nie in die ‘susterskerke’ meer saam kan huil oor dit wat gebeur het in ons land nie. Dit maak my moedeloos lam dat ek al sovele baie emosionele gesprekke met sovele van my kollegas kon he hieroor, maar in die kerk gebeur dit nie. In die werkskring het ons al sovele kere saam gehuil daaroor. Nie een keer was daar verwyte van hulle wat aan die ontvangkant van apartheid was nie, maar ons het saam gehuil oor kleur, taal en kultuur grense heen oor die seerkry wat nie net kon gesond word met die voorreg om ‘n kruisie op ‘n stembrief te kan trek nie. Net laasweek het ek en ‘n wit kolega saam getreur oor ons gekleurde kolegas nie die kommerlose kinderdae kon ervaar wat ons gehad het nie, en nou nooit sal nie. Saam het ons gewens ons kon die horlosie terugdraai sodat hulle ook die voorreg kon kry om kommerlose kinders te wees. Dan wil ek ween oor ek by my kerk by die meerderheid mede gelowiges nie dieselfde ervaar nie….ek wil huil oor ek dikwels voel ek huil alleen in die kerk hieroor….soveel van my medegelowiges huil oor ander goed…huil oor die kriminaliteit, elektriese heinings, goed wat gesteel word ens ens. Sommige van ons landgenote het nog nooit iets anders geken in hulle lewens nie, hulle is nog hulle lewe lank uitgelewer aan kriminaliteit en wreedheid. Toe was die hoogs opgeleide polisie te besig om apartheidswette toe te pas en alle hulpbronne aan te wend om ‘n klein weredljie te beveilig vir die klein bevoorregte minderheid….

Dit is nou al ‘n week wat ek met die vraag rondloop. Magriet is so reg- hoe is dit dat ons in die kerke van alle plekke nie regkry om voor mekaar, met mekaar te huil oor ‘n verlede wat ons almal soveel pyn aangedoenhet nie. As ek Dirkie Smit se artikel gister in Die Burger (Saterdag 13 Maart 2010) Verbonde aan ons wonde? reg verstaan het ons onvermoe oa te make met die feit dat ons dieper gevorm is deur die “ideaal” van onverbondenheid as wat goed is vir ons. Dirkie verwys na  die feministiese filosoof Judith Butler se werk Precarious Life waarin sy betoog dat ons verbondenheid aan mekaar veral na vore kom in ons verwondheid. Wanneer ons rou aan die verliese, huil oor ons verwondhede, dat ons ontdek hoe diep ons verbonde is aan mekaar.

Dirkie skryf: “Dis juis omdat ons so verbonde is met ander dat hulle ons so dipe seer kan maak. Deur hulle woorde, optrede, houding. Deur hulle wegdraai, weggaan, afskeid. Deur hulle swaarkry, wegkwyn, weggeruk word. En as ons onsself teen die soort seer wil beskrem deur isolasie en outonomie, se sy, deur dan liewer nie lief te he nie, nie om te gee nie!, dan mis ons ietes. Die geheimenis van menswees self. Liefde laat ons weerloos teen die leed. Hoe kan ons in die dae van lydenstyd dit ooit vergeet?”

Magriet- dit is natuurlik nie ‘n bevredigende antwoord op jou vraag nie. Dit is tog ABC van geloof dat ons verbonde is aan mekaar, hoekom sukkel ons so daarmee in kerke, en kry julle iets daarvan reg in julle werk. ‘n Deel van die antwoord is dat Magriet en Judith Butler, vroue is en dat hulle sensitiwiteit vir ons verbondenheid aan mekaar, ook in ons verwondhede, eenvoudig in ons kerke nie na vore kom nie omdat ons gemeentes en kerke steeds gelei word deur mans, en belangriker manlike perspektiewe waar daar min ruimte is vir broosheid wat nog te se van trane? Ons het hierdie perspektief van vroue so dringend nodig. Het dit nie tyd geword dat ons vroue toelaat om ons te kom lei in gemeentes en kerke nie?

Konflik kan geknak word!

Written by Frederick on . Posted in Gemeentes

Ek ry vanaand met ‘n ligte hart terug van ‘n gemeente waar daar die afgelope jaar ‘n diep konflik was. Die konflik wat so diep was dat ons einde laas jaar gedink het, dit is byna onmoontlik om dit te breek, is geknak.

Die prentjie is bekend- klein plattelandse gemeente, dominee is twee dekades reeds daar. In die omgewing het ‘n chrismatiese bediening oogemaak en hulle trek jongmense. Die leiers en die Leraar probeer ‘n gestuurde visie bevorder in die gemeente en enkele erediensskuiwe word gemaak om meer groepe in die gemeente te akkomodeer. So uit die niet begin die klimaat draai teen die koers van die leiers en die dominee. Getalle krimp en mense soek ‘n sondebok. Die beskuldigings teen die Leraar vermeerde, hy voel be-leer en onttrek homself sonder dat hy daarvan bewus is. Wanneer hy teenwoordig is is hy nie sy spontane self nie. Sy prediking lei daaronder, lidmate begin sy optrede ontleed en vind al hoe mer rede waarom hy eintlik behoort weg te gaan. ‘n drukgroep ontstaan. Hier is nie leiding nie, die tou is slap, word oor en oor gese.

Sy ondersteuners stem nie saam, nie en beskuldig die drukgroep van dislojaliteit. Die kerkraad kontak ons om te kom fasiliteer. Ons spandeer ure en soms dae in gesprekke met inidividue en groepe. Die prentjie verdonker, ou wonde van gister en eergister word weer oopgemaak en die situasie versleg week na week. Kerk word leeg, dominee is onder meer druk, spanning laai op, nog meer mense staan uit die water, nog meer druk op die Leraar en sy familie.

Wanneer ons terugry is ons om die minste te se meestal sonder raad. Ons verbind ons as fasiliteerders om respekvol na almal te luister en ‘n luisterkultuur in die konflik te moduleer. Ons probeer deurgangs Godsvrae te vra. Ons waag dit om die gesprek oop te maak in die gemeente, gee terugvoer by eredienste oor alles, sodat die gesprek oop gemaak kan word. Die konflik verdiep verder, mense begin praat van ‘n kultuur in die gemeenskap wat nie gebreek kan word nie. Families begin onder die druk van die konflik stry te kry. Die predikant se familie kry baie swaar as sy vrou en kinders by sosiale geleentehede agterkom die konflik maak selfs daar dat mense in kampe is.

In dit alles is daar ‘n kern groep leiers wat bly hoop. Hulle kry dit van alle kante. Die Leraar kry seer maar behou respek en hou hom uit die bekgevegte. Die leiers besluit om die Leraar en sy familie meer direk te ondersteun en vir hulle te bid. Vir die eerste keer in maande voel die leraarspaar ‘n bietjie minder onder druk en die Leraar maak sy hart oop op die kansel en getuig van die pad wat die Here met hom in die tyd loop- hy doen dit sonder om te verwyt en met opregtheid wat die gemeente aanspreek. Hy begin die drukgroep een vir een besoek en stel hom in daarop om nie te verdedig nie maar te luister. Die klimaat begin te draai, mense versag teenoor mekaar, begin uitreik na mekaar, vra verskoning. Soek mekaar op en ondersteun mekaar.
Die jaar begin met nuwe energie, die leiersgroep word ‘n klankbord vir die Leraar, gee hom eerlike terugvoer op ‘n gereelde basis, hy voel nie meer beleer nie- sy skouers hang nie meer nie en stadig maar seker begin mense weer vir hom die posisie gee as geestelike leier wat hy met groot entoesiasme aangryp.

Vanaand kyk ons terug op die pad, ek gee ‘n opsomming die leiers knik, met een uitsondering- Daar waar jy se oor wat ons geleer het, moet jy die opskrif verander na Wat het God ons in hierdie tyd geleer. Hulle begin spontaan beplan aan ‘n Sondag van viering waar die gemeente die einde van die konlik kan vier en hulle herverbind tot die nuwe hoosftuk- die Leraar wil ook graag getuig van wat die Here in hom verander het in hierdie tyd , maar dan wil ons ook se die leiers…

Ek ry daar weg verwonderd oor wat die Gees kan doen, skaam oor my ongeloof, en dankbaarheid oor die kwaliteit mense wat in ‘n moeilike tyd my geleer het wat leierskap in afhanklikheid van die Gees beteken.

En toe kom die jong mense…

Written by Frederick on . Posted in Gemeentes

Oppad kerk toe vanoggend wonder ek vir ‘n oomblik of die Laerskool se koor gaan sing, dit is net kinders waar jy kyk. Voor my in die paadjie sit ‘n jong paartjie met ‘n “carry-cot” wat in die paadjie geparkeer is- later merk ek nog een op- geen moederskamer vir hulle nie!

Die kerk is vanoggend stampvol, so vol dat die kinders gevra word om sommer van die begin af voor die kansel te kom sit sodat meer mense kan plek kry. Die gemeente het so sonder dat ek dit agter gekom het jonger geraak, ek moet eintlik vanoggend soek vir die ouer mense- hulle is daar en skynbaar geniet hulle elke oomblik daarvan. Toe een van die babas in die “carry-cot” begin raas is dit ‘n ouma wat die ma aanmoedig om maar te bly sit wat sy ook toe doen so al sussende.

Ek verwonder my aan wat ek beleef, want die handboeke word vanoggend hier verkeerd bewys. Die gebou is histories, banke iewat ongemaklik, die kansel beslis nie kommunikasie vriendelik nie, geen Power Point nie, die prediker is nader aan aftree as wat hy of ons wil toegee. Ons sing net uit die liedboek- nie sprake van ‘n band nie- en daarby sing ons besonder vrot vanoggend, daar is nie genoeg parkeerplek nie- ons moet almal maar soek vir parkering en so kan ek aangaan, wat soek die jonger generasie met hulle kinder hier. Toe ons by die doop kom is dit duidelik dat nie een van die ouerpare in die “grense” van die gemeente woon nie, hulle het gekies om hier te  behoort en hulle kinders hierheen te bring.

Toe ek in die nuusbrief blaai, begin ek om antwoorde te kry-“toevallig”is 95% van die aankondigings alles dinge wat te make het met kinders, ouerskap, tieners en jong mense.  As ek nou ‘n Roeping vanuit die nuusbrief moes skryf sou dit min of meer so klink.  Ons word deur God geroep om te  bestaan ter wille van die volgende generasie aan wie ons geloof in Jesus Christus wil oordra deur woord en daad. Hulle het nie vreeslik snaakse goed begin doen nie, hulle het net die gemeente se hart en wil (lees prioriteite) oopgemaak vir ‘n volgende generasie- en blykbaar voel die volgende generasie dit aan want hulle is daar in hulle honderde, terwyl ek eintlik wonder nou wat soek hulle nou hier.

Oppad huis toe onthou ek van ‘n gesprek met ‘n gemeenteleier so ‘n paar maande gelede waarin hy vertel hoe hy in ‘n gesprek met ‘n leier van die jong mense in gesprek was, ‘n moeilike gesprek warin hulle sukkel om  mekaar te hoor, en toe kom die deurbraak: Ek het skielik besef, vertel hy, dat hierdie jong mens voor my- dalk 40 jaar my junior- iemand is by wie ek baie kan leer en ek het begin om dieper na hom te luister. Aanvanklik het ek gedink ek moet hom bedien, totdat ek ontdek het hy is ientlik hier om my te bedien!

Ek wonder vir ‘n oomblik of ons nie te veel getorring het aan die doing goed van gemeentes terwyl dit wat eintlik die verskil maak die being is nie. Se nou maar hulle het al die teksboek dinge in die gemeente verander-  power point, ‘n band, ander litrugie, maar die leiers het nie hulle harte hulle gesindhede verander nie, sou die jongmense steeds welkom gevoel het en in hulle honderde opgedaag het?

NS In ‘n vorige post het ek ook ‘n bietjie geskryf oor die verassende opbloei van familie-lewe onder die X-generasie gaan kyk gerus!

Ontdek die ritme in die bediening in 2010

Written by Frederick on . Posted in Gemeentes

Mense wat gereeld die blog lees sal weet dat ek gemeentes is nie in die eerste plek sien as ‘n instellings nie maar bewegings binne die kragveld van die Gees. Gemeenteleiers se taak is daarom ook hierdie jaar is nie om ‘n instelling instand te hou nie, maar om die bewegings van die Gees te volg. To go with th(is)e flow is mi ‘n meer toepaslike nuwejaarsvoorneme as om te fokus op selfgeskepte doelwitte.

As ons ons taak verstaan as die instandhouding van ‘n instelling kan die jaar wat voorle voel soos ‘n berg wat geklim moet word, met allerlei institutionele take en rolle wat ons gaan besig hou. Daarby weet ons almal 2010 gaan anders wees. Meeste mense is onseker oor die ritme van 2010 agv die Sokker Wêreldbeker  en ons jaar voel as gevolg daarvan deurmekaar. Nou ja sommige van ons hou van die opwindeing van iets wat deurmekaar is en vir ander bring dit spanning.

Hierdie “versteuring” in die normale ritme gaan gemeentes raak, want ons is in gemeentes baie kwesbaar vir die veranderinge in die kwartale van die skole, verskuiwings in vakansiedae ens. Ervare gemeenteleiers weet daar is sekere tye van die jaar wat beter is vir inisiatiewe as ander, en hierdie tye verskil ook van gemeente tot gemeente afhangende van die konteks waarin hulle funksioneer. Daar is ‘n rimte in elke gemeente met versnellings en verposings. Maar dit is iets wat jy eers ontdek as jy raaksien dat die gemeente ‘n beweging is en nie net ‘n instelling nie.

Ek het onlangs in ‘n gemeente gewerk waar die leierskap dit baie goed verstaan het- binne ‘n paar minute het ek soveel by hulle geleer. Die storie het so verloop.

Ons was besig om te kyk na hulle gemeente se versorgingstragesie en hoe dit inpas in die roeping van die gemeente, die gawes van die leraars ens.  Die gemeente se bediening het 4 pilare as ek reg onthou van aanbidding, versorging, uitreik en lering. Hulle het die afgelope paar jare begin fokus op geloofsvorming en het ‘n eie program ontwikkel van ‘n 40dae van fokus.

Kom ons verander die pilare na ‘n sirkel, of beter ‘n spiraal, stel  een van die leiers voor, en skielik is dit asof ons op ‘n nuwe plek is en alles net in plek val. Die “pilare” is nou nie meer silo’s wat langs mekaar staan en soms ook met mekaar kompeteer nie, maar bewegings in die siklus van die gemeente. Ja, vul iemand aan, ‘n siklus kan mos jaarliks herhaal- en eintlik doen ons dit al klaar so ons het dit nog net nie agtergekom nie- Ons het mos aan die begin van die Jaar ‘n 40dae van fokus- ‘n tyd van hoë verbinstenis, van intense in-oefening van ‘n nuwe geloofsvaaridgheid en die vorming van nuwe groepe. Dit loop op na pinkster en daarna is dit ons uitreike wat oor ons grense uitreik en mense bedien en uitnooi om deel van die gemeete se bediening te word. en dan is daar ‘n tyd van verposing en refleksie hier rondom die somer vakansie en die draai van die jaar. En volgende jaar herhaal die siklus weer met ‘n 40dae van fokus ens ens

Daar gaan dus tye wees om inisiatief te neem, tye om te wag-eers te luister voor ons doen, tye om te reflekteer en tye om te rus. Gemeenteleiers moet ‘n aanvoeling ontwikkel vir die tyd waarin hulle is en die gemeente begelei om die rimte van die tyd-seisoen te verstaan en te geniet. Wanneer dit ‘n tyd van fokus is- neem ons inisiatief werk hard nooi uit skep energie, maar wanneer dit ‘n tyd van rus is- ‘n sabatstyd gee ons op ‘n nader manier leiding, preek ons anders gaan ons anders met mense om en begelei hulle tot rus in God.

Ons is daar weg met nuwe energie en ‘n gevoel dat ons ‘n baie beter greep het op wat in en deur die gemeente gebeur en eintlik het ons net ‘n klein kopskuif gemaak- statiese pilare of silo’s het bewegings geword in ‘n siklus. My aanvoeling is dat hierdie kyk op gemeentes op ‘n veel beter manier aanpas by die dinamiese bewegings van die Gees en ons ook ‘n hele end gaan help om 2010 te oorleef!

Faith and church size

Written by Frederick on . Posted in Gemeentes

A new report from The Barna Group, based on interviews with more than 3,000 adults, shows that congregational size is related to the nature of a congregation’s religious beliefs, religious behavior and demographic profile. There are clearly significant differences between the smallest and largest of Protestant churches in terms of the theological beliefs of adherents.
 

 The survey results discovered the following:

■On 17 indicators of religious belief and behavior examined in the research there were statistically significant differences between churches of 100 or fewer adult attenders and churches of 1000 or more adult attenders. The only item tested in which there was not a distinction was whether the church attender had prayed during the past week.
■On all 9 of the belief statements tested, attenders of large churches were more likely than those engaged in a small or mid-sized congregation to give an orthodox biblical response – e.g., the Bible is totally accurate in all the principles it teaches, Satan is not merely symbolic but exists, Jesus led a sinless life, God is the all-knowing, all-powerful creator of the world who still rules the universe, etc.
■On seven of the eight behavioral measures, attenders of large churches were substantially more likely than those of small churches to be active. (These included behaviors such as attending church in the past week, reading the Bible in the past week, volunteering at their church in the past week, etc.) The average difference related to these seven behaviors was 17 percentage points.

For the full report go to http://www.barna.org/barna-update/article/12-faithspirituality/289-how-faith-varies-by-church-size