Vrae wat Afrika aan my/ons vra (en hoekom ons dialoog met mekaar so nodig het)

Written by webmeester on . Posted in Gestuurdheid

Ek het die afgelope week tyd saam met 30 Malawiese predikante en studente van die CCAP Synod Nkhoma deurgebring. Ons het n intense tyd saam gehad, saam ge-Wandel in die Woord, gebid, gepraat, gesing, geëet, gelag (baie gelag), gehoop en bo alles sam gedroom oor ‘n kerk wat as gestuur kan deelneem aan die koms van die Koninkryk. Dit was my eerste keer in Malawi en het ek voor die tyd geweet ek is die een wat die meeste gaan leer en dit was ook die geval.

Uitsig vanaf Nkhoma bergHier is die vrae wat ek mee terugkom na Stellenbosch(hoekom praat ons altyd hieroor asof dit nie ook Afrika is nie?).

  1. Is geloof in die eerste plek iets wat ons verstaan en dan beleef. Is die rede die beste manier om uitdrukking te gee aan die ervarings van binne ‘n (geloofs)verhouding(s)? Is ons rasionele vertrekpunte as ons as predikante en teoloë oor geloof praat, nie dit wat die virus van geloofs-veragtering tot gevolg het nie. Wat maak dat ons meer sukkel met geloofsdissiplines as baie lidmate. Dit is onnodig om by te voeg dat dit natuurlik nie beteken dat ek dink ons moet rasionaliteit uitsluit of enigsins verdag maak nie. Ek wonder net oor wat met ons gebeur as ons rasionaliteit die belangrikste of selfs toegangsroete maak.
  2. Tot watter mate is my liniêre verstaan van tyd –verlede, hede, toekoms nie inperkend tot my geloof en veral my hoop oor wat God kan doen en belangriker nog oor Wie God is nie? Tot watter mate kan die meer sikliese tydsbegrip van Afrika my help om van my Westerse neuroses oor die toekoms ontslae te raak. Sit ek nie tog meer vasgevang deur die vrees dat die toekoms een of ander vorm van chaos gaan oplewer wat ons almal gaan verswelg, wat in effek God se sorgende teenwoordigheid uitsluit nie. Tot watter mate kan ek hier gehelp word om my heil meer te vind in ‘n verstaansraamwerk wat my help om ook aan my be-ing te werk en nie net met do-ing besig te wees nie?
  3. Wat van my kultuur as Hugenoot/Westerling/Afrikaner(gebore in die Karoo)/Afrikaan het ek al bewustelik prysgegee ter wille vd Evangelie? In gesprek met die hierdie broers in Malawi is dit duidelik dat daar by hulle n groter gewilligheid is kultuur-goed prys te gee ter wille vd evangelie. Is ek nie grootliks blind vir die foute/weerstande teen die evangelie se mees basiese waardes nie. Is ‘n goeie westerling ook ‘n goeie navolger van Christus? Natuurlik nie! Ek onthou weer Newbigin se opmerking dat die Westerse kultuur die mees weerstandige kultuur tot die evangelie is. Wat is dit wat my weerstandig maak teen die Evangelie wat ek nie raaksien nie?
  4. Is geloof in Jesus Christus nie vir baie van ons Westerlinge ‘n poging om ons te panser teen ons kwesbaarheid nie? Is dit nie ons Westerlinge se aversie aan afhanklikheid van ander wat maak dat ons so moeilik gemeenskap skep en ons heil soek in ons individualiteit nie. Kan dit die rede wees waarom ons ten diepste weerstand het teen eenwording met die lyding van Jesus Christus.
  5. Maak my wêreld-beskouing ruimte vir die konkrete inbraak vd Koninkryk deur die werk vd die Woord en Gees, of rasionaliseer ek hierdie bo-natuurlike Goddelike inbrake met politieke-, ekonomiese-, kulturele- en sosiologiese-lense? Is dit alla  George Claasen intelektuele luiheid om te leef in die verwagting dat die Gees ons wêreld transformeer.
  6. Kan ons kerkwees bedink sonder geld? Daar is soveel voorbeelde in Afrika waar die groei vd die kerk nie afhanklik is vd die finansiele vermoë van die kerk nie
  7. Kan ek nog onbevange droom oor die nuwe wat oppad is en kan inbreek in ons lewe, of het ek eenvoudig te sinies daarvoor geword. Aan die einde van die week deel die leiers vd die kerk hulle drome met ons- dit is ambisieus en op die oog af onbereikbaar. Vlugtig dink ek aan my voorouers in die Noord-Kaap wat ook met baie min teen alles in gehoop het en so in veraf en onherbergsame omgewings gemeenskappe tevestig het. Ek hoor nie meer mense droom in my gemeenskap nie. Het ons nog die vermoe om onbevange gevang te word deur die droom v n nuwe wereld
  8. Hoekom moet ek Malawi toe gaan om aan hierdie vrae te dink?

 

Oudtshoorn se mense

Written by Frederick on . Posted in Gestuurdheid

Oorspronklik geplaas in Die By bylaag tot die Die Burger op Saterdag 6 Maart 2010

Ek en Frans Jaftha het mekaar in September in Oudtshoorn se begraafplaas raakgeloop. Dit sou nie sommer in die ou Suid-Afrika gebeur het nie, want toe was selfs die dooies apart.  Maar nou lê Frans se vrou so skuins oorkant my ouers.  Trouens, ‘n mens sou kon sê dat mevrou Jaftha se graf, en die grafte van my ouers en grootouers die punte van ‘n perfekte driehoek is. 

Frans en ek was altwee aan’t werk. Hy het sy vrou se graf kom versorg en ek en my suster het ons ouers se grafte kom “oordoen”, soos in renovate. Jy sien, ‘n graf hoef nie soos ‘n heilige monument ongestoord gelaat te word nie. Dis mos óns wat die grafte laat opmaak het. Ons kan dit mos weer afmaak. Én oormaak. Die swart en grou graniet begraafplase is so dood, so onoorspronlik, so kitsch. Dit sê niks van die mense wat ses voet ses daaronder toegemessel is nie.  Net “rus in vrede”, wat dit ook al mag beteken.

My pa en ma was altwee lief vir tuinmaak.  As kinders was nie vir ons vreemd dat mense stadiger verby ons huis in St. Johnstraat gery het nie. Die mosaïek van cinerarias, gazalias, gesiggies, stink afrikaners en ‘n klomp ander soorte blomme wás iets om na te kyk. Ons moes na skool blomplantjies verkoop en snags slakke vang, want leef en beef het by Chris en Annatjie Spies kom plantjies koop.  ‘n Sent ‘n plantjie. Daarmee moes vier kinders Stellenbosch toe. 

Oorgedoende grafte moet dus mooi wees.  Dit moet iets sê van my pa en ma, van eenvoud, lewe, plante, Stellenbosch, en Oudtshoorn.

Eers het ons die grafsteen en fondamente, die doodse grys gedoente, heeltemal afgebreek. Toe lê ons ‘n tuin aan met rivierklippe, wit kwartsklippe en aalwyne wat ons op my pa se grootwordplaas gaan haal het.

Terwyl ek die kompos inwerk, praat ek met Pa en Ma.  “Ja Pa, ek spit nog soos Pa my geleer het. Dis nou wel nie fyn tuin nie, maar wat sê julle van die aalwyne? Dis darem ‘n bietjie lewe en kleur, nie waar nie? En wat sê julle van die groot klip en naamplaatjie wat ek en Marié uit Stellenbosch saamgebring het? Ons is darem nog oraait deur die genade. Dankie vir alles…”

Frans het oorgestap en kom kennis maak. “Meneer, jy moenie bekommerd wees nie. Ek sal na die grafte kyk.” 

Sommer net so. Sonder om iets in ruil te verwag. Sonder dat hy ons ken.

My ouers sou hom waarskynlik nooit genooi het om ‘n koppie tee by ons te kom drink nie, want hy was nie “van ons soort nie”. Frans weet dit, maar dit maak nie meer saak nie.

Net na Kersfees het ek by Frans in Toekomsrus, so skuins oorkant die begraafplaas, ‘n draai gemaak. Ek ontmoet sy kinders en kleinkinders. Hulle ontvang my met hartlikheid soos net Oudtshoorn se mense kan.

Ons blaai deur ou foto-albums en praat oor sy vrou en my ouers en die gat wat die dood kom uitruk het. Ek sien verbleikte foto’s van ‘n netjiese, trotse, agtermekaar ambagsman wat met niks minder as die beste tevrede was nie. Hy praat oor die ou dae (“ek het baie vir die Spiese en Schoemans in Schoemanshoek gewerk…”) en die toekoms (“ek weet nie aldag so mooi van die nuwe Suid-Afrika nie”) en die kinders (“hulle leer baie mooi op skool”).

Dis tyd om te ry.

“Nee, jy kan nie so gou weer ry nie, jy moet eers nóg koeldrank drink!”

Hy kyk my motorfiets so en glip buitekamer toe.  Met ‘n breë glimlag haal hy ‘n valhelm uit ‘n stowwerige plastieksak.

“Ek het altyd geweet ek gaan dit weer nodig kry”, sê hy met ‘n knipoog. “Vat my gou vir ‘n spin lat ek vir jou die grafte gaan wys.” 

Dis moeite vir ‘n ou man om agterop die BMW te klim, maar ons lag soos kinders.  Ek gee die bike sommer ekstra vet.

Die aalwyne het al geblom en daar is nie ‘n enkele onkruid op die graf nie.

“Frans, jy is ‘n baie goeie mens.  Ek weet nie hoe om dankie te sê nie.”

Toe ek hom aflaai sê hy: “Ek het klaar met die kinders gepraat. As ek nie meer daar is nie, sal een van hulle my werk voortsit.  Ek weet nou waar jou oupa en ouma lê. Ek sal sommer ook ‘n ogie daar gooi.”

Ek wens ek was soos Frans. Ek bewonder hom. My pa en ma was ook so.  Hulle was altyd gasvry en vrygewig, veral teenoor mense van “ons eie soort”. Wie weet, miskien is Pa en Ma en Ralie Jaftha teen hierdie tyd dik vriende.  Hulle is mos immers bure, nie waar nie? Oudtshoorn se mense!

Om ‘n roeping te dra, of deur ‘n roeping gedra te word!

Written by Frederick on . Posted in Gestuurdheid

Ek herinner my dat George Lindbeck in The Nature of Doctrine (Westminster Press , 1984)hom ook verwonder het aan hoe daar in die ekumeniese beweging oor dogmatiese verskille dae lank gedebateer kon word en die verskille oenskeinlik onoorbrugbaar blyk te wees- en dan vier hulle saam nagmaal en is dit asof die verskille skielik onbelangrik raak en die eenheid-die roeping van die ekumeniese beweging- weer lewend word. Of in die daardie wonderlike boek van Karen Blixen- Babbet’s Feast- waar die maaltyd die gemeente transformeer tot ‘n vrolike, vriendelike, toegeeflike en genadige gemeenskap waar daar amnestie is vir die foute wat ons maak- om die woorde van die generaal  Lorens Löwenhielm aan te haal. Of die Emmausgangers wie se oe nie oopgaan in Jerusalem nie, ook nie toe hulle geleer word uit die skrifte nie, maar hulle ‘n maaltyd geniet!

Hoe gebeur dit dat ons die Roeping wat ons van die Here ontvang het as kerk en gemeentes nie geleef kry nie?, wonder ek oor.  Ek weet ons kan nou praat oor gehoorsaamheid en toewyding maar ek dink nie dit het daarmee te make nie.  Ek wil dieper of anders kyk- ek dink ons sit in ‘n kerklike sisteem, instituut, wat onsself geskep het wat roeping nie kan dra nie, veral as die roeping begin om ons kultuur te verander.  Ons kan wel ander goed dra en laat oorleef, maar as ons roeping probeer dra, val dit uit ons hande! Ek dink dit is die ding ons neem die roeping in ons hande struktureer en prioriseer en strategeer en implementeer ons dit op so ‘n manier dat die wese van die Roeping verlore gaan.  Ons maak dit mak sodat dit inpas in ons ruimtes.

Ek weet nie of ek weet hoe om Roeping te dra nie, maar ek dink ek weet ten minste dat hoe ons dit tans doen nie werk nie. Ek het wel op plekke gesien dat gemeentes dit beter doen en ek sien by hulle oa die volgende:

  • iemand sit erens ‘n septer neer en buig voor die roeping-( ja buig ook die reels voor die roeping) mag  is dan nie meer gesetel in persone of posisies of reels nie maar in die Roeping self
  • ek merk dat hierdie mense baie meer toelaat die Bybelteks hulle vorm en sommer net dat hulle veel meer die Bybel lees- en toelaat dat die Bybel hulle lees, hulle wandel in die woord en be-oefen ander geloofsvormende gewoontes
  • ek merk dat hierdie mense ander begin leef- hulle gedrag verander teenoor mekaar en ander mense- die Roeping transformeer hulle eerste en dan begin ander hulle te volg
  • ek merk dat hulle baie meer praat oor die teenwoordigheid van die Gees, hulle verwonder hulle oor die avnotuur om die onvoorspelbare bewegings van die Gees op te merk.
  • hulle vertel gereeld stories as getuienisse van wat die Here besig is om te doen en
  • hulle is goeie luisterraars

Wat doen hulle minder?

  • hulle hou minder vergaderings maar kom bymekaar om by mekaar en die Gees te leer
  • hulle is minder besig en beslis minder angstig- moet dit nie verwar met gemaklik nie!
  • en natuurlik- hulle het minder reels

Dalk moet ek eerder vra hoe dra (vorm/transformeer/beinvloed…) die roeping ons?

‘n Multi-kullturele gemeente van formaat

Written by Frederick on . Posted in Gestuurdheid

Danie Mouton het onlangs die Park Avenue Metodiste-Gemeente in Minneapolis vir die tweede keer besoek en vertel van sy indrukke van hierdie besondere gemeente.

Stel jou die volgende voor: ‘n middelklas, wit Amerikaanse voorstad waar Afro-Amerikaners in toenemende getalle begin woon. Bendes raak meer aktief in die omgewing, en die woonbuurt verloor sy tradisionele karakter. ‘n Beduidende aantal inwoners, en lidmate van die gemeente, verskuif na ander woonbuurte. Hulle stel dan voor dat die gemeente sy gebou verkoop, en self skuif na ‘n ander woonbuurt. Die leiers besin daaroor en roep ‘n stemming in die gemeente uit: bly ons, of gly ons?  Met ‘n klein meerderheid word besluit om te bly. Onmiddellik bedank sowat 30% van die lidmate en verskuif hul lidmaatskap na ander gemeentes in hul nuwe omgewings. Die getraumatiseerde gemeente rig haarself nou meer intensioneel op die veranderde omgewing. ‘n Jeugpredikant begin kontemporêre, publieke musiekuitvoerings (dis nie halleluja’s en metodiste koortjies nie) op die kerk se parkeerterrein vir die gemeenskap aanbied. Jongmense kom. Hulle ouers kom. Gemeente en gemeenskap maak vriende, en meer en meer Afro-Amerikaners sluit by die gemeente aan.  Die gemeente reik ook uit na die bendes en ander nood, veral die tipiese nood of behoeftes van nuwelinge in ‘n gemeenskap, uit.

Die resultaat is ‘n multi-kullturele gemeente van formaat.

Hierdie is die verhaal van die Park Avenue Metodiste-Gemeente in Minneapolis. Die verhaal speel in die sestiger- en sewentigerjare af. Sedertdien het die gemeente ‘n baken geword waar vreemdelinge vriende word en mense ingeskakel word in egte, lewensveranderende gemeenskap oor ook hierdie soort grense heen.

Die demografiese vloeibaarheid van die omgewing duur voort. In die afgelope dekade het baie Spaans-sprekendes in die gebied kom woon. Die senior leraar het in reaksie hierop Spaans geleer – onder andere in Suid-Amerika gaan woon vir ‘n paar maande – sodat die gemeente effektief kan uitreik na die nuwelinge. ‘n Derde, hoofsaaklik Spaanse, oggenddiens is begin.  Die Spaans-sprekendes wil natuurlik ook graag hul Engels  verbeter, sodat die erediens nie eksklusief Spaans is nie. Baie van hierdie persone verkies ook om die gewone, Engelse eredienste by te woon.

Ek het die gemeente in 2003 die eerste keer besoek, en nou weer – in 2009. Daar is nou ‘n nuwe senior leraar, ‘n Afro-Amerikaner. Die erediens word deur mense van alle denkabre groeperinge bygewoon.  Juis vanweë die karakter van uitreik na nuwelinge, beskik hierdie gemeente net oor die ongelooflike vermoë om vreemdelinge welkom te laat voel – en ons het dit nou weer beleef. Die leierspan verteenwoordig die diversiteit waarheen hulle mik. Die predikantespan het lede uit die blanke, Afro-Amerikaanse en Spaanse gemeenskappe. Engels en Spaans word gebruik – die voorbidding is bv in Spaans gedoen. Tydens die erediens word van jongmense, oumense en ander lidmate gebruik gemaak om voorbidding te doen, die Skrifgedeelte voor te lees, ensovoorts.  Die diversiteit is voortdurend sigbaar en die eenheid in die verskeidenheid ooglopend. Dit beteken dat jyself, met die diversiteit wat jy bring, baie maklik deel word van die handelinge.

Ek het ‘n ander dinge raakgesien wat my diep geraak het:

Die rol van voorbidding vir egte lewensituasies

Tydens ons besoek het die Red River in die staat Noord-Dakota, noord-wes van Minneapolis sy walle oorstroom. Tydens die erediens is daar indringend vir die situasie voorbidding gedoen. ‘n Aantal lidmate het gaan help om sandsakke te pak, sodat die gemeente eerstehandse terugvoer oor die situasie gehad het. Die indringende en egte petisie vir God se hulp was opvallend. Die gemeente het die gebruik dat enigiemand wat iemand anders, of ‘n bepaalde situasie, aan die Here wil opdra op ‘n stadium voor in die kerk kom kniel terwyl daar in die groot groep voorbidding gedoen word. Jy kan gaan om, sê, jou nefie wat aan dwelmmiddels verslaaf is, aan die Here te gaan opdra.  Terwyl die voorganger in die algemeen bid, kan jy jou eie gebede daarby invoeg. Die konneksie wat hierdie simbolies daad skep tussen God, lewe, en die priesterlike intrede van die geloofsgemeenskap by God, is lewensveranderend. Die gebede word ook nie met ‘n morele meerderwaardgheid (“dat sondaars sal regkom”) gedoen nie, maar as ‘n kreet uit die hart vir God se genadige ingrype. Mens en hul nood word ernstig geneem.

Die menslikheid van die teologie

Reeds in Suid-Afrika het dit my al opgeval hoe menslik Metodiste in hul teologie dink – en ek bedoel dit BAIE positief. Die manier van praat oor Christus is nie net ‘n verhewe Christus van bo nie, maar veral ook ‘n Christus van onder, ‘n Christus as egte mens, Een wat verstaan wat dit beteken om mens te wees, Een wat weet wat onder ons velle aangaan.  Tydens die preek in Park Avenue was hierdie perspektief deurslaggewend. Die dominee het vertel hoe Jesus gaan sit en rus het toe hy moeg was (Joh 4).  “Ek is ook nou moeg”, sê die dominee, “en daarom gaan ek ook nou sit”.  Hy vertel hoekom hy moeg is, en ons dink almal aan ons eie moegheid.

Meteens het ons almal toestemming om moeg te wees. Ons mag maar sê ons het nie energie nie, ons vind dit moeilik om die Here te dien en altyd te doen wat reg is – ook omdat ons energie op is. Die taal en operasionele teologie maak dit vir ons moontlik om ons broosheid te toon. En ons vat dit na die Here toe, en vra sy hulp.  Die menslikheid verdring God nie, maar konnekteer ons met die Here.

Die erediens is deurspek daarvan:  ons mag maar gebroke wees, dit nie maak nie, voortdurend beskaamd voel oor ons eie tekortkominge. Jesus neem ons skande weg, en daarom kan ons ons skande eien en daaroor praat.  Die dominee preek daaroor dat God juis by uitstek inisiatief neem om ons op te soek en ons vas te hou. “Meeste van julle ken my storie”, sê Hy, “julle weet in watter moeras ek was en hoe God my bly opsoek het en my uiteindelik opgetel het.  Ek wil dit nooit vergeet nie, want dit herinner my: ek moet ook só wees, soos Jesus – bly opsoek en bly optel.  God nooi julle uit om ook so te wees.”

Na my mening is die verhewenheid van ons eie teologiese perspektiewe oor Christus ‘n groot struikelblok in ons konneksie met mense waar hulle is. Ons moet ‘n slag weer die Hebreërbrief se Christologie ernstig neem.  Die Een wat opgewek is anderkant die dood en verhef is tot die Regterhand van God, en nou die leisels van die wêreld vashou, is óók ‘n mens, nou nog, en tree in vir ons by die Vader.
Waar dit in ‘n erediens beliggaam word, het dit ‘n kragtige uitwerking.

Die deelname van lidmate

Die erediens was deurspek van die deelname van lidmate. Die lofprysing is deur die aanbiddingsleier en koor gelei. Die wydingsgebed na die dankoffers deur ‘n jong lidmaat. ‘n Klein dogtertjie het ‘n lied saam met die koor gesing. Die voorbidding is deur ‘n Spaanssprekende en Engelsprekende lidmaat-paar gelei. Die afkondigings is deur ‘n paar lidmate hanteer. Die teks is deur iemand anders voorgelees.  Hierdie is diverse mense – wit, swart, bruin.  Die erediens bly voortdurend vars, interessant en inklusief: gasvry en verwelkomend.

Wanneer Liturgie na ons toe kom!

Written by Frederick on . Posted in Gestuurdheid

Ek het die afgelope week met die verkiesing ook so gevoel.  Vooraf was daar groot bekommernis oor die moontlikheid van geweld en intimidasie tydens die verkiesing, juis omdat die verkiesingveltogte so fel was met die koms van oa die nuwe party COPE en die vrees van die oppesisie-partye dat die Regerende party meer as ‘n 2/3de meerderheid gaan kry.  Sal ons land se mense polities volwasse genoeg wees om hulle demokratiese reg te gebruik sonder om mekaar te intimideer, was die vraag op almal se lippe?

En toe word hierdie 4de verkiesing van ons jong demokrasie die vreedsaamste van almal. Soos ons dit al ken het mense in lang rye gestaan- geduldig gedienstig  gedwee- soos  Jan Celliers se osse. Vir een keer in vier jaar is ons almal se stem ewe veel werd, ongeag ouderdom, ras, geslag, taal, seksuaele orientasie, noem maar op wat die dinge is wat ons verdeel.

Wonderlike foto’s soos die een hieronder kan by www.sacbee.com/static/weblogs/photos/2009/04/021752.html#Comments_Container besigtig word.

Die wonderlikste is dat stemdag eintlik ‚n feesviering geword het. Sondag, na stemdag,  drink ons tee saam met ‘n 70jarige dame wat in kleur vertel hoe sy stemdag geniet het.  By die aankoms is die ry lankerig, sê sy.  Langs die ry staan ‚n jong polisievrou. Is jy nou hier om te keer dat ons nie baklei nie?, vra sy die polisievrou.  Ja tannie, antwoord sy. Dan kan jy maar huis toe gaan, ons is hier om te stem, ons gaan nie baklei nie, sê die tante vir die polisievrou. Ek kan vir tannie agterom neem as tannie wil, ons mag dit doen vir bejaardes, antwoord die polisievrou vriendelik.  Nee my kind, laat ons tante weet, ek mis hierdie lekker kuier vir niks in die wêreld nie, maar dankie in elk geval. Ons gesprek gaan naatloos aan na wie ons verkose president uit sy vroue gaan kies as ons land se eerste dame.

So het die vrede die afgelope week na ons gekom, is dit deur God aan ons land gegee, nie in die eerste plek aan die gemeente nie, maar aan die land se mense.  As ons nou begin om hierdie liturgie, die een wat deur God aan ons gegee word, wat na ons toe kom, ook te begin vier in ons eredienste.  God is in ons gemeenskap besig om sy Koninkryk te laat kom en wanneer die Koininkryk kom, is daar fees, is daar viering, nie net in die Hemel nie maar ook in ons huise, ons strate en hopelik ook in ons gemeentes.

Met die begrafnis van Lady Diana het ons almal vasgenael gesit voor die TV en luister die roerende huldeblyk van haar broer.  In die Westminister Abbey Saterdag 6 September 1997, was alles gepaslik formeel en somber, buite was daar honderde duisende mense wat oor luidsprekers na die diens geluister het. Nadat die Earl of Spencer gespraat het, het die skare buite die gebou  begin handeklap, jy kon dit in die Abbey hoor, eintlik kon hulle nie aangaan met die diens nie, omdat die geraas so hard was.  En toe begin mense een na die ander in die Abbey hande te klap.

Vir ‚n paar minute kom die litrugie van die straat die katedraal binne en transformeer dit in ‚n feesgeleetheid.

 

In hoeveel van ons gemeentes is daar die Sondag voor die verkiesing gebid vir vrede, in hoeveel is daar die Sondag na stemdag feesgevier oor die vrede wat na ons toe gekom het?  Toe ons Sondag uitstap het ons gemeente se orrelis ons land se bekendste gesang gespeel- Nkosi Sikelel’ iAfrika’. Sy het onthou…dat tante wat in apartheid groot geword het en jong studente wat saam daaronder gely het, Woensdag God sy dank, in vrede en vreugde saam hulle kruisies gemaak het.

Terreurvrye ruimtes!

Written by Besoeker on . Posted in Gestuurdheid

Hierdie week was ek bevoorreg om deel te wees van ‘n kursus waar VGK en NG predikante en lidmate opgelei is in Fasiliterende Leierskap. Soos die kursus aangaan, het ons beleef dat die vertroue onderling groei en mense oopraak teenoor mekaar en al hoe eerliker met mekaar praat.

Die kern hiervan was dat ons gefokus het op ‘n blaamlose en waarderende luister na mekaar.

By dag drie – waag ek dit om die groep uit te daag om eerlik met mekaar te begin praat oor ons vooroordele teenoor mekaar.  Ek verwys na Coenie se opmerking dat ons mekaar nie regtig leer ken het nie.  Ons doen ‘n rollespel waarin ons ons voorveronderstellings oor mekaar opskort en in mekaar se skoene probeer klim.  Ek vra ‘n VG leraar om te probeer ervaar wat NG mense beleef het toe geprekke van die VGK leiers se kant opgeskort is.  Ek vra ‘n NG leraar om te probeer ervaar hoe die VG mense die gebeure by hulle sinode ervaar het. So klim ons in mekaar se wêrelde in. Toe ons hieroor nadink, sê ‘n NG leraar wat meer as 30 jaar in die bediening is:

Dit is die eerste keer dat ek ervaar dat VG leraars blaamloos en waarderend na my verhaal luister!

Ons word almal vir ‘n oomblik stil – kan dit waar wees dat daar tussen ons kerke so min ruimtes is waar ons mekaar kan leer ken en waardeer?  In die soeke na mekaar het ons byna geen veilige ruimtes waar ons oop en eerlik met mekaar kan praat nie.  Anthonie Verheule, ‘n Nederlandse pastor, praat van “terreurvrye ruimtes”. Ja,  merk ‘n ander VGK leraar op, ek het vanoggend gesien dat ons bly was om mekaar te sien, en dit was eg, dit is omdat ons regtig geleer het om mekaar te waardeer en te geniet.

Ek dink Coenie is reg, ons behoort mekaar as leiers oor die grense van kultuur en ras en kerkverband beter te geleer ken het.  Hoekom het dit nie gebeur nie? Wat hou ons vas dat ons nie kan vorder nie – dat ons nou weer vasgeloop sit in ‘n totaal onaanvaarbare verbrokkeling van verhoudings tussen die kerke?

Ek het die week geleer dat daar byna geen – terreurvrye gespreksruimtes is – waar ons mekaar as mense kan ontmoet nie.  Die werklikheid is dat ons almal seer gekry het die afgelope 30 jaar in die stryd tussen die twee kerke. Prof Russel Botman het by Verantwoordelike Vernuwing gesê – dat die huidige geslag leiers te veel beleef het en te seer gekry het om sommer maklik met oplossings te kom. Ons het mekaar tot ketter verklaar, mekaar beveg en swart (sic) gesmeer, gesprekke  opgeskort, ooreenkomste  gebreek, prosesse het versand, en so kan ek aangaan. In hierdie prosesse het mense seer gekry en die emosionele wonde lê baie diep.  Dit help nie ons fokus op die aanvaarding van Belhar, dit moet ons ook doen, of skryf kerkordes, dit moet ons ook doen, of konsulteer gemeentes, dit moet ons ook doen, maar ons doen die voor die hand liggende ding nie – en dit is om in liefde na mekaar uit te reik en blaamloos en waarderend na mekaar te luister nie. Voor ons nie mekaar eenvoudig onvoorwaardelik leer aanvaar en liefkry nie, sal die ander dinge galmende simbale wees met hol klanke.

In my agterkop is die verhaal wat ‘n NG leraar ‘n paar jaar gelede vertel het van ‘n besoek aan die VGK gemeente in hulle dorp. “Ons praat so een maal ‘n jaar met mekaar, dan kry ons NG ouens ons jaarliks pak slae,” was sy weergawe. Ek hoor aan die ander kant dikwels VGK leiers wat kla dat NG leiers nie regtig op ‘n dieper vlak verhoudings met hulle wil bou nie – hulle hou net vergaderings met ons, maar wil nie saam met ons huis toe gaan en saam eet en koffie drink nie!  Die ruimtes tussen ons is nie terreurvry nie – maar vol landmyne.

Hoe skep ons terreurvrye ruimtes?

  • Ons luister na mekaar sonder blaam – as ons gaan aanhou om te probeer vasstel wie het die meeste foute gemaak het, gaan die terreur tussen ons net vergroot.  Ek dink nie dit is meer die tyd om te moraliseer nie – kom ons vat elkeen sy/haar eie blaam.
  • Ons handhaaf die ingesteldheid van waardering teenoor mekaar. Ek het die week weer gesien as ‘n mens werklik na mekaar se stories luister, is daar altyd iets om te waardeer.  Almal is na die beeld van God geskape en kan daarom waardeer en bevestig word. Vir my is dit ‘n geestelike dissipline om die Gees te vra om my hierin te lei.
  • Kom ons breek voorveronderstellings en stereotipes wat ek handhaaf oor die ander af. Vra jouself af, wat is daardie voorveronderstellings wat in jou sit oor die leiers van die ander kerk – net ek en jy kan dit in ons eie lewens beveg en begin om eerlik te raak oor die rasse, kulturele en kerklike vooroordele wat ons almal in ons binneste koester.  Ontkennende sinnetjies soos: ek het niks teen hulle nie – gaan niemand help nie.
  • Skep ruimtes waar verhoudinge gebou kan word so gereeld as wat jy kan – los maar die vergaderings as daar nie verhoudings is nie.

Die bekroonde Poolse reisjoernalis Rysard Kapuscinski wat verlede jaar oorlede is, skryf in die pragtige boekie: De Ander ( oorspronklike titel Ten Inny) dat die probleem in die verhoudinge tussen vreemdelinge nie lê in die grense en die strukturele struikelblokke nie, maar in die onsekerheid wat daar vir elkeen van ons lê in die ontmoeting. Ontmoeting met ‘n vreemdeling is ‘n vraagteken. Dit is waarteen ons moet aanstoot, nie die grense buite onsself nie, maar die grense binnekant.

Hoe sal dit wees as ons vir ‘n oomblik sal ophou om die blaam te soek en begin om mekaar te soek,mekaar lank genoeg in die oë kyk met ‘n waarderende blik dat die ander nie hoef af te kyk of weg te kyk nie, maar kan terugkyk?

Goddelik