Ontnugtering hoef nie die laaste sê te hê nie

Written by Frederick on . Posted in Transformasie

Ek was die afgelope tyd in prosesse waar ek bewus geword het van ‘n generasie wat ontnugter is.

Ek sal vergaderings bywoon, maar ek verwag nie eintlik dat daar iets sal gebeur nie. Gaan maar op my manier aan en doen my ding sonder om te veel te verwag, sê die een. Ek onthou van ‘n ander opmerking ongeveer ‘n week gelede van ‘n ander kollega – ook so rondom die 50: Ag kom ons wees eerlik, ons gaan bymekaar kom, ‘n klomp geld word gespandeer, ons gaan nice wees met mekaar, maar daar gaan nie eintlik iets daarna gebeur nie; ons gaan maar aan soos altyd – so moenie te veel stress of dinge reg of verkeerd gaan loop nie.

Ek kyk skielik in ‘n spieël en begin ‘n koor van stemme om my, maar as ek moet eerlik wees ook soms in my, te hoor, stemme van ‘n generasie wat ontnugter is. Hulle is in leiersposisies in hulle gemeentes, soms in ander posisies van leierskap, maar hulle is nie werklik teenwoordig nie, in elk geval nie met hoop nie.

Ek is ook deel van hierdie generasie, kom ons se maar ontnugterde Boomers om die generasie-taal te gebruik. In baie opsigte het ons te veel mee gemaak vir een generasie. Ons is oorlog toe gestuur as ons wit is, of was in die struggle as ons bruin of swart is. Ons was nie die leiers nie, maar is deur die leiers gebruik om die oorlog te gaan veg of teen Apartheid op te staan. Toe die stuggle tot ‘n einde kom in 1990 was ons net besig om onsself te vestig in ons eerste gemeentes. Ons het almal geglo en gehoop dat dit vinig baie beter sal gaan met die kerke en gemeentes in ons land. Die stuggle kerke het gehoop dat daar vinnige ekonomiese bemagtiging sal kom, die wit kerke het gehoop dat die albatros van Apartheid nou verby is en dat ons mekaar vinig sal vind, eenheid vind en saamwerk in die Nuwe Land.

Dit is nou 20 jaar later. Die hoop het nie gerealiseer nie. Gemeentes oor ‘n bree spektrum het begin swaarkry. Soos wat die ge-sekulariseerde samelweing beslag gegkry het, is kerke al hoe meer na die rand van die samelewing geskuif. Interne konflik het verhoog soos wat gemeentelede hulle stemme laat hoor het in die gees van demokrasie en menseregte. Ons predikante was nie daarop voorberei nie. Erger nog, ons het in baie gevalle onseker geraak oor ons roeping. Die sake waarteen of waarvoor ons gestry het, het in baie gevalle irrelevant geword- ons kinders kyk nie eers op as ons daaroor praat nie. Ons teologie en ons bedienings vaardighede maak nie eintlik ‘n duik in die samelewing nie. En boonop is ons nou al so lank in die kerk, ons sal seker maar klaarmaak, in elk geval waar gaan ons elders brood op die plank vandaan kry!

So, ons daag op, bly stil, doen die minimum, eet die koekies en gaan huis toe en kyk Supersport…of lees die Weg en beplan ons volgende vakansie in Botswana of by die see of ‘n kuier by die kinders in Canada. More gaan ons weer ons werk doen, maar as ons eerlik moet wees het ons opgegee, ons weet al by voorbaat niks gaan tog verander nie.

Ek skryf nie net oor dominees nie, maar ook oor baie van die huidige generasie leiers waarmee ek te doen kry in gemeentes.

Wel (gelukkig) is dit die een helfte van die storie soos ek die afgelope tyd beleef het. “Toevallig” het al die verhale ook ‘n ander kant, daar was ook jonger mense in die gesprekke. Dit is OK as jy voel jy het nie geslaaag nie, se ‘n bloedjong vrouepredikant vir my en my generasie, ons verwag nie van julle om perfek te wees nie, inteendeel dit help ons as julle eerlik is. Ons wil graag by julle leer oor dinge wat ons nog nie weet of ervaring van het nie. Maar dit help ons nie as julle sommer net boedel oorgee nie. Ja alles gaan nie perfek wees nie, maar daar gaan ook dinge gebeur wat reg is, wat hoop gee. Soos jou bediening van die afgelope 20jaar- alles het nie uitgeloop soos wat jy gehoop het nie, maar daar het ook in moeilike omstandighede wonderlike dinge gebeur. Ons is vir ‘n oomblik almal stil, haar sagte jong stem het soos ‘n donderslag geklief deur die vertrek- sy het ons woorde gegee waarmee ons weer kan begin hoop, besef ek na die tyd.

Wat my help se ‘n ander boomer-kollega saam met wie ek groot geword het, is my jonger kollega- ek moet se hy doen dinge op ‘n vreemde manier, maar ek het geleer ek kan baie by hom leer. Ek moet ruimte vir hom gee al dink hy in baie opsigte totaal anders as ek ( as ek eerlik moet wees dink ek soms hy dink eintlik nie reg oor baie dinge nie, maar ek het darem al geleer dat ek ook nie altyd reg is nie). Ek sien hoe daar hoop in sy oe is as hy oor sy jonger kollega preek, hoe sy lyftaal verader van ‘n slagoffer na versigtige hoop.

‘n Paar dae gelede sit ek weer in ‘n proses waar daar baie konflik is. Ek het onlangs ‘n bydrae geskryf oor konflik wat geknak kan word maar hierdie keer is ons omkant gevang deur die aakligheid van konflik wat ‘n kerkraad verskeur en wantroue skeinbaar die oorhand laat kry. Die verwyte slinger van een kant na die ander- sommige loop ander dreig om te loop. Ons keer, praat mooi, luister weer, onderdruk die woede en begin stadigaan ‘n pad kry. Soos gewoonlik sit die jonger klomp agter in die saal en kyk hoe die ouer garde mekaar takel. En toe skielik is dit asof hulle genoeg gekry het, een na die ander staan hulle op eers verskonend en toe later sommer met selfvertroue. Wat hier aan die gebeur is, is nie hoekom ons aan die kerk behoort nie, ons wil graag ‘n verskil maak in ons dorp en ons dink dit begin gebeur, maar wat julle vanaand aanvang dra glad nie ons goedkeuring weg nie. ons sien onverdraagsaamheid, kwade bedoelings, ego’s en ons dink nie dit hoort op ‘n kerkraad nie. Ons ander word stil want ons weet hulle praat die waarheid. Dit word stil in die kerksaal, die strydendes is almal omkant gevang. Ek sien profete opstaan in die jong mense, in hulle dapperheid, maar verstom my aan die manier waarop hulle die saak volwasse hanteer, nie kant kies nie, maar tog ferm hulle afkeur laat blyk vir gedrag wat nie die evangelie waardig is nie. Eenparig kies die kerkraad twee van hulle op die komitee wat die konflik moet besleg.

Is jy dapper genoeg om te erken dat jy ontnugter is? gaan maak vriende met die jong mense in jou gemeente of jonger kollegas in die Ring, luister mooi na hulle en jy sal weer hoop kry.

Demografiese skuiwe maak ‘n impak op gemeentes

Written by Frederick on . Posted in Transformasie

Oorgeneem uit Danie se Blog Reisgeselskap

Hoe gemaak as ‘n gemeente baie klein word, met geen tradisionele voedingsbronne meer nie?

Dink aan die klein Lutherse gemeentes in die Grensgebied (in die omgewing van Oos-Londen, Oos-Kaap). Hulle is die geestelike nasate van Duitsers wat 150 jaar gelede hier gevestig is en groot invloed op die streek se ekonomie uitgeoefen het.  Vandag kom daar nie meer Duitsers na hierdie omgewing nie.  Die meeste van hierdie gemeentes besef dat hulle werk het om te doen rondom hul identiteitsverstaan en samestelling.

Dink aan talle NG Gemeentes in sentrale stadsgebiede waar lidmate weggetrek het na die voorstede toe.  Daar is geen sprake dat tradisionele NG lidmate (Afrikaanssprekend, blank, middelklas) weer na hierdie omgewings sal skuif nie.   Sommige van hierdie gemeentes neem merkwaardige inisiatiewe, ander begin noustrop trek en oorweeg om hul deure te sluit.  Talle het dit reeds gedoen.

In die SA demografiese konteks woon daar vandag – ironies genoeg – waarskynlik méér mense in die omgewing van hierdie klein gemeentes as ooit vantevore in hul geskiedenis.  Meer mense, maar minder tradisionele lidmate.

Wat is die moontlikheid dat krimpende gemeentes die groter demografiese prentjie sal raaksien?  Baie ignoreer dit, en het oënskynlik nie die vermoë om ‘n verband te lê tussen al die mense van die omgewing en die bediening van die kerk nie.

Gemeentes het almal ‘n prentjie van wat hulle identiteit, roeping en samestelling is.  Hierdie prentjie sluit gewoonlik die omgewing uit.  Daar is weinig plek – konseptueel – vir ‘n visie dat die gemeente die omgewing kan dien en verteenwoordigend kan raak van die demografiese samestelling van die omgewing.

Volgens dr Ryk van Velden, van die Toerustingsburo vir Interkulturele Werkers, is dit veral Protestantse gemeentes wat hiermee sukkel. Katolieke gemeentes aanvaar dit dikwels weer as vanselfsprekend dat hulle gemeenskapskerke is.  Hy vertel van ‘n Johannesburgse woonbuurt waar die demografie sterk geskuif het. Tradisionele wit inwoners is vervang met bruin en veral swart gemeenskappe.  Die NG Kerk (sterwend) staan reg oorkant die Katolieke kerkgebou (lewend, groeiend)  Die een het vanselfsprekend tred gehou met die demografie, die ander een kon nie.

Wat maak dit vir gemeentes moontlik om by die gemeenskap betrokke te raak?  Hoe skuif die prentjie in lidmate se koppe oor wie hulle kerk is en wie kwalifiseer vir lidmaatskap?  Wat kan mens leer by gemeentes wat wel aanpassings maak?

Uit my waarnemings en gesprekke speel die volgende aspekte ‘n rol:

Lees gerus hier verder

Die kerk wat ek ken is baie goed met Transformasie

Written by Frederick on . Posted in Transformasie

Ek sit en gesels met ‘n student wat duidelik geroep is vir die bediening- hy is uitstekend gekwalifiseer in tranformasietegnieke en is tans ‘n konslutant vir ‘n bekende konsultasiegroep wat met ‘n narratiewe benadering werk. Op ‘n stadium in die gesprek se hy terloops asof dit vanselfsprekende kennis is: Die NG Kerk wat ek ken is baie goed met Transformasie

 

Ek moes vir ‘n oomblik dink oor hoe anders dit is as my ervaring van die kerk toe ek ‘n kind en tiener was. Ek onthou steeds baie gevoelens van magteloosheid oor die kerk se onvermoe om te verander.

Maar is my jong vriend reg?

Baie van julle sal se die teendeel is waar, ons verander-te-min-te-stadig, is meestal ons gevoel oor die kerk en gemeentes.

Ek moet se hy het my weer laat dink, ek het probeer om vanuit sy ervaring oor die kerk te dink en kan nie anders om weer te dink nie. Dalk help hy my om met meer waarderende oe na die kerk te kyk.Skielik kom ‘n klomp ervarings na vore van verval buitestanders wat dieselfde waarneming maak: Peter Berger, Nancy Ammermann, ons Nederlandse kollegas in die uitruile met Stigting Zebra, se eintlik almal vir ons dieselfde storie: Julle slaag beter daarin om te transformeer as wat julle julleself wil toegee. Julle kon julle fout met Apartheid raaksien, jammer se en julle probeer om die verskeuring op te hef.
Julle is sensitief vir die veranderinge in julle samelewing en julle het baie van die formalismes afgegooi. Julle skep in baie gemeentes ruimtes vir jong mense, julle probeer selfs nuwe gemeentes stig. Toringkerk in Bleomfontein is nou Towers of Hope, in Groote Kerk se kerksaal is ‘n deli en ‘n pooltafel waar die mense van die stad kan eet en die kinders kan speel. In baie gemeentes is daar dromme, voorsangers en Vlam stuur elke week vir ons nuwe liedere. Julle is beig om ‘n luisterkultuur te vestig en die eerste oplaag van ‘n program wat mense help om saam met Jesus oor grense te loop is sommer-so uitverkoop. Julle kategeseboeke help kinders om ‘n Facebook profiel te skep.

Vir elkeen van die voorbeelde hierbo kom daar ‘n teenargument op-ons sukkel met eenheid, het ons regtig uit ons harte jammer gese vir apartheid, ons verloor jongmense in stringe, ons maak gemeentes oop maar ons maak ook gemeentes  toe, ons sukkel in die middestad, te min te laat…Ja dit is alles waar, maar dit neem nie weg dat daar duisende gemeenteleiers in ons kerk is met die vraag oor transformasie op hulle lippe en wat met die beste van hulle vermoe besig is om te reageer op ons immerveranderende konteks nie.

Vamiddag gaan laai ek my graad 11 dogter by die tienerkerk se kamp op- hulle is ‘n vrolike 60plus stuks wat die naweek gekamp het. Dit was fantasies se hulle, terwyl hulle mekaar met drukkies groet- waaroor het die kamp gegaan vra ons by die huis?  Avatar vertel sy met verwondering, oor hoe ‘n mens in die fliek baie van ons geloof kan raaksien. Praat van innovering. Ek merk kinders op van byna al die verskillende denominasies van ons dorp- dit was great ,se hulle almal- ek merk ‘n paar teologiese student op wat by die kamp gehelp het- hulle ken nie die sterk magtige swaarmoedige en swaarverandernde kerk waarin ek groot geword het nie- hulle ervaring is gestempel deur gemeentes wat tieners vrymoedig bedien- dalk moet ek my beelde oor my kerk verander, dalk moet ek ophou om my gevegte van die verlede te bly veg. My beelde en my seerplekke van telleurstellings staan dalk meer in die plek van die verandering wat aan die gebeur is as wat ek besef.

Ek onthou wat Nancy Ammermann ‘n paar jaar teurg by ‘n oggend gesprek by Communitas gese het toe ons haar gebombardeer het met vrae oor ons onvermoe om te verander: You are way to hard on yourself, was haar instinktiewe antwoord. Wat ander kerke en gemeenskappe oor decades en selfs eeue reggekry het wil julle indruk in ‘n jaar of twee.

Jaco ek het in daardie een sinnetjie baie by jou geleer- meestal oor myself- dankie die gesprek was ‘n geskenk van nuwe perspektief.

Om te kan huil…voor mekaar

Written by Frederick on . Posted in Transformasie

Ek kry toe onverwagse laas week ‘n hele gesprek op Facebook oor my post: Ontworteling kan ook ‘n seën wees. Anton Louw begin die gesprek met ‘n pragtige sin, “jy kan net verplant word as jy ontwortel word”. Daarna volg ‘n hele reeks bydraes oor die pyn van ontworteling. So ek wil graag hieroor skryf die week. Jaco Hamman se in sy boek When the Steepels Cry dat enige transfromasie ook die pyn van verlies inhou, en om die nuwe te kan ontvang moet ons bereid wees om die oue te laat gaan en dit kan net gebeur as ons bereid is om die pyn van verlies te voel. Ek dink hy bedoel om te kan huil oor verliese.

Om een of ander rede huil ek maklik- eintlik te maklik vir die gemak van die naby aan my. Toe ons oudste klein was het ek saam met haar Free Willy gaan kyk- ‘n soetsappige fliek van ‘n walvis, of was dit nou ‘n dolvyn wat gevang is deur skurke en dan vrygelaat word deur die dapper dade van ‘n jong dogter( hoop ek onthou reg) ‘n Week later vertel ‘n vriendin van ‘n kennis wat vertel van ‘n man en sy dogtertjie wat hy in di efliek gesien het en hoe die pa gehuil het toe die walvis vrygelaat is- nodeloos om te sê dat dit was ek gewees.

Ek lees vandag in die koerant van Gordon Brown, Britse premier, wat onverwags gehuil het voor die kamera’s toe hy uitgevra is oor sy seun wat gestref het- tien jaar gelede. Ek dink dadelik aan die Koningin wat nie kon huil toe Diana dood is nie- onthou julle die wonderlik Fliek Queen wat hieroor gemaak is. Ek moes onlangs die begrafnis waarneem van my skoonma. Ek het my goed voorberei gestaal teen die emosie- en met die eerste sin toe ek familie moes gedank wat ver gekom het en ek sien hoe swaar Anita(my vrou) kry oorval die emosie my. Hoe huil ‘n mens waardig? Voor 300 mense wat almal vir jou kyk. Ons is ongemaklik om in die openbaar te huil, want ons gemeenskap bewonder mense wat ten spyte van verliese sterk kan wees.

Ek dink ons moet hieroor praat, ons wat in leiersposisies van hoofstroom kerke is en dikwels deur die verliese van krimpende gemeentes moet werk. Pat Keifert praat in sy boek Ons is nou hier (BM 2006) van die verlamming wat die Christendom kerk deurgaan in hierdie era waarin sy na die rand van die samlewing gedruk word. Dit is op ‘n manier nog erger in SA vir ons kerke wat beskuldig word daarvan dat ons apartheid ondersteun het. Ons het nie net mag verloor nie maar ook waardigheid en integriteit. Dit laat diep wonde wanneer jy beskuldig word van kettery, rasisme, ongehoorsaamheid. Ek is onlangs by ‘n kongres by ‘n universiteit waar die Rektor so terloops na die NG Kerk verwys as ‘n lost case! Ons almal lag, maar dit is soos net nog ‘n hou in die maag, en steek die pyn met ‘n grynslag weg.

Ek leer ook by predikante van kerke wat in die struggle was, dat ook hulle sit met diep verwonding wat al die baklei en selfs die oorwinning oor Apartheid nie kon genees nie. Die pyn van verwerping oor dekades en meer genees nie sommer in een dekade nie, jy dra dit eintlik altyd met jou saam.

Ek weet van myself dat daar in diep kamers van my hart baie trane is waarvan ek nie weet nie omdat hulle gebêre is onder die pretensie van in beheer wees. Ek vermoed ek is nie die enigste nie, maar ek hoor min mense hieroor praat. Ek is redelik seker dat baie van die wantroue, wanhoop en bakleierigheid onder mense in die kerk te make het met die feit dat ons nog nie saam gehuil het nie.

 

Otto Sharmer wat ek onlangs oor geskryf het se as ons nie met n “ open hart” in gesprekke kan ingaan nie, bly die gesprekke intellektuele gesprekke maar ons is self afwesig. Ons is daar maar ons is nie teenwoordig nie., byna asof ons gevries is deur ons on onuitgesproke emosies. Gevangenis van ‘n hartseer wat ons nie weet wat ons mee te maak nie. Ek is bly Gordon Brown het voor die kamera’s gehuil en ek is jammer vir die koningin wat nie kon huil nie, want voor ons nie gehiuil het nie, kan ons nie die nuwe geboortes onvang nie is die punt wat Breuggemann maak in sy wonderlike kommentaar op Jeremia: Only Grief Permits Newness.

Ek wonder vir die soveelste keer oor Jesus wat gehuil het oor Jerusalem. Was dit ‘n oomblik van swakheid? of is dit wat ‘n mens doen as jy die pyn ervaar van ‘n droom wat aan skerwe le, . ‘n wereld wat verby is en nooit weer gaan kom nie maar ver altyd verby is. ‘n Ma met wie ons nooit weer sal kan praat nie, ‘n kerk wat nie een wil word nie…gemeentes wat kwyn ondat hulle nie die nuwe gemeenskappe kan “host” nie. Jy kan self die lys van verliese klar maak.  Ons het dan so gedroom oor ‘n her-eniging oor ‘n nuwe kerk oor gemeentes wat hulle deure en arms oopmaak vir ‘n nuwe gemeenskap. Oor ‘n versoende gemeenskap.

Vanaand huil ek saam met Gordon Brown en Jesus en die Gees en die Vader van die oes sonder die arbeidiers en nou wonder ek wanneer gaan die dag kom dat ons maar saam kan huil, ek het ‘n aanvoeling dat ons nie die nuwe waarvan ons droom in ontvangs kan neem as ons nie eers saam ons harte uitgehuil het nie- ons sal darem immers in goeie geselskap wees.

Jare gelede was ek by ‘n predikante kursus en een van die kollegas wat deur ‘n swaar tyd is- as ek reg onthou is ook van hom ‘n kind oorlede. Hy staan op om ‘n bydrae te maak, en word oorval deur trane, links van hom staan ‘n kollega op en gaan voort met die gesprek asof niks gebeur het nie. Sien dit is hoe ons maak met trane, as ons huil moet ons maar dit op ons eie doen, daar is eenvoudig geen publieke plek, ook nie in gemeente, waar ons mag huil, moet huil nie. So ons steek dit weg en raak net meer ge-isoleer van onsself en ander.

Om ontwortel te word kan ‘n seen wees

Written by Frederick on . Posted in Transformasie

Ek het die week begin broei oor hoe om “displacement” van uit ‘n ander hoek te verstaan. Byna so uit die bloute het die tema ge-pop die week. In ‘n gesprek oor die geskiedenis van sendingwerk in Suider-Afrika, leer ek dat daar heelwat van die boerekrygers is wat teruggekom het van hulle “ballingskap” as gevangenis en begin het met sendingewerk in lande soos Noord-Rhodesie (Zambie vandag) en Nigerie. Ek meen wie sou dit kon verwag? In totaal onverwagse omstandighede van ontworteling,groei ‘n sendingebewussyn en ywer! Ek dink ek sien weer iets hiervan raak – dit lyk anders maar die dinamika is dieselfde- Ontworteling kan ‘n vrugbare plek wees vir die missionere dinamika van die Gees.

My laat dink aan H Richard Niebuhr wat na sy bekende werk The social sources of denominationalism waarin hy met ‘n sosiologiese bril die dinamika in kerke probeer “verklaar”. Hy volg die boek op met The Kingdom of God in America waar hy vertel hoe onbevredig hy gevoel het na die eerste boek omdat hy geweet het sosiale teorie kan eenvoudig nie die volle dinamika van die kerk verklaar nie.

Ek dink ons moet die ervaring van ontworteling van mense ernsitg opneem- ek hoor dikwels dat mense daarna verwys dat vir hulle voel asof die hele wereld inmekaar gestort het. Ons moet die gesprek hieroor oopmaak, ruimtes skep waar mense mag se dat hulle ontwortel voel, al klink dit nie polities korrek nie. As ons nie hieroor praat nie, gaan mense hulleself toesluit in nostalgie in heimwee van ‘n verlede toe alles oenskeinlik “in-plek” was.

Ek dink ons moet meer teologies- of as jy wil- met geloofs-verbeelding dink oor en kyk nagemeenskappe waar mense ontwortel voel. Ons normale instink is om in tye van ontwortelingte dink dit isklaar met die kerk en ons gemeentes moet toemaak. Met permissie- die geskiedenis is teen so ‘n siening, die geskiedenis van die kerk is in vele opsigte ‘n geskiedenis van mense wat deur ‘n ontworteling gegaan het en in die ontworteling ontdekwat is werklik belangrik in die leween so hulle Roeping herontdek het.

 

Toe lees ek met instelling in Danie Mouton se nuwe Blog Reisgeselskap oor hoe hy in die Oos-Kaap raaksien dat ook daar gemeentes wat ontwortel behoort te wees, eintlik in so ‘n tyd deur ‘n vernuwing en gestuurde innovasie gaan.

Ek onthou toe dat ek ‘n ruk gelede gelees het dat Brueggemann oor die ballingskap soos volg geskryf het: Exile did not lead Jews in the Old Testament to abandon faith or to settle for abdicating despair, nor to privatistic religion. On the contrary, exile evoked the most brilliant literature and the most daring theological articulation in the Old Testament.

Michael Frost het ook die tema opgetel in sy boek Exiles Living in a Post-Christian culture. (Hendrikson Pulishers 2006) Hy maak die onderskeid tussen Self-imposed exile, en om Jesus te volg in ballingskap. Die eerste het te make met die kerk wat op die rand van die samelewing -displaced- is as gevolg van ‘n eie onvermoe om gemeenskap te skep met die mense in hulle konteks. Om Jesus te volg in ballingskap is om vanwee ons roeping onsself te “displace” in gemeenskap met ander waar ons nie gesag het oor ander nie. Vir baie gemeentes is dit ‘n byna ondenkbare situasie, maar Frost is reg, dit is presies wat dit beteken om Christus te volg. Om konstant te beweeg van ‘n posisie van mag na ‘n posisie van on-mag, om te kies vir die kruis, om te kies vir ‘n plek van lyding en skande, soos wat dit gaan met mense wat ontwortel word.

Gemeentes as begewings binne die kragveld van die Gees is instaat om in tye van ontworteling te reformeer omdat hulle eintlike krag nie le in hulle verbintenis met ‘n bepaalde sosiale groep en die se ekonomiese krag nie, maar in hulle afhankliheid van die Gees.

Ek het verwonderd geluister na die verhaal van ‘n gemeente wat die Ring tot onlangs wou toemaak omdat dit ‘n streek is waar die demografie so verander het dat die een na die ander gemeente toegemaak het. Kom ek se dit sommer reguit- baie witmense het die voorstad verlaat en bruin en swart mense het ingetrek en die blanke gemeenskap gelaat met ‘n gevoel van “displacement”. Die verbeelding van die kerkstruktuur was nie veel meer as’n netjies begrafnis of ‘n aasvoel mentaliteit van as ook hierdie gemeente omval kan ons ‘n paar lidmate skep nie. Die gemeenteleiers het vasgebyt, rug reguit gemaak teen die Ring, nie toegemaak nie maar begin groei. Vandag is en daar is eenvoudig ongelooflik wonderlike dinge wat in en deur die gemeente gebeur. Hulle, wat nog onlangs skaars kop bo water kon hou, het vinnig vinnig geld bymekaar gemaak en ‘n goeie bedrag gestuur na die ontheemde mense van Haiti, nadat hulle ‘n gebedsweek verander het in ‘n uitreik week! Hulle nooi die plaaslike skool se onderwysers- 22 van die 25 daag op sodat daar vir hulle gebid kan word. Nooi die Polisie om hulle te bedien, nooi BADISA om uit te vind waar hulle in die gemeenskap kan bedien en so kan ek aangaan.

Gemeentekultuur unpacked

Written by Frederick on . Posted in Transformasie

Ek moes hierdie afgelope 6 maande heelwat lees oor kultuur in gemeentes en moes saam met Leon Venter ‘n kursus hieroor doen waar ek baie geleer het. Ek  het tot ‘n paar ontdekkings (sommige bekerings) gekom hieroor.  Anders gelees probeer ek maar eintlik sê dat ek in my vorige lewe heelwat nonsens gepraat het oor kultuur in gemeentes – so neem hierdie ook maar as soort van ‘n belydenis.

Prosesse wat nie inpakteer op die skepping van ‘n nuwe kultuur in die gemeente nie, maar alleen fokus op die transaksionele strukture en bedieninge is gedoem om te faal. Kyk gerus na die skema van die driehoek in die dokument oor prosesbegeleiding wat dit goed demonstreer. Dit is eers wanneer ons instaat is om inpak te maak op die kultuur van ‘n gemeente wat die vernuwing volhoubaar word.

  1. Die kultuur van ‘n gemeente is nooit staties nie maar altyd ‘n dinamiese dialogiese proses waar die gemeente basies in gesprek is met die konteks en die hele tyd besig is om dinamies te reageer op die uitdagings van die konteks. Soms beland ‘n gemeente egter so op ‘n eiland- geisoleerd van die heersende kultuur- dat die gemeente haar vermoe verloor om met die mense van daardie gemeenskap te kommunikeer. Die is dan wanneer die heerdende kultuur in die gemeente toksies raak en die sisteem vergiftig. Die waarheid is dat toksiese sisteme niks het om te verloor nie en dikwels al hulle energie spandeer aan oorlewing en meeste van ons uitoorle daarin. In sulke tye onstaan kultuur-entropie.
  2. Om ‘n kultuur te beveg is gewoonlik kontraproduktief. As leiers die kultuur van die gemeente sien as hulle vyand wat hulle moet beveg, is die reaksie in die gemeente ‘n verharding en ‘n verskansing van die kultuur. Wyse leiers beveg nie ‘n kultuur nie, maar transformeer dit deur waarderende begrip en kritiese refleksie. Ek moes al dikwels in konferensies oor gemeentevernuwingt luister na onsinnighede soos : Sacred cows make the best steak- na jare het ek ‘n antwoord hierop- You are welcome but you will be the 3rd seak they eat!
  3. Die meeste goed wat geskryf word oor die kultuur in gemeentes is baie teoreties deur mense wat nie noodwendig ‘n evenageliese tranformasie motief het nie, maar op ‘n afstand hieroor wil reflekteer. Ons het hierdie teoretiese aanpak nodig maar ek voel dinkwels na die lees van die boeke- dankie maar hoe nou verder as ek dink die evangelie daag my gemeente se kultuur uit om te transformeer.  My heel eerste boek hieroor, James Hopewell Congregations stories and structures, het my so onvergenoegd gelaat- nadat ek nou die 4 genres kan identifieer, wat maak ek nou hiermee as leier in die gemeente. Ons moet eenvoudig verder waag en praat oor hoe ons as leiers kan inpakteer op die kultuur van die gemeente.
  4. H Richard Niebuhr se klassieke werk Christ en Culture help ons om te verstaan dat die transformasie van die kultuur nie noodwendig die enigste opsie is vir die leierskap in ‘n gemeente nie- soms moet daar oor bevestiging in tye van chaos plaasvind bv. Die Evangelie en Transformasie is nie sinonieme nie- aan die anderkant is suiwerheid en instandhouding  ook nie altyd sinonieme nie.
  5. Daar is 4 leierskap uitdagings in kultuurskepping
    die skep van ‘n ko-hirente  taal(of narratief) die teologiese uitdaging
    die bewusmaking en verantwoording tov kernwaardes die leierskap uitdaging
    die in-oefening van nuwe gedrag die uitdaging van die leier as afrigter
    die be-oefening van nuwe gewoontes die uitdaging van gemeenskapskepping
  6. Lesslie Newbigin se stelling dat die westerse kultuur, veral soos wat dit belag gekry het in die moderne era,  die mees weerstandige kultuur teenoor die kernwaardes van die evangelie is- het my geweldig baie gehelp om in die blindkol van ons/my eie kerkultuur te verstaan. Daar is op baie diep kultuurvlak in gemeentes wat orienteer aan hierdie westerse moderne kultuur, weerstande teen die evangelie wat ons eenvoudig in die oe moet kyk.
  7. Ons ontdek ons kulturele blindkolle die beste wanneer ons in dialoog is met gemeentes en christene van ‘n ander kultuur. Hierdie proses is ‘n proses van geloofsonderskeiding wat ten beste werk as ons ons besig hoe met vrae oor God en nie vrae oor die kerk nie.
    Die Christendom se erfenis is gemeentes met ‘n kultuur van bewaring eerder as ‘n kultuur van verwondering en daarom sal soveel mense uit die post-christendom in hulle kontak met ons ervaar dat ons met die instandhouding van die kerk besig is en nie met God nie

Ian Mcdonald se 5 jaar as South Africa the Good News Redakteur

Written by Frederick on . Posted in Transformasie

  • South Africans accept bad news at face value, but they will question and interrogate good news.
  • It is extremely difficult to convince someone of something that is contrary to their belief.
  • South Africa tends to excel when our backs are against the wall. We love to prove the doubters wrong.
  • We are blessed to live  in times like these. I love that we are reminded every day about the real things in life and how we can live a life of real significance here.
  • The mainstream media don’t take us seriously because we are biased towards the positive. The irony is that they are biased towards the negative. At least we don’t hide our ‘agenda’ – we’re proud of it; we don’t pretend to be unbiased and balanced.
  • Even though we go to great lengths to acknowledge the challenges and problems in South Africa, we are still accused of being naive, out of touch with reality and ostriches with our heads in the sand.
  • It’s important to know of all the problems in the world. We need to know what is wrong if we are to fix it. But there’s no point in fixating on the problem, energy is much better spent concentrating on the solutions.
  • Jim Morrison, lead singer of the Doors, said “He who controls the media controls the mind.” The media have immense power in South Africa, as elsewhere, to shape the national narrative and manipulate the national psyche. I don’t think that local media appreciate the power they have. If they do, then I believe they use this power irresponsibly, in order to sell more papers.
  • When we write about controversial subjects (race and crime in particular) many people seem to miss the point of the article. They are so angry, they miss the nuance, the thread or the tone.
  • Climate change is the single biggest threat to us. Nothing even comes close. Not even crime. It threatens our very existence, without prejudice. The time to act is yesterday.
  • There is tremendous power in positive thinking. There is opportunity in every crisis.
  • We South Africans have made a lot of mistakes over the past 15 years, but there is a lot that we have done well. I am proud of the contribution we have made in highlighting the progress and positive developments in South Africa.
  • We are accused of being ANC spin doctors or government sycophants whenever we offer any support of government or acknowledge government for their successes. In order to earn the right to criticise where necessary, one also has to give credit where it is due. Contrary to popular belief, the government is sometimes capable of doing things well!
  • Certain South Africans seem to want this country to fail, just so that they can say “see, I told you so!”
  • These same South Africans see any negative sign (load-shedding, for example), not as a bump in the road but as ‘proof’ of inexorable decline in South Africa. They are very vocal and critical when it happens, but very quiet and unapologetic when it proves to be temporary. (Whatever happened to the people that confidently declared that load-shedding was ‘just how it started in Zimbabwe’ or told us that South Africa would go to the dogs if Zuma became President?)
  • Only a small percentage of South Africans are negative, but they are very vocal, creating the perception that the nation is negative. Read the comments under news articles, the only people who seem to bother to write anything are the bigots, the complainers and the idiots.
  • We get so wrapped in the day-to-day challenges in South Africa that we forget to celebrate how far we have come – if you would have told someone in the mid-1980s that we would be were we are today, you would’ve been considered a lunatic
  • There are remarkable people working for this country. Through this job I’ve met some of the change agents that are working to make South Africa the country that we want it to be.

These people give me great hope that we can and will become the country of our dreams.

By Ian Macdonald