Tweede gedagtes: Jes 40:21-31

Written by Admin on . Posted in Verder geluister

Sondag 8 Februarie 2009


 


Sekerheid in tye van onsekerheid


 


Onsekerheid skep angs, om onseker te wees grens aan ongemak, dit lei baie maal tot wanhoop en het selfs die potensiaal om tot ongeloof oor te gaan. Onsekerheid knaag aan ’n mens se psige, emosie, en intellek. Dit maak dat ‘n mens alle rasionaliteit kan verloor en soms loop dit uit op haastige gevolgtrekkings wat, sodra ’n mens weer kalm en rustig oor die onsekere en of dreigende situasie top, jou gevolgtrekking(s) lagwekkend laat lyk.


 


Dit blyk die situasie in ons gelese gedeelte te wees – Israel wat klaarblyklik twyfel oor die mag van God, Israel wat kla en wonder of God hulle situasie raaksien, en hulself afvra “gaan my reg by God verby?” (Jes 40:27). Só dien die voorafgaande verse (Jes 40:12–20) ook om aan te toon hoe Israel wonder oor God se teenwoordigheid in hul lewe, hul wonder of God hulle nie aan vreemde magte soos byvoorbeeld die regeerders en (af)gode van Babel oorgegee het nie. Dus hul gevolgtrekking – God het hulle in die steek gelaat!


 


Dit is in hierdie onsekere omstandighede met sy nadelige en ongodsdienstige gevolgrekkinge dat die profeet dit onomwonde en helder duidelik maak dat God sy troon bokant die hemelkoepel het (Jes 40:22). Die skrywer gaan verder om hierdie gedagte dat God Sy troon bokant die hemelkoepel het, te onderstreep deur aan te voer dat die aardbewoners vir Hom soos sprinkane is, God die Hemel soos ’n tentdoek oopspan om daar onder te woon (22c), dat Hy die vername mense tot niks maak (23) en dan vra hy in vers 25, “Met wie kan julle My (God) dan vergelyk, Wie is soos Ek?” Selfs die res van die verse word gewy aan die sekerheid van God, die sekerheid van God se Almag, die sekerheid van God se onvergelykbaarheid, die sekerheid van God se ewigheid, die sekerheid van God se sorg en voorsienigheid. En dit is hierdie soort van argumente wat die skrywer doelbewus gebruik om die hoorders en lesers te oortuig van sekerheid in tye van onsekerheid.


 


Die eindlose argument van die skrywer om dit wat seker is (soos God se wese, God se Almag, God se sorg, ens) te onderstreep, bevestig inderdaad die lokale en universele of kosmiese heerskappy van God. “God het sy troon bokant die hemelkoepel, die aardbewoners is vir Hom soos sprinkane …” onderlê juis die gedagte dat God se wil/heerskappy kosmies en aards tegelykertyd is. Dit bevestig vir die onsekere een, die een wat twyfel en angstig in onsekere tye word, dat God bemoeienis maak met die skepping, in die hemel en op die aarde.


 


Daarom kan ons verstaan dat die skrywer die volk en ook ons vandag oproep om as’t ware net na die hemel te kyk, en dat hulle en ons God dan sal sien. Ook deur net na Sy handewerk te kyk, sal hulle en ons God sien – en juis deur dit wat ons in ons sien en in ons kyk bemerk, sal ons vir God ontdek, sal ons God vind en ja, sal ons van al ons onsekerhede en valse gevolgtrekkinge waartoe ons dalk in ons wanhopige en angstige oomblik gekom het, ontslae raak.


 


Vandag is daar genoeg dinge wat ons tot onsekerheid en valse gevolgtrekkings kan lei. Om maar net ‘n paar voorbeelde aan te haal – daar is die swak en dreigende verswakking van die ekonomie; daar is die realiteit van voortdurende besnoeiing van die arbeidsmag, kos en petrolpryse wat weer die hoogte kan inskiet; wetgewing wat drankverkope op Sondae kan wettig; die uiteenlopende teologiese standpunte oor kerkeenheid, die doop, homoseksualiteit en die belang en nodigheid van die Belhar Belydenis; die  spanning rondom die onlangse politieke gebeure – onder meer die herroeping van die voormalige  president, Thabo Mbeki, die stigting van COPE, die geregtelike en morele wolk wat hang oor die ANC-president Jacob Zuma en sy aanspraak op die presidentskap van die land, asook  die vrees dat geweld nader aan die verkiesing kan eskaleer. Daar is die onmenslike lyding van die inwoners van Zimbabwe en die politieke twis wat nie tot ‘n humanitêre ooreenkoms kan gedy nie, en dan die Midde-Oosterse konflik wat teen hierdie tyd al meer as die twee groepe betrek het. (So kan die lys van dinge wat onsekerheid wek, aangevul word).


 


Dis alles dinge wat ’n mens kan noop om nie net onseker te wees oor die dag van môre nie, maar jou ook kan laat twyfel in die rol van Christene, Christelike gemeentes en die geloofsgemeenskap in die breë – en selfs in die bestaan, trou en sorg van God, wat weer kan bydra daartoe dat ons lagwekkende gevolgtrekkings sou kon maak. 


 


Dus geld die oproep van die profeet – kyk na die hemel … God het sy troon bokant die hemelkoepel – sy heerskappy geld in die hemel en op die aarde – sy sorg en trou is van krag in die hemel en op die aarde – ja weet God is ewig – Hy is die Skepper, Hy word nie moeg, en Hy raak nie afgemat nie, sy insig is ondeurgrondelik. Hy gee die vermoeides krag en Hy versterk die wat nie meer kan nie – ja, jongmanne word moeg en raak mat, manne struikel en val, MAAR dié wat op die Here vertrou, kry nuwe krag, hulle vlieg met arendsvlerke, hulle hardloop en word nie moeg, hulle loop en raak nie afgemat nie – want God het sy troon bokant die hemelkoepel en Sy heerskappy geld in die hemel en is van krag op die aarde.


 


Daarom kan ons in tye van onsekerheid, seker wees – oor God, sy heerskappy, sy sorg en trou. Kan ons hoop koester en mag ons reeds nou, te midde van al die onsekerhede, in blydskap en sekerheid oorgaan tot aanbidding van die sekere, troue en sorgsame God!


 


Donald Katts (Volkskerk in Afrika)


 


Seisoen van Luister PowerPoint

Maandelikse fokus: Verbeeldingryk

Written by Admin on . Posted in Preekstudies

Maandelikse fokus: Verbeeldingryk



Die verrassende van die verbeelding


Almal het seker al die film “Life is Beautiful” gesien.  Ek het onlangs weer daarna gekyk en my weer verwonder oor die krag van verbeelding en die genieting om daardeur meegesleur te word en te ervaar hoe die werklikheid ‘n gans ander ‘kleur’ kan kry.  


Dit het my ook weer laat dink aan die verhaal van die twee bejaarde bed-gekluisterde mans wat heeldag in hul kamertjie gelê het, die een by die venster en die ander teen die muur.  Elke dag kon die een by die venster vir ‘n uur bietjie regop sit en dan het hy by die venster uitgekyk en al die wonderlike dinge wat hy gesien het, aan sy vriend vertel sodat hulle saam kon wonder en gesels oor die mense en die lewe daarbuite.  Op ‘n dag sterf die man by die venster en die ander een vra om na die venster geskuif te word.  Met moeite beur hy hom op om by die venster uit te kyk na die wêreld wat sy oorlede vriend hom elke dag aan blootgestel het, net om te ontdek dat daar niks buiten ‘n soliede muur is om teen vas te kyk nie. 


Waar vind ons dit?

Om te sien wat nie daar is nie en om te weet wat nie bekend is nie, dit is die moontlikhede wat verbeelding ons bied.  So gestel klink dit na ‘n vermoë wat ons as mens het.  ‘n Eienskap wat deel van menswees is.  Daarom sê Winnicott dat verbeeldingrykheid en kreatiwiteit is the doing that arises from being.  Dit is in ons.  Of jy ‘n man of vrou is, of ‘n kunstenaar of ‘n onderhandelaar, dit is daar.  Kyk maar net weer hoe kinders kommunikeer en word ‘n keer self soos “een van hulle” en jy sal verbaas wees om te ontdek hoe eg en werklik en skeppend verbeelding is.  Om verbeeldingryk te leef, is nie (net) om kunstig skeppend te wees nie, maar om op ‘n bepaalde manier na die lewe te kyk en betekenis daarin raak te sien.  Byoorbeeld, “die wat eerste is, sal laaste wees en die wat laaste is, eerste” en “geseënd is dié wat barmhartig is, want aan hulle sal barmhartigheid bewys word” en “julle is die sout van die aarde en die lig van die wêreld” en “laat julle ja eenvoudig ja wees en julle nee eenvoudig nee” en “waar jou skat is, daar sal jou hart ook wees”.

Wat het daarvan geword?


Die gevaar vir ons (predikante) is dat ons verbeelding nie meer gaande gemaak word deur uitsprake soos dié hierbo nie.  Erger nog, dat ons nie meer verwonderd staan voor die Een wat dit uitgespreek het nie.  Redes is seker legio.  Ons het dalk te gewoond geraak aan Hom en daaraan.  Ons is dalk te ingestel daarop om alles te wil verstaan en te verklaar.  Ons is te taakgerig en voel eers gemaklik as ons die regmerkie kan maak.  Ons is te juridies, te teologies, te polities, te sinies.  Só verloor ons ons kinderlikheid en ons afhanklikheid en wil ons nie meer soos ‘n kind by sy/haar Vader wees en kan ons nie meer speel en oorgee om saam met God-Drie-Enig te dans nie.



Wat nou?


Ons moet ons verbeelding ‘oefen’.  Ons moet weer die plek vind waar ons onsself nie te ernstig neem nie en waar die ‘buite’-wêreld nie so ‘n ernstige houvas op ons kry nie.  Ons moet weer kom waar God is.  Daar waar Hy nie ‘n skepping van my grille is of objektief verklaar en verduidelik word nie, maar daar waar Hy Is wie Hy Is.  Ek moet weer by die plek kom waar ek aan Sy voete is, in Sy hand, aan Sy bors, op Sy skoot, in Sy altyd alle teenwoordigheid.  Stilte en ‘n rustige omgewing is sekerlik bevorderlik hiervoor, maar so ook verwondering en aktiwiteit, blootstelling en oorgange, onsekerheid en ontdekkinge, verwagtinge en afhanklikheid.


Hoe nou?


Daar is vier praktiese stappe wat ons sal help om in afhanklikheid van God en as verbeeldingryke mense te leef. 



  1. staan elke dag op met die verwagting dat God Hom aan jou in hierdie dag sal openbaar
  2. leef dan in die onmiddellike, bewus dat hier waar ek nou is, ek in Sy teenwoordigheid en genade is
  3. gee aandag en ondersoek daardie vlietende gedagtes wat soms soos van nêrens by ons opkom
  4. vanaand, voordat ek boeke toemaak, blaai ek weer deur die dag wat verby is en herroep ek weer die momente van die dag en verbaas ek my vir God se betrokkenheid in my lewe.

En dan?


En dan leef ek in geloof, hoop, liefde, gebed, preke, musiek, omgee, onderskeiding, Bybelstudie, empatie, vergifnis, genesing, reg en geregtigheid, versoening en al die ander verbeeldingryke geleenthede van predikantwees.


 


Ns.  Met die deurlees ontdek ek ek gebruik reaktiewe taal en nie proaktiewe taal nie (Covey se onderskeiding).  So, verander al die “moet’s” met “wil” en “sal” en kyk wat dit vir jou doen.


 


Pierre Goosen

Tweede Gedagtes: Deut 18:15-20

Written by Admin on . Posted in Verder geluister


Sonder om breedvoerig te kommentarieer, is daar die volgende resente koerantartikels wat myns insiens die sentrale gedagtes van Deut 18 oor die ware en valse profete en die rol van profesie van verskillende kante af belig. Enige van hierdie artikels kan die teks aktueel maak binne ons eie konteks.


‘Churches should get their hands dirty’ – South African theologian


South African theologian Dr Nico Koopman believes churches need to expand their prophetic role in society.


Beyond offering public criticism and visions of a good society, Christians should engage in the analysis and work required to achieve it, he says.


Nico is professor of Public Theology and Ethics at the University of Stellenbosch’s Centre for Public Theology. He was in New Zealand in May.


He describes public theology as making public the rationality and relevance of the Christian faith.


“From a Christian perspective God created the whole world, God loves the whole world, and God is actively at work in the world. We must pay attention to what God is doing in the Church and in the world,” Nico says.


“Science, medicine, technology and other human achievements are wonderful gifts of God. The Church must celebrate them as part of the work of God.


“Theologians ask different questions than natural scientists. But the answer to these questions can help us understand and deal with the complexity of life.


“Christians cannot prove their faith through logic or science. The whole idea is that we believe, so we come from the position of faith. Today, however, most reliable scientists say there is more to truth and reality that we can empirically prove with our senses. Contemporary approaches to science recognise that if we cannot empirically prove something, it can still have meaning.”


In South Africa, Christianity has had a very public role. During the Apartheid years, one branch of the church supported Apartheid but Black and Coloured Reform Churches opposed it.


During the transition years in South Africa the churches also played important roles in the Truth and Reconciliation Commission and developed theologies of reconstruction to help build a new society. These theologies emphasise human dignity and human rights to overcome racism, classism, sexism, homophobia and xenophobia.


Nico says recent attacks on foreigners in South Africa have highlighted the problem of xenophobia. Churches need to reject what is happening but they cannot be watchdogs who just criticize.


“Churches need to work with other institutions in civil society such as government, business, trade unions and the media. We need to counter Afro pessimism that comes from the poverty gap between rich and poor. We need to work with other churches to help create jobs.”


Churches can also participate in policy making. The South African Council of Churches, Quakers, the Catholic Bishops’ Conference and the Reformed Churches all have offices at parliament and liaise with policy makers.


Churches also provide diaconal services and help government deliver resources to the poorest communities. They are the strongest NGOs and the most trusted institutions in South African society. They are also joined in the efforts to counter AIDS.


“Churches can have a priestly public role by the way they care for poor people and AIDS victims and express their solidarity. Churches can offer a vision of a new society and nurture hope,” Nico says.


“But we must think more comprehensively about how we are prophetic. Being utopian is not enough. We have to get our hands dirty, carry out technical, political and economic analysis, and participate in debates about policy making.”


 17/01/2009 11:59  – (SA)  
Bush, Obama en godsdiens
Danie Langner     


Met die einde van George W. Bush se verblyf in die Withuis in sig is dit duidelik dat hy veral vir drie dinge onthou sal word:


* Hy was op 11 September 2001 die man in die Withuis.


* Sy stryd teen terrorisme het die wêreldtoneel verander.


* Die rol wat konserwatiewe Christene in sy termyn gespeel het.


Laasgenoemde is nie so opsigtelik nie, maar het die wêreld nuut gedefi-nieer.


Ná Bill Clinton se Lewinsky-eskapades was die tyd vir Bush ryp om konserwatiewe Christene in ’n magtige politieke beweging te mobiliseer. Bush se visie om Amerika uit te bou as “ ’n huis van geloof” en sy belofte van morele herlewing is as evangelie verkondig.


Richard Nixon, Jimmy Carter en Clinton was ook onbeskaamd Christene, maar pragmaties met praktiese politiek. Bush het egter anders as sy voorgangers maatskaplike en wêreldvraagstukke met ’n konserwatiewe geloofsbril op benader. In g’n ander administrasie is soveel Bybelstudie gedoen en gebeds-byeenkomste gehou nie. Konserwatiewe kerkleiers is met ope arms verwelkom en wêreldleiers is gekonfronteer met hul persoonlike geloofsbeskouing. Bush se toesprake was deurspek met aanhalings uit Psalms en Christelike terme, soos “wedergebore, roeping, raadsplan, herlewing, krag van gebed”.


Geloof was vir Bush egter veel meer as ’n politieke strategie. Ná mislukte saketransaksies, huwelikspanning en amper-alkoholisme het Bush ná sy bekering op 40 prontuit getuig hoe geloof sy lewe verander het.


Dit was egter eers ná 11 September 2001 dat Bush se Psalm-geloof oorgegaan het in ’n vergeldingsteologie wat hy begrond het op sy begrip van Psalms. Wie nie vir ons is nie, sal die gevolge dra, het die grondslag geword van die Bush-doktrine.


Hy het verder gegaan deur God vir die Amerikaners toe te eien. Bush het Amerika getipeer as “die draer van God se lig” en “die bastion van die Christelike beskawing” wat “ ‘n Goddelike opdrag” het om die wêreld van “goddeloses” en “vyande van God”, soos Saddam Hoesein, te bevry. Selfs in die donkerste tye was Bush verseker van oorwinning, want “God sal in Sy toorn reg laat geskied aan die regverdige”.


Bush het Amerika voorts in die taal van die kerkvader Augustinus opgeroep vir ’n Christelike heilige oorlog teen “die magte van die duister”. Augustinus se kriteria vir ’n Christelike heilige oorlog was:


* Dit moet onder die gesag van ’n Christelike leier gevoer word;


* ’n Regverdige saak, soos selfbeskerming, moet die oorlog noodsaak, nie wraak of oorheersing nie;


* Daar moet ’n redelike kans op sukses wees; en


* Die skade van die oorlog moenie erger as die aanvanklike aggressie wees nie.


Carter het gewaarsku dat die Irak-oorlog nie ongekwalifiseerd voldoen aan Augustinus se kriteria nie, maar dit het op dowe ore geval. Bush se teologie het nie net Amerika nie, maar die wêreld op godsdienstig-ideologiese grondslag verdeel. Om dié rede leef ons vandag in ’n gevaarliker gepolariseerde wêreld.


Het die tyd vir genesing van hierdie godsdienstig-ideologiese verdeling aangebreek wanneer Obama die Withuis Dinsdag betree?


Obama het die invloed van godsdiens in die politiek beter as sy Demokratiese partygenote verstaan. Drie historiese skuiwe het dit vir Obama moontlik gemaak om ’n nuwe vorm van liberale geloofsgegronde politiek te ontwikkel in reaksie op die konserwatiewe Christene se godsdienstige monopolie:


* Bush het selfs onder konserwatiewe Christene toenemend ongewild geword;


* Die politieke mobiliseringsvermoë van konserwatiewe Christene is ondermyn weens ’n reeks skandale van hul kerkleiers:


* Die jonger postmoderne generasie het nie net weerstand teen die kerk as institusie ontwikkel nie, maar vir hulle is geloof meer informeel, verhoudingsgegrond en prakties. Meningspeilings het beduidend aangetoon dat die jonger Christene meer na die Demokratiese Party se oper, regverdiger en verdraagsamer samelewing neig.


Obama het die jong Christene ’n godsdienstige stem begin gee deur nie net die belangrike rol wat die Christelike godsdiens in die samelewing speel te erken nie, maar selfs te pleit dat geloof ’n groter rol behoort te speel in die vorming van kinders se morele waardes.


As kind het Obama juis godsdiens in sy eie opvoeding gemis. Sy Keniaanse pa, wat die gesin verlaat het toe Obama twee was, was ’n gebore Moslem wat later ’n ateïs geword het. Obama is grootgemaak deur grootouers wat kerkloos was. Sy ma was skepties oor georganiseerde godsdiens en het geloof bloot beskou as ’n belangrike krag in die geskiedenis. Tot in sy studentejare was dit ook Obama se siening van geloof.


Eers toe Obama as maatskaplike werker betrokke geraak het by kerke se opheffingsprogramme het hy bewus geword van sy eie geestelike honger. Hy het ’n lidmaat van die Trinity United Church of Christ in Chicago geword. In dié kerk het hy nie net tot bekering gekom nie, maar ook kennis gemaak met Jeremiah Wright se Afro-sentriese teologie.


Deur Wright se dinamiese preke is Obama gekonfronteer met die woede en frustrasie van swart Amerika teenoor wit Amerika. Hoewel Obama niks te doen wou hê met die radikale elemente van Wright se teologie nie, was die kerk vir hom ’n voorbeeld van ’n geloofsgemeenskap wat sy maatskaplike verantwoordelikheid teenoor behoeftiges nakom.


Die kerk se historiese betrokkenheid by die Amerikaanse burgerregtestryd en sy vermoë om linkse Christene aktivisties te mobiliseer was vir hom ’n bron van inspirasie.


Die liberale Afro-sentriese teologie het Obama ook ruimte gebied vir twyfel, die bevraagtekening van die Bybel se onfeilbaarheid en ’n gesamentlike soeke na die waarheid deur ander gelowe en groepe.


Waar konserwatiewe Christene fokus op persoonlike roeping, gebed en sending het Obama, en liberale Christene soos hy, geredeneer dat geloof eerder gefokus moet wees op praktiese dade wat ’n samelewing (en selfs ’n land) kan verander deur hoop te skep in wanhoop. Met dié boodskap van hoop het hy nie net die harte van ’n nuwe geslag jong Christene verwoord nie, maar ook die verkiesing gewen.


Met sy teologie wil Obama nie soos Bush God soseer aan Amerika se kant plaas nie, maar eerder aan die kant van die arme en verontregte.


Omdat individuele regte die uitgangspunt van sy teologie is en nie die gesag van die Bybel nie, bied die liberale teologie Obama ruimte om meer radikaal standpunt in te neem ten gunste van gay-huwelike en aborsie. Dit kan lei tot nuwe verdelingslyne in ’n samelewing wat die konserwatiewe godsdienstige front kan verenig.


Godsdiens het ’n kritieke faktor geword in die politiek van die 21ste eeu. Die godsdienstige uitgangspunte van Amerikaanse presidente het ’n groot invloed op wêreldpolitiek.


Gaan Obama daarin slaag om met sy geloof hoop te skep in ’n wêreld van oorlog en terreur? Gaan hy daarin slaag om die harde Amerikaanse kapitalisme se fokus te verskuif na armoedeverligting, maatskaplike opheffing en ’n groener samelewing? Gaan Obama met sy boodskap van hoop die kloof tussen konserwatiewe en liberale Christene oorbrug, of verder verdiep?


* Danie Langner het ’n doktorsgraad in kerkgeskiedenis en is uitvoerende direkteur van Solidariteit se Helpende Hand Fonds.


 


24/01/2009 21:18  – (SA)  
Nuwe besem in Withuis laat nie op hom wag…
Leopold Scholtz    


Brussel


Dit was reeds binne enkele ure ná sy inhuldiging die afgelope week in Washington duidelik: Die nuwe inwoner van die Withuis wil dinge laat gebeur – en hulle vinnig laat gebeur. En reg van die begin af het pres. Barack Obama laat blyk dat hy ’n heel ander rigting as sy voorganger oudpres. George W. Bush wil inslaan.


Onder die maatreëls wat hy in die eerste drie dae van sy bewind afgekondig het, is:


• Hy het die militêre vervolgingsgesag versoek om alle sake teen vermeende terroriste vir 120 dae te staak sodat elke geval afsonderlik bekyk kan word;


• Hy het aangekondig dat die gevangenis by die militêre basis Guantánamo in Kuba, waar vermeende terroriste al jare lank sonder verhoor aangehou word, binne ’n jaar gesluit sal word;


• Hy het bekend gemaak dat alle marteling van gevangenes onmiddellik ’n einde sal kry. Dit behels praktyke soos om mense dae lank wakker te hou, om hulle seksueel te verneder of om hul kop onder water te druk totdat hulle amper-amper verdrink;


• Nuwe, aansienlik strenger etiese reëls is afgekondig vir medewerkers van die Withuis;


• Twee veteraan-diplomate, mnre. Richard Holbrooke en George Mitchell, is aangewys as spesiale gesante om Afganistan/Pakistan en Israel/Palestina dop te hou; en


• Obama het intensief met sy eie raadgewers en kongresleiers beraadslaag om sy ekonomiese regrukplan ter waarde van $750 miljard deur die wetgewende gesag goedgekeur te kry.


Obama het reeds in sy inhuldigingstoespraak laat blyk dat die Amerikaanse buitelandse beleid afsien van die Bush-benadering om militêre dwang as oplossing vir alle probleme te beskou. Aan die Islamitiese wêreld het hy gesê Amerika strek ’n oop hand uit, en hy hoop die Moslems antwoord nie met ’n gebalde vuis nie.


Ian Nell


Seisoen van Luister PowerPoint



 

Tweede gedagtes: Jona 3:1-5

Written by Admin on . Posted in Verder geluister

Sondag 25 Januarie 2009


Inleidend


Eddie Orsmond skryf in sy werklik uitstekende preekstudie oor Jona 3:1-5, “Die fokus van Epifanie op God se verskyning in ons wêreld en die lig wat God in die donker van ons bestaan bring, daag die prediker uit om gestaltes hiervan in ons teks te ontbloot.”


 


Mense het nog altyd gewonder oor donker en lig. Hoe versoen ons lig en donker met mekaar? Hoe versoen ons God en die kwade met mekaar? Straf God?


 


In die geval van die verhaal van Jona lyk dit asof God wil afdreig deur die belofte van komende oordeel. Die gaping tussen ons wêreld en dié van Jona blyk dalk net té groot te wees. In vandag se tyd, waar almal ten alle koste polities korrek moet dink en leef, word die antieke tekste dikwels ‘n verleentheid. Tóg is die skoonheid en trefkrag van die Bybel juis daarin geleë dat dit nie die grille en giere van ons tyd slaafs navolg nie. Om die waarheid te sê, die andersheid van die Bybel en die komplekse web van tekste en hulle wêrelde kom juis na ons toe as Bevrydende Waarheid.


 


In hierdie ruimte wat Communitas geskep het, kan mens darem maar lekker speel! Waar Eddie se studie baie goeie teologiese perspektiewe genereer, wil ek nou so ‘n bietjie by die kunstenaars gaan kuier. Mens sê die onsêbare mos baie keer raak met die hulp van die kreatiewe gryptaal van die kreatiewes onder ons!


Binne hierdie speelse ruimte kies ek nou om my bydrae te fokus op die vraag of daar nog iets soos God se oordeel vir christengelowiges vandag is. Of is dit ‘n agtergehaalde en outydse, selfs bloot Ou-Testamentiese geraamte in ons Bybelse kas? Hier is my invalshoek dan nou:



Die waarheid: Lig én Donker – om die skerpioen se rug te streel


Wat beteken God se oordeel? As jongmens het dit vir my te dikwels gelyk asof gelowiges op ‘n soort masochistiese manier genot geput het uit oordeelsprediking. Miskien was dit maar omdat ek tot ‘n ander generasie behoort het, maar hierdie soort verstaan van God het my heeltemal afgesit. Maar hoe moet ek God se oordeel dan verstaan?


En toe dink ek aan ‘n toneel uit Etienne van Heerden se roman, Die swye van Mario Salviati.


Jonty wil hê Ingi moet ‘n ou verlate huis besoek wat aan sy voorgeslagte behoort het. Die mense sê dat ‘n mens die voorgeslagte se skaduwees nog daar kan sien rondbeweeg. Ingi is bang om te gaan.


“En nou?” Hy steek vas, want hy was al op pad na sy voordeur om die sleutel binne te gaan haal.


“Ek…ek…” stamel Ingi.


“Ja?” vra hy met opgetrekte skouers.


“Ek is nie goed met skaduwees nie.”


“Jy is ‘n skilder. Jy sal moet gaan kyk. Want as jy nie met skaduwees kan werk nie, kan jy ook nie met lig werk nie.”


Toe besef ek: Dít is wat dit beteken om te staan onder die oordeel van God. Om onder God se oordeel te staan beteken om na ‘n plek gebring te word waar ‘n mens met die waarheid van jou lewe gekonfronteer word. Om onder God se oordeel te staan, is om te gaan waar jy nog nooit was nie. Dit is om die huis van skadu’s van jou eie lewe binne te gaan… Dit is om die moed te hê om die skadu’s van jou eie lewe te konfronteer.


“Jy is ‘n skilder. Jy sal moet gaan kyk. Want as jy nie met skaduwees kan werk nie, kan jy ook nie met lig werk nie.”


Dit beteken dat God se oordeel vloei vanuit dieselfde bron as dié waaruit al sy ander Goddelike eienskappe vloei: Liefde, hoop, genade, vergifnis, en veral genesing. Om jou eie skaduwees raak te sien moet jy in die lig staan – God se lig. Op ‘n manier hoort lig en skaduwees saam. En dit is waar die waarheid van jou lewe gebeur. Almal skram maar weg van die waarheid van hulle lewens. Want die waarheid maak soms seer. Baie mense ontvlug. Ag, daar is soveel metodes: Drank, dwelms, ‘n geheime verhouding, my werk. Alles pogings om die skaduwees van my lewe te omseil.


Op negentienjarige leeftyd skryf Dylan Thomas die volgende in ‘n brief in 1933 aan ‘n vriend,


“Now I am telling you to delve deep, deep into yourself until you find your soul, and until you know yourself. The true search for the soul lies so far within the last circle of introspection that it is out of it. You will, of course, have to revolve on every circle first. But until you reach that little red hot core, you are not alive. The number of dead men who walk, breath, and talk is amazing.”


Dylan Thomas sê mense wat bang is vir hulle skaduwees is wandelende dooies. As jy ophou foute maak, as jy ophou pyn voel … is jy dood. “The number of dead men who walk, breath, and talk is amazing.”


In dié sin is om onder die oordeel van God te kom staan, om te lewe. Om jouself opnuut en kragdadig daaraan oor te gee deur te sê: Ek wil lewe! in God se lig… al beteken dit dat ek my skaduwees teen die mure sien.


Om onder God se oordeel te staan beteken om eerder jou skaduwees te konfronteer as om ‘n vinnige ompad te vind. Dit beteken jy kies om te lewe met pyn en seerkry… eerder as om daarsonder te wees en te ontdek – iets in my het al lankal gesterf.


Om te ervaar hoedat God aan my lewe skuur en skaaf is om te sê: Die lewe kan maar skop; ek skop terug!


Jy sien, uiteindelik is dit om te stry teen die dood self. En niemand sê dit beter nie as Dylan Thomas in sy gedig, Do not go gentle into that good night. Dié gedig skryf hy aan sy pa wanneer sy pa op sy sterfbed lê.


 


Do not gentle into that good night,


Old age should burn and rave at close of day;


Rage, rage against the dying of the light.


Though wise men at their end know dark is right,


Because their words had forked no lightning they


Do not go gentle into that good night.


And you, my father, there on the sad height,


Curse, bless, me now with your fierce tears, I pray.


Do not go gentle into that good night.


Rage, rage against the dying of the light.


 


Om onder God se oordeel te staan, is om onder die goeie God se genesende hand te staan. Soms maak dit seer. Maar dit maak gesond. Dit maak heel.


 


In Etienne van Heerden se Die swye van Mario Salviati, is Jonti ook bang vir sy verlede. Hy vermy dit, en hy ontvlug dit. Maar daar kom ‘n tyd dat hy ook sy skaduhuis moet binnegaan.


 


Hulle begin met die paadjie afstap. Hulle praat nie, maar hy kyk een keer, voordat hulle by die konsertinahek kom, om.


 


“Ek gaan die skerpioen se rug streel” sê Jonty.


 


Om onder God se oordeel te staan is om die skerpioen se rug te streel. Dit vra moed. Dit vra geloof.


Dit vra eerlikheid.


 


Streel die skerpioen se rug!


 


André Agenbag


 


Luisterseisoen PowerPoint


Verdere Preekverwysing

1 Sam 3:1-10

Written by Admin on . Posted in Verder geluister

Hoor God se stem in die jonges!


Eerste opmerkings
’n Week of so gelede ontmoet ’n paar van ons dominees vir Cassie Carstens. Hy vertel ons van sy roeping: Ubabalo eAfrica. (The objective is to transform African youth through whole life coaching. Aspiring young adults will be identified and trained to coach soccer skills). Carstens sê dat die gemiddelde ouderdom van al Afrika se inwoners 17 jaar is. Dit is so asof ek voorberei word vir Sondag se fokusteks uit 1 Sam 3.


Op Groot-Brakrivier het ek na tieners se vrye tyd besteding en behoeftes geluister … Die tieners se respons was skokkend. Sien artikel: Tieners drink, het seks in hul vrye tyd en droom oor ’n veilige plek. http://www.dieburger.com/Stories/Opinion/18.0.994940051.aspx.


My oog val Donderdag op dié berig met foto’s:


Gasastad. – Byna ’n derde van die 689 Palestyne wat tot dusver in die Israelse aanvalle gesterf het, is kinders, het mediese personeel gister gesê. http://www.dieburger.com/Stories/News/World/19.0.1201209020.aspx 



En Saterdag sien ek op Mail & Guardian – online die prentjie:
Building for the future Five-year-old Obvious Ncube of Krugersdorp builds blocks at the Johannesburg School for the Blind on Monday. Blind South Africa president Cathy Donaldson visited the school to mark the 200th anniversary of the birth of Louis Braille, inventor of the Braille raised-dot reading system for the blind. (Werner Beukes, Sapa)



Eerste beweging
Die boodskap kan afskop deur begrip vir en besorgdheid oor ons kinders/tieners (voortaan jonges) te toon.

Dit is nie maklik om hulle ervarings te verwoord nie. Die jonges moet geleentheid kry om dit self te vertel. Hulle word gekonfronteer met groepsdruk, selfmoordneigings, depressie, dwelmafhanklikheid, gesinsgeweld, ens. Dink ook aan die jong slagoffers van armoede, oorlog, seksuele misdryf, cholera, TB en HIV/vigs. Daar is wel die slegte goed wat die jonges self oor hulle bring of teenoor ander doen, soos die misdaad wat Eli se korrupte seuns gepleeg het (1 Sam 2). Maar dan is daar ook besonder mooi goed wat ek by die jonges sien. Hulle kan gesonde pret hê.
In die verhaal (1 Sam 3) rig die Here Hom tot ’n naïewe en bang seun. Sy wêreld is hard en onvergeeflik. Samuel word geroep in ’n tyd van geestelike leegheid, godsdienstige korrupsie, politieke gevaar en sosiale onrus (Daniël de Wet, Preekstudies 2008/2009.)


Tweede beweging
Die Here sien Samuel se potensiaal raak en waag dit om hom as ‘n “champion” aan te stel. Dit klop met God se geaardheid om op ‘n verrassende manier en op die oog af ‘n onlogiese keuse, Samuel as profeet te roep. Dink aan ander jonges soos Gideon, Dawid en Maria…
God se stem wat afwesig was, word weer deur die mond van ’n seun gehoor. Die verhaal ontwikkel vanaf die Woord van die Here wat min gehoor was (vers 1) tot waar Hy Hom aan Samuel deur sy woord geopenbaar het (vers 21). Die Here gebruik nie Eli as ervare priester van die tempel (dominee van die kerk) nie, maar ’n onervare kind as tussenganger.
Die verhaal staan nie stil by God wat Hom teen die korrupsie (hoofsaaklik die sonde van Eli se seuns in 2:17) verset nie, maar deur ‘n kind begin Hy weer nuut. So asof dit ’n oefenlopie is van Jesus se koms.
Die Here onderskat nie jonges se roepingsbewussyn en toewyding nie.


Derde beweging
God is getrou en instaatstellend. Ons as sy kinders kan Hom vertrou.
Ons volwassenes se roeping is dalk by uitstek om ruimte in die gemeente te skep om na ons jonges te luister. Met ons geloofwaardigheid wat vertroue inboesem, kan ons hulle geleentheid gee om met nuwe inisiatiewe te waag en in geloof en onderskeiding te groei. So begin ons saam as kinders van die Here weer nuut.
Ek kan nie anders as om God se stem in ons jonges te hoor nie, hoor jy dit?


Laaste opmerkings
’n Paar vriende het hul gedagtes oor die verhaal met my gedeel:
“God wys ons moet nie die jeug gering skat nie; God praat altyd met ons, ons weet net nie altyd dis Hy nie”, sê ’n sakeman.
“Samuel word as profeet van die Here beloon deur na Eli te luister” sê ’n tienerdogter.
“Die verwagting is dat die Here deur die strukture (priesterorde in die verhaal) werk, maar baie keer werk Hy buite dit. Ons moet versigtig wees om te sê dis nie die Here nie – ’n goeie voorbeeld is Angus Buchan; Die Here roep baie keer eenvoudige mense sonder aansien. Eli faal as ouer maar lei Samuel tot die Here. Dis nodig in die kerk dat volwasse gelowiges die jongmense se roeping herken en hul dissipel” sê ’n sendeling uit Mosambiek.
“As ma van twee sou mens dink jy het al genoeg gegroei in die Here om darem sy stem te kan hoor. En soms is dit tog steeds nie so maklik nie! My 8-jarige seuntjie, Timon kom vertel nou die dag in alle opregtheid dat hy dink die Here se wil vir hom is om rugby te speel. Ek glimlag en dink:” Ja my kind, dit sal die Here se wil moet wees as dit gebeur, want jy is nou nie die sportiefste nie!”. Dis so “cute” dat hy as agtjarige aan die Here se wil vir hom dink. Al “hoor” hy dalk verkeerd! En toe besef ek: “Ons sal dit ook soms mis, maar dit beteken nie ons Vader skryf ons af nie. Ek’s seker Hy dink ons is ‘cute’”.


Pieter van Niekerk – VGK Friemersheim


Seisoen van Luister PowerPoint
 

Tweede gedagtes: Ps 29

Written by webmeester on . Posted in Verder geluister

Maak 2009 ’n verrykende Godservaring …!

Eerste beweging

Ek het so pas die laaste bladsy van The shack deur William P Young gelees. Op ’n vreemde maar tegelyk verrassende en beeldryke manier, praat God en die hoofkarakter in ’n ontspanne atmosfeer met mekaar. Só raak iets van God se identiteit aan hom bekend en dit bring mee dat sy wonde van (be)rou genees. Dit is dié ontmoeting wat mens in verwondering innerlike vreugde en vrede laat ervaar.

Dit is ook nogal wat die gelowige Psalmdigter doen. Die Psalms nooi ons om God as ’t ware te “ontmoet”, voor Sy aangesig te leef (coram Deo) – dat ons Sy stem sal hoor, met Hom sal praat …

Coenie Burger (WTDL II/4) skryf wanneer jy die Psalms lees, kom jy agter dat ’n lewe voor die aangesig van God nie ‘n benouende en beklemmende saak is nie, maar dat ‘n mens juis dáár teregkom in ‘n “ruimte” waar jy werklik kan asemhaal en leef. Het ons nie hierom nodig om die Psalms meer gereeld te lees nie? Enkele Psalms kan deur lidmate in die erediens gelees word – dalk deur diegene wat baie swaar gekry het die afgelope tyd. Psalms oor moeilike omstandighede wat deur sulke mense gelees word, kan baie medegelowiges se harte aangryp …

(So stel David Carelse in sy liturgiese momente van sy preekstudie oor Psalm 29 voor, om ruimte en tyd in die erediens te skep waar diegene wat moeg, bevrees en afgemat is weer kan asem haal en die Here se stem hoor.)

Tweede beweging

As dit nog altyd nodig was om van God se teenwoordigheid bewus te wees, soveel te meer vanjaar. Dink  net  hoe baie mense 2009 benoud en onseker tegemoet gaan …

Lees gerus J P Landman “Van anderkant die berg: Baie het in dié nuwe jaar voorspoed nodig. Voorspoedige nuwe jaar.” Hy skryf “’n Deel van my voel dit is nutteloos om dié wens uit te spreek, want 2009 kan eintlik nie ’n goeie jaar wees nie. Ekonomies gaan dit beslis swakker wees as 2008. Sommige mense gaan hul werk verloor; baie pensioentrekkers gaan noustrop trek; kleinsakemanne gaan veg om oorlewing …) in http://www.dieburger.com/Stories/Opinion/19.0.1196672725.aspx)

Derde beweging

Daarom is dit juis in hierdie tyd van epifanie, waar kerke tradisioneel terugdink aan God se verskyning, belangrik dat Sy stem opnuut gehoor word. Nie as ’n kwaai stem nie … maar as gerusstellend. Nie soos in die huis waar die kinders met donderweer bang gemaak is nie: “Hoor hoe raas God met ons, want Hy is kwaad oor al ons sondes”. Maar soos in die huis langsaan: “Kyk hoe groot en wonderlik is God: Hy neem van ons flitsligfotos, Hy’s lief vir ons”

God is op ’n mistieke wyse aanwesig en iets van sy identiteit word in mensetaal in Psalm 29 uniek en beeldryk verwoord.

In dié Psalm hoor jy die Here se wonderwerkende stem in ’n loflied. Met mitiese beelde en motiewe word die grootheid en heerskappy van God besing. Dit is veral die Psalms wat ons leer dat die sin van die mens se bestaan is om God te loof deur alles wat hy is en doen. Dit laat die geloof nie bly steek in ’n vermoeiende, eties-moralistiese geskarrel nie (Coenie Burger). Met ander woorde dit gaan nie daaroor dat ons ’n klomp goed moet doen net om te ontdek en bewus te word van hoe ver ons in terme daarvan te kort skiet nie. Dit gaan daaroor dat ons soos kinders, wat nie bang is vir hulle ouers nie, sommer net vrolik kan leef ….

Vierde beweging

Die loflied van Psalm 29 mond uit in ’n geloofsbelydenis. God is groot. Hy gee om. God bring vertroue. “Hy skep ’n nuwe bedeling, wat al die chaos en lewensangs ontmagtig” (Walter Brueggeman, The message of the Psalms). Hy bemagtig en seën met oorvloed (slotvers) – die oorspronklike woord is שלום.

Die vredesverklaring herinner aan die bekende seënwens in Numeri 6:22-26. Die Here verseker Sy kinders dat hulle nie alleen is nie. Hy is met hulle, daarom kan hulle innerlike vrede hê. Die beweging van eer (vers 1-2;10) na vrede (vers 11) klop met die Engele se lofsang buite Betlehem (Walter Brueggeman). “Eer aan God in die hoogste hemel, en vrede op aarde vir die mense in wie Hy ’n welbehae het (Lukas 2:14). Die Messias is hier. Die heil het gekom!” (David Carelse).

Dié Psalm haak nie net aan Genesis 1:1-5, dat God uit chaos iets nuuts kan skep nie, maar lei ‘n mens tot Jesus (tekste wat dit onderstreep is Markus 1:4-11; Handelinge 19:1-7). “In Christus kom die stem van Psalm 29 by die mense. Daarom skryf Johannes in sy evangelie dat Jesus die ‘stem’ en ‘gestalte’ van die Vader is (5:37)” (David Carelse). En skryf Coenie Burger: in die Nuwe Testament beteken coram Deo eintlik coram Christo.

Mag ons die nuwe jaar opnuut ervaar dat die chaos nie teenoor God staan nie. God het in Jesus die laaste sê. Dit laat ons  met verwondering: om as bemagtigdes God te prys en in Sy teenwoordigheid vrede in 2009 te vind.

Pieter van Niekerk – VGK Friemersheim

Week van gebed 2009

Written by webmeester on . Posted in Preekstudies

Dié gebedsriglyne vind aansluiting by die werk en nalatenskap van Calvyn. Dit is gebaseer op sy sogenaamde vier reëls wat met die oog op gebed nagekom behoort te word.

  1. Die eerste is eerbied vir God. Dit raak die instelling van die bidder se gedagtes op God en sy teenwoordigheid.
  2. Die tweede reël lê klem op die bidder se behoeftes en konfronteer haar met die regte ingesteldheid tot God, asook die inhoud van dit wat voor God gelê word.
  3. Die derde reël vereis die aflê van enige vorm van hoogmoed en selfbelang. Die aflê van hoogmoed in gebed, lei tot die opregte pleit om vergifnis, asook vertroue op God se genade.
  4. ’n Vierde reël vir gelowige gebed is ’n vaste vertroue dat
    ons gebede verhoor word. Dié oortuiging spoor ons juis aan tot gebed.
    Dit behels ’n ernstige oortuiging van ons ellende, vergesél van ’n
    vaste hoop. Daarmee beklemtoon Calvyn dat gebed die werk van geloof is.

Die temas is as volg:

  1. Ons roeping om te bid (aanbidding en voorbidding)
  2. Ons roeping is ook om betrokke te raak in die wêreld – olv die Gees is ons God se transformasie agente
  3. Ons roeping om te bid en te werk vir eenheid en versoening – Johannes 17, Romeine 12, Efesiërs 2:11-22, 4:1-6,
  4. Ons roeping om te bid en werk vir die heling van ons wêreld
  5. A CALL FOR THE CHURCH TO PRAY AND WORK FOR PEACE
  6. Ons is geroep om die Here te verheerlik – in alles!

Laai die Week van gebed 2009 hier af.