Posts Tagged ‘eskatologie’

Tussen Swart Vrydag en Advent

Written by Jannie Swart on . Posted in Tussenin

“It is exceedingly difficult to live in the tension and maintain the tension between Advent and “early Christmas” in a consumer culture… There is a-waiting that is required, and a summons to wait with discipline. But our Advent preaching must be done in a culture of instant gratification that wants to wait for nothing, a self-indulgent culture that resists any inconvenient discipline. The consumer orgy that has come to dominate Christmas shopping is the most vulgar form of “realized eschatology”; it imagines we have it all now. Consequently there is nothing yet to receive and nothing for which to hope. But Advent is the insistence that “coming soon” is the great “plus” of the newness that is “at hand” but not yet visible. In the Church season, there is a wait until Christmas, for the time when “the wondrous gift is given.” In Advent that wondrous gift is “at hand”…but not yet in hand. Thus I suggest that Advent preaching is about hope in a culture that attempts to fend off its despair by frantic self-indulgent busyness that is determined to work itself into a frazzle; that frazzle serves a) to keep from hoping and b) to keep from the hopelessness that saturates our common polity.”

 

Hoop se Absurde en Omgekeerde Logika

Written by Jannie Swart on . Posted in Tussenin

Maar daar is ‘n tweede moontlike “desire of God” wat Kearney ‘n eskatologiese begeerte noem.  Dit kan goed geillustreer word met Augustinus se erotiese beskrywing van ons rustelose soeke na God.  Kearney skryf, “here Augustine addresses God as impassionate lover: ‘You shed your fragrance about me; I drew breath and now I gasp for your sweet odour.  I tasted you and now I hunger and thirst for you.  You touched me and I am inflamed with love” (soos aangehaal uit die Confessions, Boek 6).  Wat veral treffend is van Augustinus, skryf Kearney, is “Augustine reveals the double genitive at work in the ‘desire of God’.”  Augustinus se begeerte van God is ‘n respons op God se begeerte van Augustinus.  Hier word hoop nie gebore vanuit ‘n skaarsheidmentaliteit wat ek probeer oorkom met my sugting na vervulling nie, maar vanuit ‘n oorvloedsmentaliteit wat ek ontdek in God wat my alreeds gevind het en my begeer met Sy oorvloedige liefde.  Dit herinner aan Psalm 139 se beskrywing van God wat my eerste raakgesien, opgesoek, en in besit geneem het, nog voordat ek God kon ken.

Met verwysing na Psalm 34 se “wie Hom dien, het geen gebrek nie” (vers 10), beskryf Kearney dan hierdie omgekeerde logika van hoop soos volg:  “This desire of God is no mere deficiency or privation but its own reward – positivity, excess, gift, grace.  Why?  Because such desire is not some gaping emptiness or negation (as Sartre and certain existentialists held) but an affirmative ‘yes’ to the summons of a superabundant, impassionate God.”  Om in ‘n wereld van ooglopende beperkinge, mislukkings, vernietiging, en sinneloosheid te leef vanuit ‘n hoop op die surplus werklikheid van God se oorvloed is enersyds ‘n absurde logika (soos Paul Ricoeur dit beskryf wanneer hy verwys na “hope means the superabundance of meaning as opposed to the abundance of senselessness, of failure, and of destruction”).

Maar dit is ook ‘n omgekeerde logika, want hierdie eskatologiese surplus is iets wat eerder met die oor gehoor word as met die oog gesien word.  In ‘n artikel oor Vision and Voice, skryf Merold Westphal (in verwysing na die fenomenologie van Jean Luc Marion) oor hierdie soort omgekeerde intensionaliteit waarin die self nie in die eerste instansie sien nie, maar gesien word deur die ander (God en medemens).  In hierdie omgekeerde logika van hoop is die self in die eerste plek die een wat aangespreek word deur die stem van die ander (Levinas se etiese argument is ewe relevant in die verband).  Westphal illustreer dit met die voorbeeld van Moses en die brandende bos.  Moses se aandagtigheid was dieper as om net ‘n brandende bos te sien; uiteindelik het dit gegaan oor die stem wat hy kon hoor en hom tot ‘n roepingsaanspreeklikheid kon bring. Westphal skryf, “God is transcendent by being a project other than our individual and collective projects and by calling, commanding, and inviting us to join in that project, to obey its law, to accept its forgiveness, to work and to pray for that kingdom.”

Hoop is dus onlosmaaklik verbind aan roeping.  Gemeentelike hoop is ingebed in gemeentes se gestuurde roeping om deel te neem aan die missio Dei.  So ‘n missio Dei roeping is nie primer ‘n visio Dei wat hoop koester in wat gesien en verseker kan word deur gemeentes nie, maar wat hoop vind wanneer gemeentes die stem van God en ander in ons gemeenskappe kan hoor.  Om so ‘n roeping uit te leef vra dus van gemeentes om luisterende gemeenskappe te wees in verhouding met God en ander.  Dit bring die uitdaging vir die kultivering van ‘n gemeentelike kultuur waarin hoop se absurde en omgekeerde logika van ons ontvanklike gemeenskappe maak wat ons aanspreeklikheid ontdek wanneer ons die stem van God en ander hoor.

Gemeentelike Geloofsvorming: Om te Weet of Om te Leer?

Written by Jannie Swart on . Posted in Tussenin

Sou Green se opvoedkundige filosofie dalk vrugvolle insigte kon lewer vir ‘n teologiese gesprek oor gemeentelike geloofsvorming?  Ek het wel so gedink, en veral aan ‘n paar moontlike stellings vir so ‘n gesprek gedink:

 

  • Die christelike geloof se belydenis dat waarheid ‘n Lewende Persoon is eerder as abstrakte dogma of beginsels sou dalk in die taak van geloofsvorming iets kon leer by Greene van die versoeking om die waarheid te wil beheer d.m.v. abstrakte sekerhede of gerusstellende bekendhede.  En indien dit die geval is, wat is die funksie van dogma en minimum kennis binne die groter prentjie van geloofsvorming as ‘n proses van lering in die ondefinieerbare ruimtes van geloofsonderskeiding?
  • Die christelike geloof se eskatologiese belydenis (wat veral in Adventstyd beklemtoon word) dat ons die weder-koms van die Waarheid verwag, en daarom moet leer wat dit beteken om geduldig in afwagting te leef (wat my laat dink aan Greene se “wide-awakeness”), vra dalk gewoontes en praktyke van gemeentelike geloofsvorming wat juis doelbewus alle gerusstellende gemaksones van sekerhede en bekendhede oorskry (dink maar aan die gelykenis van die tien meisies in Mat 25).  En indien dit die geval is, hoe fokus ons in ons praktyke van gemeentelike geloofsvorming op die veel moeiliker en minder resepmatige taak van geloofsonderskeiding wat nie alleen maklike antwoorde uit die verlede vind nie, maar juis bereid is om die ondefinieerbare ruimtes te ontgin waar verlede, hede en toekoms bymekaar kom in die beweging van die Gees?
  • En wat vra dit alles van gemeentelike leierskap se taak tot geloofsvorming as ons weet die algemene en populere verwagting is juis dat ons sekerhede moet kan verskaf en genoeg moet kan inspeel op mense se behoefte tot bekendhede?  Hoe leer ons die moeiliker weg van geloofsonderskeiding (om te leer) eerder as die makliker resep van geloofsbeginsels (om te weet).  En hoe hou hierdie twee benaderings met mekaar verband sodat die een nie opgeoffer word ter wille van die ander in ‘n valse of-of keuse tussen die twee nie?

 

Emerging Churches: Waardering en Vrae

Written by Jannie Swart on . Posted in Tussenin

Ek het die afgelope week ‘n klompie blog bydraes gelewer oor die aanbiedings by laas naweek se American Society for Missiology byeenkoms in Chicago rondom die tema “Emerging Churches and Other New Christian Movements in North America: The Challenge to Missiology” (sien http://www.communitas.co.za/tussenin/ vir die bydraes oor vyf sulke aanbiedings).  In my laaste refleksie op die aanbiedings in geheel wil ek graag ‘n paar waarderende opmerkings maak en ‘n paar kritiese vrae vrae oor die verskyning van sg. emerging churches.  My opmerkings en vrae is beperk tot die spesifieke gestaltes van hierdie verskynsel soos dit by die ASM na vore gekom het, en ek is terdee bewus daarvan dat emerging churches ‘n ryke verskeidenheid van vorme aanneem wat nie altyd oor dieselfde kam geskeer kan word met veralgemenings nie.  My opmerkings en vrae het betrekking op drie areas, nl. teologie, kultuur, en verhoudings:

Waarderende Opmerkings

· Teologies is daar ‘n Christologiese ywer te bespeur vir die sentraliteit van Jesus, met ‘n sensitiwiteit vir hoe die radikaliteit van Jesus afgewater en gekompromiteer is in die Christendom era, en daarom ‘n fokus op die kweek van getroue navolgers van Jesus in nuwe kulturele gestaltes (veral die aanbiedings van Alan Hirsch en Jonathan Wilson-Hartgrove).  Terselfdertyd was daar ook ‘n klem op die belangrikheid van ‘n fundamenteel trinitariese raamwerk (missio Dei) waarbinne pneumatologie en eskatologie bepalend na vore tree vir ‘n verstaan van die kerk se gestuurdheid in die wereld, en wat gevolglik die fokus meer skuif na geloofsgemeenskappe se gewoontes en praktyke van geloofsonderskeiding (veral die aanbiedings van Inagrace Dietterich en Sherry Maddock).  ‘n Mens sou selfs ‘n spanning kon sien tussen die implikasies van hierdie twee beklemtonings (wat nie een van die aanbieders waarskynlik so bedoel of so verkies nie), en alhoewel daar waardering moet wees vir die wyse waarop albei hierdie teologiese benaderings vergestalting vind in gemeenskappe en nuwe gemeente-inisiatiewe, bring dit noodwendig kritiese vrae na vore rondom die kwessie van agentskap (sien hieronder).

· Kultureel gesproke bring hierdie nuwe soort bewegings definitief ‘n varsheid en skerpheid in hoe die tekens van die tye gelees word, hoe daar erns gemaak word met kulturele skuiwe onder veral jonger generasies, en hoe kerk-wees beliggaam word in kreatiewe gestaltes wat tuistes skep vir mense wat lankal nie meer tuiskom in meer tradisionele vorme van kerk-wees nie (veral die aanbieding van Doug Pagitt).  Daar is in meeste gevalle ook ‘n intensionele gerigtheid op breer gemeenskaps- en samelewingskwessies, en ‘n sensitiwiteit vir die bou van netwerke in die breer gemeenskap met die bedoeling om vanuit die evangelie ‘n bydrae saam met ander te lewer om hierdie kwessies te addresseer (veral die aanbiedings van Jonathan Wilson-Hartgrove en Sherry Maddock).  Dit lei wel tot belangrike vrae t.o.v. die verhouding evangelie en kultuur (sien hieronder).

· Verhoudings vind ‘n baie sterk klem in hierdie nuwe gemeenskapvormende inisiatiewe, veral in die bou van netwerke in die breer gemeenskap, die gebruik van sosiale netwerk tegnologie d.m.v. die internet, en ‘n fokus op persoonlike verhoudings en kleingroepe (bv. Doug Pagitt se bydrae oor “relational-set community organization”). Sherry Maddock stel dit treffend met haar klem op “one relationship at a time”: More than anything else, I think I now recognize after 10 years, that reality, God’s kingdom reality, and mission are built and based on relationship (met God, met ander in kerk en wereld, en met ‘n spesifieke plek). Soms klink dit ‘n bietjie meer geromantiseerd as ander kere, maar meestal is dit ingebed in die realiteit van die normale, alledaagse intriges van die lewe. Die interessante vraag in die verband is egter die aanname by sommige dat ‘n skuif na intersubjektiwiteit in die vorm van verhoudings en gemeenskap noodwendig ‘n skuif van modernisme na post-modernisme beteken (sien hieronder).

Kritiese Vrae

· Teologies sou daar ‘n konstruktiewe gesprek gevoer kon word oor die kwessie van agentskap. Wat ten diepste op die spel is, is nie soseer ‘n of-of keuse tussen God en mense se agentskap nie, maar of ons die subtiele en radikale verskil verstaan wanneer ons oor God dink as die primere agent wat alreeds voldoende teenwoordig en aktief besig is in die wereld (met geloofsgemeenskappe wat opgeneem word in daardie beweging en deelnemers word aan wat God alreeds buite ons bewerkstellig), en wanneer ons oor God dink as hoofsaaklik teenwoordig en aktief d.m.v. ons vermoens om Hom gehoorsaam te wees of ons aktivisme om Christus getrou na te volg. Dit verteenwoordig die verskil tussen ‘n blote navolgingsteologie (met gewoonlik ‘n Christomonistiese toon en ‘n gebrekkige trinitariese verstaan van God se teenwoordigheid en werk) wat fokus op imperatiewe van hoe om Christus beter na te volg, en ‘n missio Dei teologie (met die sending van God primer in verhouding tot die sending van die kerk) wat fokus op gewoontes en praktyke van geloofsonderskeiding om te onderskei waarmee God alreeds besig is en hoe ons deel daarvan kan word. Tydens die ASM konferensie was hierdie twee verskillende posture die beste geillustreer in die aanbiedings van onderskeidelik Alan Hirsch en Sherry Maddock. Die vraag is of emerging church verskynsels kan verhoed dat dit eintlik maar net moderne vorme van 19de eeuse liberalisme is (en die lesse leer wat die teologie van Karl Barth en die skuif in sendingparadigma sedert die Willingen konferensie in 1952 meegebring het), en of die missio Dei teoloee kan leer hoe hierdie soort teologie in radikaal anderse kontekste en kulturele gestaltes lyk as waaraan ons tot hiertoe gewoond was in die tradisionele gemeentevorme.

· Kultureel gesproke sou daar ‘n interessante gesprek kon wees oor die verhouding evangelie en kultuur. Wat ten diepste op die spel is, is nie soseer of die realisering van meer kontra-kulturele evangeliese impulse noodsaaklik is in ‘n spesifieke tyd en plek nie, maar of ons naief en geromantiseerd in statiese konsepte dink oor beide evangelie en kultuur. As lg. die geval is, dan kan dit maklik gebeur dat diegene wat tereg die Christendom vorme van kerkwees se kompromiee met dominante kultuurkragte uitwys dalk dink dat hulself hierdie soort probleem kan vryspring op een of ander manier, en dat die evangelie abstrak en konteksloos as reels of beginsels uitgelig kan word bokant die partikulariteit van kultuur.  So ‘n verstaan, wat gewoonlik die aannames van sommige se bedoeling met “kontekstualisering” is (nl. dat die evangelie as tydlose beginsels beskou word wat bloot her-toegepas kan word in ander kulture), lei baie maklik tot die soort kolonialisering waaraan die Christelike kerk dikwels in die verlede skuldig was. ‘n Verstaan van die evangelie is immers nooit abstrak van ‘n spesifieke kulturele beliggaming daarvan nie. Trouens, een van die merkwaardige verskynsels van emerging churches is dat dit ruimtes skep vir ‘n groter verskeidenheid van kulturele vergestalting van die evangelie. En dikwels neem dit die vorm aan van subkulture waar sekere mense makliker inpas as ander. Maar nie enige sodanige gestaltes sal ooit immuun wees van allerlei kulturele kragte wat telkens daarin slaag om geloofsgemeenskappe se fokus weg te skuif van God en ons lojaliteit aan God nie.  Wat is die gevare en uitdagings vir emerging churches vanuit die oogpunt van die verhouding evangelie en kultuur, en hoe kan die gesprek tussen meer tradisionale vorme van kerk-wees en nuwe kulturele verskynsels van kerk-wees by mekaar leer sonder die arrogansie van valse veroordelings en moreel verhewe posisionerings?

Verhoudings is tereg ‘n belangrike fokus, en daar is baie te leer by hoe emerging churches dit ernstig neem en nuwe kulturele gestaltes hiervan na vore bring. Daar is by sommige ‘n besliste skuif weg van subjektiwiteit (indiwidualisme) en ‘n program-gedrewenheid na intersubjektiwiteit (gemeenskap) en ‘n verhoudingsfokus. En dit sou ook reg wees om daarna te verwys as ‘n korreksie op die ongebreidelde indiwidualisme en drang na beheer wat met modernisme saamkom. Maar dit bring vrae na vore oor hoe mag funksioneer in sulke omstandighede (waaroor ek nie verder hier uitbrei nie), en dit is veral ‘n ope vraag of so ‘n skuif werklik post-modern genoem kan word. Filosowe (soos Charles Taylor) wat op hierdie soort vrae fokus wys daarop dat intersubjektiwiteit steeds maar nog met dieselfde modernistiese aannames kan werk, nl. ‘n plat wereld van optimisme in wat menslik moontlik is (in hierdie geval net wat mense-in-gemeenskap of mense-in-netwerke kan vermag) sonder ‘n openheid vir ‘n transendente subjektiwiteit wat meer is as wat tot stand kom d.m.v. indiwidue en die somtotaal van indiwidue (Charles Taylor verwys na modernisme se “disenchanted world”). Hedendaagse filosowe (veral in fenomenologiese debatte uit die Franse filosofiese wereld) worstel met die postmoderne vraag as ‘n vraag wat veral fokus op die transendente openheid tussen mense wat subjektiwiteit en intersubjektiwiteit oorskry.  En baie van hierdie debatte bring juis weer ‘n nuwe openheid vir teologiese vrae rondom God se teenwoordigheid en aktiwiteit tussen mense (waar God meer is as ‘n idee in mense se gedagtes/ervaring of beginsel vir mense se aksies), asook die belangrikheid van ‘n eskatologie wat afhanklik is van die inbreek van God se handelinge (eerder as ‘n teleologie wat afhanklik is van die vooruitgang wat mense teweeg bring).  Postmodernisme verwerp nie alleen indiwidualisme en beheergedrewenheid t.w.v. gemeenskap en netwerke nie, maar ten diepste die totale mens-georienteerde projek (ook in vorme van intersubjektiwiteit) waarin daar geen plek meer is vir transendente subjektiwiteit wat menslike vermoens transendeer nie.  Hoe vermy emerging churches ‘n romantisering van gemeenskap, en hoe kan ons by hierdie nuwe gestaltes van kerk-wees leer om geloofsonderskeiding-in-gemeenskap/netwerk met mekaar en ander uit te leef as maniere van ontdekking van God se teenwoordigheid en aktiwiteit wat selfs nuwe gestaltes van Christelike aktivisme oorskry?

Geloofsgemeenskappe as Lokus eerder as Agent van Sending

Written by Jannie Swart on . Posted in Tussenin

As verwysings na die rol van die Heilige Gees dalk ietwat ontbreek het in die ander drie ASM aanbiedings (sien http://www.communitas.co.za/tussenin/ vir ‘n oorsig van hierdie aanbiedings), dan het Inagrace Dieterrich opgemaak daarvoor in die vierde (en laaste) ASM aanbieding oor “A Vision for the Sending of the Church in North America – Ten Years On”.  En dit het alles te make met haar basiese vertrekpunt dat daar nie ‘n model vir “missional church” is wat net so oorgedra kan word van een geloofsgemeenskap na ‘n ander nie, maar dat gewoontes en praktyke van geloofsonderskeiding nodig is vir gemeentes om hul unieke deelname aan God se sending in die wereld te ontdek.  Haar basiese definisie van missional church is “Faith communities of God’s people faithfully discerning their participation in God’s mission”.  In so ‘n definisie is die fokus op die primere agentskap van God in die wereld d.m.v. die teenwoordigheid en aktiwiteit van die Heilige Gees, en meen sy tereg dat die kerk eerder die lokus van sending is (die plek waar die Gees praat en werk) as die agent van sending is (sy haal Lesslie Newbigin aan in die verband).  Op die manier maak sy die belangrike konneksie tussen sending en doksologie:  “Mission as acted out doxology… the purpose of mission not to enlarge the church or to extend its purpose, but to glorify God as the present and acting Agent in the world”.

In haar aanbieding oor die persoon en werk van die Heilige Gees het sy veral gefokus op “the missional Spirit as Creator Spirit, Eschatological Spirit, and Koinonia Spirit”. Elkeen van hierdie drie beklemtonings bring ‘n noodsaaklike perspektief op geloofsgemeenskappe se deelname aan God se sending in die wereld:

  • Skepping:  “The Spirit of life is at work in the entire creation… continuing to recreate… creation and redemption belong together.  False distinctions between spiritual and material… realistic understanding of the work of the Spirit in all of creation.” So ‘n pneumatologie verhoed gemeentes om hul verstaan van kerk-wees te vergeestelik in verhouding tot die alledaagse lewe en die materiele wereld waarin ons leef.
  • Eskatologie:  “Spirit as transcending immanence (involved in reality, but beyond our capacity to imitate)… we are drawn beyond ourselve.  The beyond draw human persons out of themselves into an eschatological openness to God’s transforming presence and activity.  The power of God’s future is active in our midst… a future beyond our imagination.  The church has its roots in the future and its branches in the present.” So ‘n pneumatologie verhoed dat die Gees geidentifiseer kan word met die self of die materiele wereld, en beklemtoon juis die noodsaaklikheid vir voortdurende prosesse van geloofsonderskeiding met ‘n openheid vir die Gees om ons voortdurend buite ons gemaksones te beweeg.
  • Koinonia:  “Koinonia is not a romantic idea but the messiness of concrete real life relationships”. So ‘n pneumatologie beweeg ons ook buite die self na die sentraliteit van verhoudinge met God, mekaar, en die vreemdeling, as die manier waarop gemeentes geloofsonderskeiding beoefen te midde van al die moeilike dinamikas en grys areas teenwoordig in verhouding met die Ander en ander.

Inagrace het die ASM gehelp met ‘n bruikbare missionaal-teologiese raamwerk waarin die agentskap van God tot die reg kom.  ‘n Mens wonder hoe dit in die alledaagse roetines van geloofsgemeenskappe lyk.  Die konferensie was bevoorreg om ten minste een so ‘n storie te hoor… wat ek graag more in ‘n volgende blog bydrae wil vertel.

Pinkstergemeenskappe 4: ‘n Vertrek met oop vensters van moontlikhede

Written by Jannie Swart on . Posted in Tussenin

Gemeentes wat beweeg in die kragveld van die Gees is oop vir die inbreking van God se toekoms op enige gegewe oomblik (“God’s promised and preferred future”, soos Pat Keifert dikwels daarna verwys).  Gemeentes is vertrekke met oop vensters waar die Duif verrassend kan invlieg.  Dit is nie iets wat vanuit die vertrek self georkestreer kan word nie.  Dit is altyd die verrassende inisiatief van God self.  Die Christelike pneumatologie ken nie die teleologie van die moderne humanisme se drang tot liniere progressie en ontwikkeling nie.  Pneumatologie is ingebed in die Christelike eskatologie, wat iets heeltemal anders is as teleologie.  Dit is georienteer aan praktyke en gewoontes van geloofsonderskeiding rondom Woord en sakrament, en in verhouding met die ander, eerder as die gekontroleerde middele van strategiese beplanning (alhoewel oomblikke van beplanning belangrik kan wees op gegewe momente binne die groter prentjie van geloofsonderskeiding). 

Peter Block, in sy boek Community: The Structure of Belonging, onderskei tussen “possibility… which lives into the future” en “problem solving… which makes improvements on the past”.  Hy skryf:  “The possibility conversation frees us to be pulled by a new future…  The leadership task is to postpone problem solving and stay focused on possibility until it is spoken with resonance and passion”.  Block meen dit is fataal wanneer ons moontlikhede begin verwar met doelstellinge, voorspellings, en optimisme.  Lg. vorm eintlik niks nie.  Dit sus net ons gewetens dat dinge darem nou ‘n bietjie beter is, en dit lig net die gemoed so effens met die illusie dat ons die toekoms kan beheer.  Block skryf:  “Possibility is not about what we plan to happen, or what we think will happen, or whether things will get better…  Nor is possibility simply a dream.  Dreaming leaves us bystanders or observers of our lives.  Possibility creates something new.  It is a declaration of a future that has the quality of being and aliveness that we choose to live into.”  Teologies sou dit vertaal kon word tot ‘n radikale toespitsing op die nuwe moontlikhede van wat God in ons midde inisieer.

Ek doen tans navorsing in ‘n gemeente wat besluit het om te eksperimenteer rondom gewoontes en praktyke van geloofsonderskeiding as hulle eenvoudig die vraag, “when we bring our gifts and desires, how do we imagine the future God bringing forth among us?”, in hulle midde plaas vir ‘n jaar lange proses van gesprekke met mekaar en in die breer gemeenskap.  Dit is vroeg in die proses alreeds vir my duidelik dat ‘n organiese benadering van geduldig wag op wat God te voorskyn gaan bring rewolusioner is in verhouding tot die tipiese visie-gedrewe benaderings.  Block skryf oor visie:  “Even the creation of a vision is part of the problem-solving mentality.  A vision is something we must wait for to realize and is most often followed by an effort to make it concrete and practical.  Even a vision, which is a more imaginative form of problem solving, needs to be postponed and replaced with possibility.”  Dit voel vir my dat Pinkster ons help verstaan hoekom ons, wanneer ons oor gemeentes dink as bewegings in die kragveld van die Gees, ons meer energie behoort te spandeer aan die kweek van gewoontes en praktyke wat kan lei tot ‘n voortdurende postuur en kultuure van geloofsonderskeiding eerder as die implementering van ‘n instrumentele benadering gebaseer op visie-doelstellings-planne-bronne-oorreding.