Posts Tagged ‘leierskap’

Pinkstergemeenskappe 5: ‘n Vertrek waar ons verantwoordelikheid neem

Written by Jannie Swart on . Posted in Tussenin

Iemand het gister ‘n kort, maar treffende, verhaal vertel van die merkbare verskil in die vertrek toe leiers begin verantwoordelikheid neem (sien http://www.communitas.co.za/index.php/dienste/gemeenteprosesse/314-bewegings-van-die-gees/1250-beweging-van-die-gees-8-die-gees-rig-leiers-op-wat-verantwordelikheid-neem?lang=).  Dit is presies hierna wat Peter Block verwys, in sy nuwe boek Community: The Structure of Belonging, wanneer hy skryf oor hoe belangrike die gesprek oor eienaarskap (“ownership”) vir enige gemeenskapsvorming en -transformasie is.  Aangesien Block nie as teoloog skryf nie, ontbreek die perspektief natuurlik dat God die Eienaar is, en veronderstel eienaarskap by hom ‘n optimisme t.o.v. die mens se konstruktiewe vermoens.  Daarom hou ek meer van die woord verantwoordelikheid as eienaarskap, want daarmee behou ons die teologiese fokus dat gemeentes deel word van ‘n beweging (die beweging van die Gees) wat reeds in volle swang is, nie deur onsself geinisieer word nie, en ook nie aan onsself behoort nie.  Ons deelname staan altyd in die lig van hoe ons onsself verantwoord ten opsigte van dit waarvan ons die voorreg het ontvang het om te kon deel word.  Paulus gebruik dikwels treffende metafore om hierdie aspek te verbeeld, soos bv. dat ons medewerkers (1 Kor. 3 & 2 Kor. 6) en bestuurders (1 Kor. 4) is van dit wat God reeds aan ons toevertrou het.

Block maak egter ‘n baie belangrike punt wanneer hy oor eienaarskap of verantwoordelikheid skryf:  “We have to realize that each time people enter a room, they walk in with ambivalence, wondering whether this is the right place to be.  This is because their default mindset is that someone else owns the room, the meeting, and the purpose that convened the meeting.  Every conventional gathering begins with the unspoken belief that whoever called the meeting has something in mind for us.  We are inundated with the world trying to sell us something, so much so that we cannot imagine that this time will be different.” In die vergadervertrekke van geloofsgemeenskappe is dit daarom uiters belangrik dat leierskap voortdurend ‘n klimaat skep waarin mense vertroue kan vind dat hierdie vertrek en vergadering aan God behoort (eerder as die vooraf bepaalde belange van diegene wat die mag het om die vertrek en vergadering te beheer met hul eie agendas), en dat dit gefokus is op die onderskeiding van wat God in gedagte het rondom wat ookal ter sake is (eerder as ‘n onderworpenheid aan die manipulasie en verkoopstegnieke wat die belange en agendas moet dien van diegene wat mag het in die vertrek).  Dit is wanneer leierskap die vermoee het om so ‘n klimaat te skep dat dit ‘n vertrek kan word waarin mense verantwoordelikheid neem.

Maar wat veral vir my treffend was toe ek gister die verhaal lees waarna ek reg aan die begin verwys, is dat verantwoordelikheid in daardie situasie die teenoorgestelde van blamering beteken, want “blame” is ook Block se teenoorgestelde van “ownership”!  Block skryf oor hoe werklike eienaarskap eers geskep kan word wanneer mense ophou om die blaam vir wat verkeerd is iewers anders te soek.  Block stel ‘n viertal vrae voor wat leierskap sou kon gebruik om die gesprek oor eienaarskap oop te maak en te fasiliteer, maar, skryf hy, “at some later point (nadat iets soos sy vier vrae reeds goed deur gepraat is), the essential question upon which accountability hinges needs to be asked:  What have I done to contribute to the very thing I complain about or want to change?” Ek wil suggereer dat Pinkstergemeenskappe, wat glo dat die Gees teenwoordig en werksaam is in hulle midde om voortdurend nuwe moontlikhede te skep en die toekoms oop te breek, is gemeenskappe in wie se vergadervertrekke die fokus weg skuif van ander blameer vir wat verkeerd is na ‘n klimaat van verantwoordelikheid aanvaar om deel te neem aan die moontlikhede wat die Gees skep.  Dit geld vir gemeentes se interne sake sowel as gemeentes se verhouding tot die lewe van die breer gemeenskap waarvan hulle deel is.

Pinkstergemeenskappe 4: ‘n Vertrek met oop vensters van moontlikhede

Written by Jannie Swart on . Posted in Tussenin

Gemeentes wat beweeg in die kragveld van die Gees is oop vir die inbreking van God se toekoms op enige gegewe oomblik (“God’s promised and preferred future”, soos Pat Keifert dikwels daarna verwys).  Gemeentes is vertrekke met oop vensters waar die Duif verrassend kan invlieg.  Dit is nie iets wat vanuit die vertrek self georkestreer kan word nie.  Dit is altyd die verrassende inisiatief van God self.  Die Christelike pneumatologie ken nie die teleologie van die moderne humanisme se drang tot liniere progressie en ontwikkeling nie.  Pneumatologie is ingebed in die Christelike eskatologie, wat iets heeltemal anders is as teleologie.  Dit is georienteer aan praktyke en gewoontes van geloofsonderskeiding rondom Woord en sakrament, en in verhouding met die ander, eerder as die gekontroleerde middele van strategiese beplanning (alhoewel oomblikke van beplanning belangrik kan wees op gegewe momente binne die groter prentjie van geloofsonderskeiding). 

Peter Block, in sy boek Community: The Structure of Belonging, onderskei tussen “possibility… which lives into the future” en “problem solving… which makes improvements on the past”.  Hy skryf:  “The possibility conversation frees us to be pulled by a new future…  The leadership task is to postpone problem solving and stay focused on possibility until it is spoken with resonance and passion”.  Block meen dit is fataal wanneer ons moontlikhede begin verwar met doelstellinge, voorspellings, en optimisme.  Lg. vorm eintlik niks nie.  Dit sus net ons gewetens dat dinge darem nou ‘n bietjie beter is, en dit lig net die gemoed so effens met die illusie dat ons die toekoms kan beheer.  Block skryf:  “Possibility is not about what we plan to happen, or what we think will happen, or whether things will get better…  Nor is possibility simply a dream.  Dreaming leaves us bystanders or observers of our lives.  Possibility creates something new.  It is a declaration of a future that has the quality of being and aliveness that we choose to live into.”  Teologies sou dit vertaal kon word tot ‘n radikale toespitsing op die nuwe moontlikhede van wat God in ons midde inisieer.

Ek doen tans navorsing in ‘n gemeente wat besluit het om te eksperimenteer rondom gewoontes en praktyke van geloofsonderskeiding as hulle eenvoudig die vraag, “when we bring our gifts and desires, how do we imagine the future God bringing forth among us?”, in hulle midde plaas vir ‘n jaar lange proses van gesprekke met mekaar en in die breer gemeenskap.  Dit is vroeg in die proses alreeds vir my duidelik dat ‘n organiese benadering van geduldig wag op wat God te voorskyn gaan bring rewolusioner is in verhouding tot die tipiese visie-gedrewe benaderings.  Block skryf oor visie:  “Even the creation of a vision is part of the problem-solving mentality.  A vision is something we must wait for to realize and is most often followed by an effort to make it concrete and practical.  Even a vision, which is a more imaginative form of problem solving, needs to be postponed and replaced with possibility.”  Dit voel vir my dat Pinkster ons help verstaan hoekom ons, wanneer ons oor gemeentes dink as bewegings in die kragveld van die Gees, ons meer energie behoort te spandeer aan die kweek van gewoontes en praktyke wat kan lei tot ‘n voortdurende postuur en kultuure van geloofsonderskeiding eerder as die implementering van ‘n instrumentele benadering gebaseer op visie-doelstellings-planne-bronne-oorreding.

 

Pinkstergemeenskappe 1: Jy is nie al een in die vertrek nie

Written by Jannie Swart on . Posted in Tussenin

Ek het in my vorige bydrae begin wonder wat dit in hierdie Pinkstertyd sou kon beteken as ons opnuut weer nadink oor die plaaslike gemeente as ‘n beweging in die kragveld van die Gees (n.a.v. Coenie Burger se gebruik van hierdie twee Pinkster metafore in sy boek Gemeentes in die Kragveld van die Gees, asook hoe die “force field” metafoor funksioneer in werke van Michael Welker en Wolfhart Panneberg). Ek wil veral Coenie se stelling, dat “gemeentes is nie statiese voorwerpe op wie jy sekere goed kan toepas of aan wie jy sekere goed kan doen nie… (dit) is ‘n dinamiese beweging wat nie twee dae lank presies dieselfde bly nie, wat altyd aan die skommel en die beweging bly en nooit stilstaan nie” (bl. 147) in teologiese gesprek bring met insigte uit ‘n redelike nuwe boek van Peter Block (konsultant wat veral in die opleidingsveld werk – sien sy web sites by www.designedlearning.com, www.peterblock.com, en www.asmallgroup.net).  Die boek se titel is Community: The Structure of Belonging (Berrett-Koehler, 2008)waarin hy die vraag vra oor hoe outentieke gemeenskap (om te behoort) gevorm word, en hoedat dit transformeer.

In hierdie Pinkstertyd fokus ons immers opnuut weer op ons belydenis dat geloofsgemeenskappe gevorm, instandgehou, gelei, en getransformeer word deur die Heilige Gees.  Maar hoe lyk die gemeentelike gestaltes van hierdie belydenis, veral wanneer ons dit waag om ons pneumatologie en ekklesiologie hieroor krities te integreer met insigte oor gemeenskapsvorming en -transformasie in die tydsgees en kulturele bewegings van ons hedendaagse gemeentekontekste?  Ek wil in die verband eerstens verwys na die interessante manier waarop Block die eerste hoofstuk van sy boek begin:  “Social fabric is created one room at a time.  It is formed from small steps that ask ‘Who do we want in the room?’ and ‘What is the new conversation that we want to occur?’  In community building, we choose the people and the conversation that will produce the accountability to build relationships, structure belonging, and move the action forward.”  Wat Block hier skryf mag dalk baie vanselfsprekend klink, maar die feit dat juis hierdie twee vrae vir hom so sentraal staan reflekteer ‘n fundamentele uitgangspunt vir gemeenskapsvorming en -transformering, asook die leierskapsbenadering wat daarby pas.  Hiermee beweer Block dat “the way (my kursivering) we bring people together matters more than our usual concerns about the content (weereens my kursivering) of what we present to people.  How we structure the gathering is as worthy of attention as grasping the nature of a problem or focusing on the solutions that we seek.”

Die fokusverskuiwing weg van ‘n oorwegende klem op inhoud na die manier waarop ons mense bymekaar bring onderstreep presies Coenie se stelling van hierbo, nl. dat ons nie gemeentes benader as objekte van ons goed uitgewerkte inhoud (selfs teologiese verstaan!) en strategiese planne oor hoe ons die gemeente sover moet kry om ons idees te implementeer nie.  Block noem dit “an argument for collective intelligence… against expensive studies and specialized expertise,” en skryf dan, “the essential insight is that people will be accountable and committed to what they have a hand in creating… this insight extends to the belief that whatever the world demands of us, the people most involved have the collective wisdom to meet the requirements of that demand… and if we can get them together in the room, in the right context and with a few simple ground rules, the wisdom to create a future or solve a problem is almost always in the room.”  Teologies verwoord:  dit veronderstel juis ‘n vertroue en respek vir wat ons in Pinkster bely, nl. dat die Gees reeds aan die beweeg is waar gelowiges rondom die Woord en in sy Naam bymekaarkom om geloofsonderskeiding in ‘n spesifieke konteks te beoefen.

Dit suggereer verseker nie dat inhoud onbelangrik is, of dat leiers nie ‘n besonderse bydrae kan maak tot gesprekke nie, maar dit verteenwoordig beslis ‘n relativering van eie agendas, opinies, en strategiee ter wille van ‘n verhoudingskultuur waarin almal teenwoordig deel kan wees van die onderskeidingsproses.  Soos Block inderdaad skryf (sonder dat hy dit waarskynlik pneumatologies of eskatologies bedoel!), “the future begins to show up as we gather.”  Dit vra van ‘n leier om te besef dat hy/sy nie al een in die vertrek is nie (my kinders hou daarvan om vir my te vertel “it’s not about you dad!”), en dat sukses nie afhang van hoe goed hy/sy gesprekke kan beheer of uitkomste kan manipuleer nie.  Block skryf, “it is the insight that authentic transformation does not occur by focusing on changing individuals or being smart about political processes, which are based on advocacy of interests, hardball negotiation, or finding where the power resides and getting them on your side.”  Van gemeenteleiers vra dit veral ‘n volle vertroue in die Gees wat die vertrek vul met energie en wysheid soos wat dit gestaltes vind in bewegings van verhoudinge en interaksies tussen mense.  Dit bied die uitdaging vir ‘n leierskapsensitiwiteit van hoe om deel te word van die vloei van energie, en hoe om die wysheid wat tussen mense tot stand kom te volg.

Inderdaad, in Handelinge 2 is dit duidelik dat die ontdekking van nie al een in die vertrek te wees nie tot grootskaalse verbasing gelei het!  Ek kon gister Handelinge 2 hardop in Afrikaans lees in ‘n erediens waar niemand anders dit kon verstaan nie, en terwyl meer as 10 ander tale terselfdertyd aangehoor is.  En alhoewel dit lekker was om my eie moedertaal deel van die oomblik te kon maak, is dit terselfdertyd opgeneem in die Gees se simfonie wat geskep is uit die groot verskeidenheid van ander wat saam met my in dieselfde vertrek was.

Dinamiese Pinkster Gemeentes

Written by Jannie Swart on . Posted in Tussenin

Ek mis die tipiese Pinksterweek gebruike en aktiwiteite van meeste NG gemeentes hierdie tyd van die jaar.  Maar hier in ons gemeente in St. Paul (Minnesota, VSA) is daar die treffende gewoonte op Pinkstersondag om op ‘n gegewe moment in die erediens Handelinge 2 hardop te lees in soveel moontlik tale as wat daar in die erediens teenwoordig is.  So ons as gesin kan ook Handelinge 2 hardop lees uit ons Afrikaanse Bybels saam met ‘n tiental ander tale (ons het die voorreg om in ‘n besonderse diverse gemeente te kon tuiskom).

Die rektor (dominee) van ons gemeente vertel juis hierdie week in haar epos aan die gemeente die volgende storie:  “I’ll never forget the Sunday that an unsuspecting worshipper walked into church ten minutes late on Pentecost.  It was clear she had no clue about what was going to happen.  All of a sudden, as she tried to sneak down the aisle, about ten members of St. Matthew’s stood up and began to read the lesson from Acts (2:1-21) in ten different languages.  One of them read loudly in German, which, to be honest, sounded frightening.  The service took on an other-worldly tone – which in some way captured the otherworldliness of the original Pentecost event.  For imagine what it must have been like to be gathered together with Jesus’ followers after his departure when the Holy Spirit was unleashed.  They heard a strange sound like rushing wind (not hard for Minnesotans to imagine) and then saw ‘divided tongues, as of fire’ resting on each person.  Imagine this group speaking in multiple languages simultaneously.  This is what the unsuspecting visitor experienced.  The look on her face was priceless – confusion, concern, near-panic.  The pouring out of God’s Spirit is not something normal or contained, not something that can be domesticated or made charming or palatable for a worship service.  It should provoke confusion, concern and near-panic.  It should also provoke new energy, new life and new ideas, as God’s people perceive, claim and proclaim God’s vision for their life as a community.  The Holy Spirit both comforts and disturbs, it encourages us to leave our comfort zones, it encourages us to take risks, and it unleashes the creativity that helps us see God and God’s purpose for our lives in new and life-changing ways.”

Coenie Burger het ons tien jaar gelede, met die publikasie van sy Gemeentes in die Kragveld van die Gees (1999), ‘n groot guns bewys deur vir ons ‘n prakties-teologiese prentjie te skets van gemeente-wees as ‘n dinamiese beweging in die kragveld van die Gees.  [Terloops, sy gebruik van die kragveld metafoor herinner aan hoe Michael Welker ‘n klompie jare vroeer, in sy God the Spirit (Fortress, 1994), oor die werk van die Gees skryf as “force fields” waarvan gelowiges deel word; asook Wolfhart Pannenberg se verwysing in die eerste volume van sy Sistematiese Teologie oor die Gees as wind en asem in verhouding tot Plato, Aristoteles en die Stoisyne]. Twee Pinkstermetafore:  beweging en kragveld.  In Coenie se boek (op bl. 147) vertel hy dat die insig van ‘n gemeente as ‘n beweging “‘n soort Kopernikaanse omwenteling” in sy eie denke oor kerkwees teweeg gebring het, en dat dit “‘n reusagtige verskil maak (maak) aan die manier waarop ‘n predikant of leier die gemeente benader”.  Hoe lyk so ‘n Pinkster-benadering tot leierskap in gemeentes?  Coenie skryf, “gemeentes is nie statiese voorwerpe op wie jy sekere goed kan toepas of aan wie jy sekere goed kan doen nie.  Die gemeente… is ‘n dinamiese beweging wat nie twee dae lank presies dieselfde bly nie, wat altyd aan die skommel en die beweeg bly en nooit stilstaan nie”.  Dit lyk asof so ‘n benadering tot leierskap nie-objektiverend en minder beheer-georienteerd behoort te wees.  Dit stel die uitdaging om deel te neem aan, en meegevoer te word deur, ‘n vloei en energie wat nie in die eerste plek deur leierskap geskep of geinisieer is nie.  Hoe lyk so ‘n leierskappostuur?  Ek sal graag oor die volgende klompie weke teologies hieroor wil nadink in gesprek met ‘n nuwe boek uit die pen van die konsultant Peter Block oor Community: The Structure of Belonging.

 

Covey Kursus 23-25 Junie 2009

Written by Divine on . Posted in Kursusse

Ontwikkeling van persoonlike leierskapsvaardighede

 

Communitas nooi jou graag uit na die volgende aanbieding van die “Signature” werkwinkel van Stephen R Covey die 7Habits of Highly Effective People . Vir die afgelope 9jaar is Communitas ‘n lisensiehouer om hierdie uitstekende werkswinkel vir gemeente- en gemeenskapsleiers te kan aanbied en kan ons daarom hierdie internasionaal bekende werkwinkel aanbied teen ‘n veel laer prys as in die korporatiewe mark.

 

Die program is onlangs herskryf en is nou, selfs meer as in die verlede gemik daarop om die 7gewoontes van effektiwiteit te integreer in jou persoonlike en beroepslewe. Van die honderde predikante, gemeente- en gemeenskapsleiers wat die werkswinkel in die verlede by ons bygewoon het, beskou dit as een van die beste kursus-ervarings van hulle lewe wat hulle bemagtig om hulle roeping met groter effektiwiteit te kan uitleef.

 

Die werkswinkel word in Afrikaans en Engels aangebied deur Pierre Goosen en Frederick Marais. Omdat die werkswinkel baie interaktief is, is daar ‘n beperking op die getal kursusgangers en moedig ons jou aan om betyds in te skryf.

 

Signiture workshop 7 Habits of Highly effective people

Dag 1:   Beginsels van effektiwiteit  

            Gewoonte 1: Wees pro-aktief  

            Gewoonte 2: Begin met die einde in gedagte  

 

Dag 2:  Gewoonte 3: Belangrikste dinge eerste 

            Gewoonte 4: Dink wen-wen  

            Gewoonte 5: Luister eers voordat daar na jou geluister word

 

Dag 3:  Gewoonte 6: Skep sinergie 

            Gewoonte 7: Slyp die byl

  

Datum:     23-25 Junie 2009

Plek:         Communitas(Teologiese Fakulteit Stellenbosch)
Koste:      R3 000 (Middagetes en tee ingesluit)

 

Navrae:        Pierre Goosen: tel: 021-808 2914

Inskrywings: Divine Robertson: tel: 021-808 3265, e-pos: dr@sun.ac.za