Posts Tagged ‘Luister’

Kinders meet kragte met ouers

Written by Alta Marais on . Posted in Positiewe Ouerskap

2.  Luister eers empaties en met volle aandag na jou kind voordat jy, saam met hom, die probleem probeer oplos. Plaas jouself in sy of haar skoene en probeer verstaan waarom hy weier om die speelgoed op te tel en waarom sy weier om verskoning te vra. Op dié manier dra jy die boodskap oor dat jy waarde heg aan jou kind se siening en dat jy sy of haar redes respekteer. ‘n Mens kan nogal verras wees as jy by die rede “agter” jou kind se gedrag uitkom. Dit het geblyk dat die dogtertjie wat geweier het om verskoning te vra van mening was dat sy sou jok as sy verskoning vra. Sy was nie jammer oor haar gedrag nie, want haar boetie het haar dikwels getreiter en sy was bly dat sy ook ‘n slag met hom kon afreken!

Hoewel dit soms moeilik is om by jou kind se motiewe vir die ongewenste gedrag uit te kom, weet ouers wat die POSPAR-KURSUS voltooi het dat dit help  as jy eggo. Begin deur met ‘n belangstellende stemtoon alles wat die kind sê te herhaal:

  • Kind: “Ek wil nie die speelgoed optel nie”.
  • Ouer (met ‘n kalm, simpatieke stem): “Jy wil nie die speelgoed optel nie?”
  • Kind: “Ek wil nie en ek sal nie!”
  • Ouer, belangstellend: “Jy wil regtig nie die speelgoed optel nie”.
  • Kind: “Nee”.
  • Ouer: “Nee?”
  • Kind: “Hoekom moet ek dit nou optel en in die kamer bêre as ek netnou weer wil speel?”

Dan bevestig/ “validate” die ouer: “Ek kan verstaan dat jy dit nie wil optel as jy netnou weer wil speel nie. Kom ons maak ‘n plan. Sal dit help as ek vir jou ‘n doos gee om dit in te pak, want ek is bang as dit hier bly lê trap iemand dit stukkend. As jy ‘n ander plan het, kan ons dit bespreek.”

Met die laaste respons bekragtig / “validate” die ouer. By implikasie sê sy dat die kind ‘n punt het en dat sy dit respekteer (selfs al dink sy anders daaroor). Vervolgens gee sy ‘n rede waarom dit belangrik is om die speelgoed op te tel. Sy doen ook ‘n moontlike oplossing aan die hand en luister indien hy ‘n alternatief aanbied. So maak hulle saam ‘n plan om die saak op te los. Beide trek voordeel uit so ‘n oplossing- die ma, omdat die speelgoed opgetel word en die seuntjie omdat sy beswaar in ag geneem is en die speelgoed moontlik op ‘n plek is waar hy dit makliker in die hande kan kry.

3.  Neem die kind se ouderdom is ag. Jong kinders hou meesal nie daarvan om ‘n taak soos speelgoed optel alleen uit te voer nie. Dit help dikwels as die ouer aan die hand doen dat sy dit saam met hom sal doen.

4. Besluit wie se probleem dit eintlik is. Daar kan byvoorbeeld besluit word dat klere of speelgoed wat in ‘n kind se kamer rondlê sy probleem is en dat die ouer nie sal inmeng nie, maar wanneer dit in die woonvertrek rondlê is dit die ma se probleem, want dit is vir haar belangrik dat die vertrek netjies moet wees.

5. Lewer positiewe kommentaar as ‘n kind ‘n taak verrig. Noem wat gedoen is en gee ‘n rede om aan te dui waarom dit goed is: “Jy het jou speelgoed/ klere/ boeke/ CD’s opgetel. Dankie. Dit lyk netjies”. Ons is geneig om aandag te vestig op ongewenste gedrag en aanvaar dit as vanselfsprekend as take wel uitgevoer word.

Ek vertrou dat die wenke sal help om die klein rakkers se weerstandigheid te beheer. Dit sal gaaf wees as ouers kommentaar lewer en ook hulle wenke vir ons stuur.

OUERS VERTEL HOE HULLE NA KINDERS LUISTER

Written by Alta Marais on . Posted in Positiewe Ouerskap

  • “Ek moes eers leer om my mond toe te rits”, vertel die eerste ouer. As haar kind nog net begin het om van ‘n probleem te vertel, was sy gereed met ‘n moontlike oplossing.  Sy het gedink sy was ‘n puik ouer. Haar kind was nie dankbaar nie, en het meesal geïrriteerd reageer met: “Ma verstaan nie”.  Sy het nou geleer om enduit te luister en om nie altyd oplossings aan te bied nie.
  • Nog ‘n ouer vertel dat hy moes leer om op te hou om televisie te kyk – dit selfs af te skakel, om met volle aandag na sy kind te luister. Interessant genoeg word probleme nou gouer opgelos en los sy kind dikwels sy eie probleme op voordat hy ‘n woord sê. Bloot die feit dat sy ouer met onverdeelde aandag luister, help hom om self oplossings te vind. Hy bieg dat dit voorheen dikwels gebeur het dat hy later nie mooi kon onthou wat Jannie vertel of gevra het nie. Hy verstaan nou dat dit nie onmoontlik is om gelyktydig aan die televisieprogram en sy kind aandag te gee. Hy bieg ook dat hy nie altyd gedink het wat sy kind sê is so danig belangrik nie. Nou verstaan hy dat, al is dit nie vir hom belangrik dat Jannie se maatjie vandag by die skool lelik met hom was nie, is dit vir Jannie baie belangrik. Pay doen nou sy bes om met sy lyf, oë, ore en hart te luister.
  • ‘n Ma vertel dat sy moes leer om oogkontak te maak.  Voorheen het sy dikwels voortgegaan met kos maak, en terwyl sy met een oor na haar kind geluister het, het sy ook gekonsentreer op wat nog in die kospot moes kom. Grietjie het dan haar storie tot vervelens toe oor en oor vertel, omdat sy die gevoel gehad het dat haar ma nie werklik hoor nie. Nou skakel sy die stoof af, kyk vir Grietjie in die oë en luister met volle aandag. As dit nie moontlik is nie, belowe sy dat sy sal luister sodra die pot aan die kook is. Sy sorg dat sy dit nie  vergeet nie.
  • Nog ‘n ma vertel dat sy ‘n baie sensitiewe dogtertjie het. Sy weer, het ‘n baie sterk en harde stem en soms het haar kind gedink sy raas, terwyl sy eintlik net gepraaat het. Sy let nou baie meer op haar stemtoon en vind dat Anke baie nader aan haar beweeg en haar storietjies met meer vrymoedigheid vertel. Sy het ook geleer om na haar kind se liggaamstaal te “luister”. Bloot deur te leer om goed na Anke se liggaamshouding te kyk, kry sy ‘n goeie idee van hoe dit in die skool gegaan het.

Volgende keer gesels ons oor die waarde “mm” en “eggo”.

Lees ook die vorige insetsel: Die “Waarheid” oor “Waardes” of ook hierdie artikel oor waardes

Die Luisterende Simfonie van Gestuurde Advent Gemeentes

Written by Jannie Swart on . Posted in Tussenin

Advent breek weer ons gejaagde lewens in.  Skielik, onverwags, elke jaar hierdie tyd, uit die toekoms.  Soos die bruidegom in die nag.

Dan is dit tyd om die simfonieorkes tot bedaring te bring.  Die gewone uitvoerings van die jaar te stop.  Die musiek te verdoof.

‘n Tyd vir die uitvoering van John Cage se 4’33.  Wanneer ons gretigheid om ‘n simfonie uitvoerings van God se musiek te maak net stilte word.

Maar stilte met ‘n verskil.  Want wanneer die simfonieorkes tot bedaring kom word ons verras deur die klanke van stilte.

Vir christelike geloofsgemeenskappe is dit nie ‘n Zen Buddistiese stilte nie, maar ‘n stilte van nuwe, vars luister na ander.  In plaas van ‘n fokus op die musiekstukke wat ons moet kan bemeester, word ons opnuut bewus van die gehoor se wereld.  ‘n Wereld waar God leef.  ‘n Doodgewone, alledaagse wereld… die stadsverkeer… die hoes van ‘n kind… stille klanke van wanhoop in geweld, armoede, vigs, werkloosheid….

As gestuurde gemeentes word ons nie net gestuur om altyd iets te doen nie, maar om soms met aandag te luister na die wereld waar God leef.  Sodat ons weer kan fokus op die Een van wie ons weet Hy het ‘n eerste keer op verrassende manier tussen ons opgedaag… en Hy kom weer uit die toekoms as die lewende hoop tussen ons.

Hoop se Absurde en Omgekeerde Logika

Written by Jannie Swart on . Posted in Tussenin

Maar daar is ‘n tweede moontlike “desire of God” wat Kearney ‘n eskatologiese begeerte noem.  Dit kan goed geillustreer word met Augustinus se erotiese beskrywing van ons rustelose soeke na God.  Kearney skryf, “here Augustine addresses God as impassionate lover: ‘You shed your fragrance about me; I drew breath and now I gasp for your sweet odour.  I tasted you and now I hunger and thirst for you.  You touched me and I am inflamed with love” (soos aangehaal uit die Confessions, Boek 6).  Wat veral treffend is van Augustinus, skryf Kearney, is “Augustine reveals the double genitive at work in the ‘desire of God’.”  Augustinus se begeerte van God is ‘n respons op God se begeerte van Augustinus.  Hier word hoop nie gebore vanuit ‘n skaarsheidmentaliteit wat ek probeer oorkom met my sugting na vervulling nie, maar vanuit ‘n oorvloedsmentaliteit wat ek ontdek in God wat my alreeds gevind het en my begeer met Sy oorvloedige liefde.  Dit herinner aan Psalm 139 se beskrywing van God wat my eerste raakgesien, opgesoek, en in besit geneem het, nog voordat ek God kon ken.

Met verwysing na Psalm 34 se “wie Hom dien, het geen gebrek nie” (vers 10), beskryf Kearney dan hierdie omgekeerde logika van hoop soos volg:  “This desire of God is no mere deficiency or privation but its own reward – positivity, excess, gift, grace.  Why?  Because such desire is not some gaping emptiness or negation (as Sartre and certain existentialists held) but an affirmative ‘yes’ to the summons of a superabundant, impassionate God.”  Om in ‘n wereld van ooglopende beperkinge, mislukkings, vernietiging, en sinneloosheid te leef vanuit ‘n hoop op die surplus werklikheid van God se oorvloed is enersyds ‘n absurde logika (soos Paul Ricoeur dit beskryf wanneer hy verwys na “hope means the superabundance of meaning as opposed to the abundance of senselessness, of failure, and of destruction”).

Maar dit is ook ‘n omgekeerde logika, want hierdie eskatologiese surplus is iets wat eerder met die oor gehoor word as met die oog gesien word.  In ‘n artikel oor Vision and Voice, skryf Merold Westphal (in verwysing na die fenomenologie van Jean Luc Marion) oor hierdie soort omgekeerde intensionaliteit waarin die self nie in die eerste instansie sien nie, maar gesien word deur die ander (God en medemens).  In hierdie omgekeerde logika van hoop is die self in die eerste plek die een wat aangespreek word deur die stem van die ander (Levinas se etiese argument is ewe relevant in die verband).  Westphal illustreer dit met die voorbeeld van Moses en die brandende bos.  Moses se aandagtigheid was dieper as om net ‘n brandende bos te sien; uiteindelik het dit gegaan oor die stem wat hy kon hoor en hom tot ‘n roepingsaanspreeklikheid kon bring. Westphal skryf, “God is transcendent by being a project other than our individual and collective projects and by calling, commanding, and inviting us to join in that project, to obey its law, to accept its forgiveness, to work and to pray for that kingdom.”

Hoop is dus onlosmaaklik verbind aan roeping.  Gemeentelike hoop is ingebed in gemeentes se gestuurde roeping om deel te neem aan die missio Dei.  So ‘n missio Dei roeping is nie primer ‘n visio Dei wat hoop koester in wat gesien en verseker kan word deur gemeentes nie, maar wat hoop vind wanneer gemeentes die stem van God en ander in ons gemeenskappe kan hoor.  Om so ‘n roeping uit te leef vra dus van gemeentes om luisterende gemeenskappe te wees in verhouding met God en ander.  Dit bring die uitdaging vir die kultivering van ‘n gemeentelike kultuur waarin hoop se absurde en omgekeerde logika van ons ontvanklike gemeenskappe maak wat ons aanspreeklikheid ontdek wanneer ons die stem van God en ander hoor.

Pinkstergemeenskappe 6: ‘n Vertrek waarin mense leer om na mekaar te luister

Written by Jannie Swart on . Posted in Tussenin

Wanneer gemeentes nie bloot die objekte is van leierskap se passies, belange, en agendas nie, kan ‘n kultuur geskep word van luisterende gemeenskappe waarin daar ‘n openheid is vir mekaar se verskille van opinie, kritiek, en besware.  Dit is wat vir my so treffend is van die vroee Pinkstergemeenskap se Handelinge 6:1-7 episode, want die Handelinge 2:44 beskrywing van die eerste gemeente se “eensgesindheid” was duidelik nie ‘n romantisering van gemeenskap waarin daar nie ‘n openheid is vir “klagtes” en verskil van mening nie.  Luister is die gewoonte wat Pinkstergemeenskappe kultiveer om onderlinge verskille van mening integraal deel te maak van hul geloofsonderskeidingsprosesse.

Peter Block skryf:  “Listening is the action step that replaces defending ourselves.  Listening, understanding at a deeper level than is being expressed, is the action that creates a restorative community… This then is a key role of leadership:  get interested in people’s dissent, their doubts, and find out why this matters so much to them.  Dissent becomes commitment and accountability when we get interested in it without having to fix, explain, or answer it.” Nadat Block aandui dat daar wel “inauthentic forms of dissent” bestaan (hy verwys na “denial, rebellion, and resignation”), suggereer hy ‘n paar vrae wat die potensiaal het om ‘n openheid te skep vir “authentic dissent”:

 

  • What doubts and reservations do you have?
  • What is the no, or refusal, that you keep postponing?
  • What have you said yes to, that you no longer really mean?
  • What is a commitment or decision that you have changed your mind about?

En dan ook twee moeiliker vrae wat met diskresie hanteer moet word:

  • What forgiveness are you withholding?
  • What resentment do you hold that no one knows about?

As ons oor Pinkstervertrekke dink as plekke waar dit oor die onderskeiding van die beweging van die Gees in ons midde gaan (eerder as ons eie voorkeure, hoe sterk ookal), behoort ons nie dalk minder angstig te wees oor onderlinge verskille, en meer gefokus te wees op hoe goed ons werklik na mekaar kan luister nie?  Hoe kan ons dit beter doen?