Posts Tagged ‘Paasfees’

Saamdoen-dinge vir Paasfees

Written by Wilma le Roux on . Posted in Familiebediening, Jeug en familie

Paaspakkie

Saamwees vir Paasfees

17 Saam lees, gesels en doen
aktiwiteite vir die Paasvakansie
 
Die Jeug- en Familiebediening van die Wes-Kaap Sinode bied hierdie jaar ʼn Paasfees pakkie vir families wat hulle oor die 17 dae van die April vakansie saam die hele gesin (selfs oupa en ouma) kan doen.

Hierdie pakkie fokus op die groot Lydensweek en die betekenis van Paasfees met behulp van tekste, besprekings en aktiwiteite vir elke dag.

Elke dag het ʼn kaartjie met ʼn spesifieke teks en aktiwiteitsverduideliking op, sowel as ʼn spesiale item wat in aktiwiteit gebruik kan word.

Gemeentes kan hierdie pakkie teen R50 per pakkie bestel deur die sinodale Jeugkantoor te kontak by jeug@sun.ac.za.

LW: Daar is slegs 500 pakkies beskikbaar

  • Bestellings en betalings moet teen Vrydag 17 Maart 2017 in wees.
  • Alle pakkies moet Vrydag 24 Maart by Communitas in Stellenbosch afgehaal word.
Die pakkie se drukstukke sal ook gratis elektronies beskikbaar wees op dinkjeug.ngkerk.net teen Vrydag 17 Maart vir gemeentes wat ver is en dalk die pakkies self vir hul gesinne wil saamstel.

Vir enige navrae kontak José by die sinodale Jeugkantoor: jeug@sun.ac.za.

Ons Godsbeeld tussen Vrydag en Sondag

Written by Jannie Swart on . Posted in Tussenin

Wanneer ek verder nadink oor die ongemaklike stilte tussen Vrydag en Sondag (sien http://www.communitas.co.za/index.php/blogs/300-tussen-in/1920-tussen-vrydag-en-sondag) kom daar vir my veral drie relevante temas na vore. Ek wil suggereer dat die manier waarop gemeentes mense begelei in tye wanneer die ervaring van ‘n bedreigende ander so prominent is (soos wat tans vir baie mense die geval is rondom misdaad, geweld, plaasmoorde, korrupsie, en Malema) tot ‘n groot mate afhang van die onderliggende beelde van God, mens, en wereld. Hoe lyk ons gemeentes se teologie, antropologie en wereldbeskouing in sulke tye van angstigheid?

Dalk begin dit op ‘n heel fundamentele vlak met hoe ons mekaar begelei om oor God te dink wanneer ons vanuit die ongemaklike stilte tussen Vrydag en Sondag terugkyk op Vrydag (ek wil oor die ander twee temas – mensbeeld en wereldbeskouing – nadink in twee volgende blog bydraes). Janet Soskice, in haar boek oor “The Kindness of God” (Oxford University Press, 2007), het my weer herinner aan Julian van Norwich (1342-1416) se beeld van God toe sy op 8 Mei 1373 op haar siekbed gedink het sy nader die uur van haar dood (soos opgeteken in haar “The Revelation of Divine Love”). Soskice vertel die storie soos volg: “The parish priest was sent for to give her the last rites, and Julian, accepting the inevitability of death, asked those tending her if she might be propped sitting up with her eyes fixed heavenward, ‘where I trusted that I by God’s mercy was going.’ On arrival, the priest had a different idea. Holding a crucifix before her face, he said, ‘I have brought the image of your saviour; look at it and take comfort from it.’ Julian tells us that she privately thought that what she had been doing, looking up, was ‘good enough.’ But she complied with his request, not least because she reckoned she could look straight ahead longer than she could look up, and lowered her gaze to look straight upon the crucifix. There then began a revelation of divine love, a single vision that came to her in sixteen ‘showings.’”

Julian se sestien “showings” vloei almal vanuit die eerste een waarin sy ‘n grafiese beskrywing gee van Christus se geskende en bebloede gesig. Sy gee haar lesers geen kans om die grusame werklikheid van Christus se kruisiging te ontkom met ‘n soort van vergeesteliking waarmee die blote liggaamlikheid van God se Inkarnasie vermy kan word nie. Soskice skryf na aanleiding hiervan, “Julian came to see this first showing with its sustained vision of Christ on the cross as pointing to a profound theological truth: our way to God is only through the Word made flesh. She will look nowhere else than to the Incarnate Lord. Prompted later in the showings to look away from the Cross and up to heaven to the Father, she makes an inward reply, ‘No, I cannot, for you are my heaven.’” Die belangrikste implikasie vir Soskice is dat “the Word Incarnate in embracing embodied life blesses its contingent and fragile nature.” Dit beteken veral dat ons nie ‘n bedreigende ander kan vermy met ‘n ontvlugting na ‘n geestelike heenkome weg van die vlees en bloed worstelinge van ons alledaagse bestaan saam met ander nie. So ‘n versoeking sal gereeld in gemeentes opduik wanneer mense probeer oplossings soek vir traumatiese ervaringe in die aangesig van ‘n bedreigende ander. Dit wil vir my voorkom of ‘n sterk reaksie van baie gelowiges op facebook en in koerante se briewekolomme die afgelope tyd juis hierdie soort versugting is na ‘n vergeesteliking wat soveel as moontlik van die morsigheid van ‘n publieke en politieke lewe saam met ander kan vermy. Kan dit wees dat gemeentes in sulke tye juis hierteen moet waak, en dat ‘n sterk fokus op die Gekruisigde ons juis kan help om die roeping van die liggaam van Christus te verstaan as die beliggaming van God se liefde midde-in die soort van situasies wat ons as bedreigend ervaar en wens dat dit nie bestaan nie? En as dit so is, hoe moet ons klink wanneer ons praat oor tye van angstigheid en oor diegene van wie ons die ervaring het dat hulle die bedreigende ander is? Meer nog, hoe lyk ons gemeentes se praktyke van so ‘n publieke beliggaming – veral in die bou van beter verhoudinge met die bedreigende ander?

Die bedreiging wat verandering en verlies inhou – wat Julian die “heavyness and irkehede of our fleshly living” noem – is nie vreemd aan God se plan van liefde (wat nooit ‘n sentimentele of geromantiseerde liefde is nie) of ‘n hindernis op die pad van ons geestelike vordering nie (asof dit nie bedoel was om ‘n kruisweg te wees nie), maar eerder die baie spesifieke geleentheid vir die beliggaming van God se selfgewende liefde. Soskice skryf, “…the Incarnation cannot be simply a rescue operation once things have gone wrong… The impatient otherwordliness of Augustinianism, for which the flesh is a drag and a distraction on the soul’s journey to the uncreated, is brought firmly down to earth. Why should we desire to flee our physical nature if God has chosen to become our kind?”

‘n Kern vraag is of ons as gemeentes in sulke tye God voorhou as ‘n versekering vir mense se ontvlugting uit die morsigheid van ons alledaagse bestaan na ‘n geestelike hemel waar net ‘n geromantiseerde ander saam met ons kan voortleef, en of ons God se Inkarnasie ernstig kan neem as basis vir ‘n hernude opneem van ons roeping om God se liefde te beliggaam in die bou van beter verhoudinge met ander. Inspireer ‘n beeld van God as die Gekruisigde Christus ons dalk tot ‘n ander opsie as veg of vlug?

Indien so, dan is die relevansie van die Belhar Belydenis duidelik as ons getuienis “dat God deur sy leweskeppende Woord en Gees die magte van sonde en dood, en daarom ook van onversoendheid en haat, bitterheid en vyandskap, oorwin het; dat God deur sy leweskeppende Woord en Gees sy volk in staat stel om te leef in ’n nuwe gehoorsaamheid wat ook in die samelewing en wêreld nuwe lewensmoontlikhede kan bring; dat hierdie boodskap ongeloofwaardig gemaak word en dat die heilsame uitwerking daarvan in die weg gestaan word indien dit verkondig word in ’n land wat op Christelikheid aanspraak maak, maar waarin die gedwonge skeiding van mense op rassegrondslag onderlinge vervreemding, haat en vyandskap bevorder en bestendig; dat enige leer wat sodanige gedwonge skeiding vanuit die evangelie wil legitimeer en dit nie wil waag op die pad van gehoorsaamheid en versoening nie, maar uit vooroordeel, vrees, selfsug en ongeloof die versoenende krag van die evangelie byvoorbaat verloën, ideologie en dwaalleer is” (derde artikel).

Tussen Vrydag en Sondag

Written by Jannie Swart on . Posted in Tussenin

Dis asof ek vanoggend (Paassondag) net nie gereed was vir die gelui van die Paasklokke en die sing van die halleluja kore nie.  Ek kan net nie wegkom van die ongemaklike stilte tussen Vrydag en Sondag nie.

Ek kan nou sien dat dit ‘n stilte is wat al van voor Saterdag aankom.  Tekens daarvan het al na vore gekom tydens my worsteling met Johannes 13 se voetewas episode vir Donderdagaand se “Maudy Thursday” preek (by ons Episcopal gemeente hier in Saint Paul, Minnesota).  As ‘n mens eers besluit het daar is ‘n baie dieper ongemak in hierdie teks as net ‘n sedelessie van Jesus oor hoe ons ander se voete moet was, kan selfs “ongemak” nie reg laat geskied aan ‘n beskrywing van die afgryslike bedreiging tydens hierdie episode nie.  As Jesus al sy dissipels se voete gewas het (vers 5), dan het dit die een (Judas) ingesluit in wie se gedagtes die duiwel dit alreeds geplaas het om Jesus te verraai (vers 2).  Jesus was voete midde-in ‘n werklikheid van ontkenning, verraad, selfmoord, en dood.  As ons ander se voete was, bevind ons altyd onsself in ‘n posisie van blootstelling teenoor ‘n werklik bedreigende ander wie ons nie kan beheer nie.  Voete-was geskied in die aangesig van die kwaad wat dreig om te vernietig.  Dit maak voete-was ‘n skandalige gawe aan ‘n bedreigende ander, eerder as ‘n sentimentele gawe aan ‘n geromantiseerde ander.

En hierdie ongemaklike nuus oor die bedreigende realiteit van ons lewe lei maar nog net die stilte van Paasnaweek in.  Vir ons het dit in alle erns begin met die stroping van die liturgiese ruimte aan die einde van Donderdagaand se erediens voordat ons in stilte die kerkgebou verlaat.  Vir die eerste keer in my lewe kon ek die impak hiervan op ‘n besonderse wyse ervaar toe ek die liturgiese verantwoordelikheid moes neem om die kruis te bedek met ‘n swart kleed.  As selfs die identiteitgewende simbool van die kruis gedoof word, is die ervaring van ‘n naakte gestrooptheid in die aangesig van die kwaad op sy ergste.  Kan ‘n mens die dissipels verkwalik dat Vrydag se gebeure hulle in ‘n angsbevange groepie agter geslote deure verander het (Joh. 20:19)?

En toe kom Saterdag…  Die doodse stilte iewers tussen Johannes 19 en 20.  Met die nuus dat Eugene Terreblache op sy plaas vermoor is.  En die sprankeltjie van hoop dat dit nie meer te lank is nie voordat Maria Magdalena se stem die begin van goeie nuus gaan aankondig verdwyn eensklaps.  Skielik besef ek hierdie Saterdag gaan langer duur as wat ek gedink het, want eenvoudige voorskrifte, oor hoe om die opgestane Here te herken te midde van omstandighede baie dieper as net ‘n frustrerende ongemak met wat ervaar word as ‘n toenemende bedreiging van die ander, bestaan beslis nie.  Die simboliese impak van Terreblanche (selfs vir diegene wat polities met hom verskil het of dit waarmee hy geassosieer is verwerp) en Malema (selfs vir diegene wat die kompleksiteit van die “vryheidslied” debat erken of aanvaar daar was geen noodwendige verbintenis met die moord op Terreblanche nie) gaan waarskynlik vir baie lank ‘n realiteit skep (om nie eens te praat van die werklike impak op diegene wat naby familie en vriende moes afstaan a.g.v. misdaad en geweld nie!) waarbinne gemeentes gaan moet worstel met die alledaagse betekenis, relevansie en impak van hulle Paassondag getuienis.

In die ongemaklike stilte van Saterdag wat net nie wil weggaan nie, wonder ek maar hoe gemeentes hierdie situasie gaan hanteer?  En wat dit van my gaan vra wanneer ons as gesin  weer oor ‘n paar maande huis toe keer en hopelik iewers gaan tuis kom in ‘n Suid-Afrikaanse gemeente?  Ek sal graag wil hoor hoe ander hieroor dink, en terselfdertyd in ‘n volgende bydrae begin om self verder hieroor na te dink n.a.v. ‘n boek wat ek in hierdie tyd lees oor “the kindness of God” (geskryf deur Janet Soskice, teoloog in Cambridge, Engeland).

Ander feeste wat Christene kan vier? Feeste 3

Written by Quintus Heine on . Posted in Spiritualiteit en lewenstyl

Oral in die wêreld waar die vroeë Christene beweeg het, het heidense volkere rondom hulle feeste gevier en hulle moes daarteenoor stelling inneem.  Hulle moes hulle eie identiteit as volgelinge van Jesus vertoon.  Dit het waarskynlik meegehelp dat verskeie kerklike feeste in die lewe geroep is.  Soos die Christene uit die Jodedom behoefte gehad het aan feeste wat hulle geken het, het die gelowiges uit die heidendom ook herinneringe gehad van hulle feeste.  Die oplossing was nie om die Joodse feeste te vier nie, want die heidense Christene het nie dieselfde sentiment gehad nie.  Die oplossing het daarin gelê om eie nuwe feeste na aanleiding van die Here Jesus se lewe te begin vier.  Dit is hoe die “kerklike jaar” ontstaan het.  Christene wou gebeurtenisse rondom Jesus en hulle eie verlossing vier.

churchyear by Sr. Lucia Wiley, CHS. www.muralist.org

2 Kerklike jaar
Die mooiste beeld wat ek oor die ontwikkeling van die kerklike jaar gelees het, het HDA du Toit geskryf “ Die kerklike jaar is soos ʼn katedraal waaraan eeue lank gebou is.  Niemand weet meer wie oorspronklik daaraan gebou het nie; in elke geval is dit telkens verander en aangepas by latere insigte”.
Die kerklike jaar is nie deur een mens uitgedink nie, maar deur baie. (Daar is ʼn persepsie wat alle kerklike feeste wat ons vandag ken aan Konstantyn toedig, wat natuurlik nie waar is nie).  Dit is eers later (na baie debatte en verskille) dat die kerk bepaal het dat daar in die Christelike wêreld sekere feeste gevier moet word.  Die kerklike jaar is ʼn jaarlikse kerkkalender wat deur die eeue gegroei het deur Christene se behoefte om die verlossing in Jesus Christus te vier.

Met die verloop van tyd het die weeklikse eendagfees (Sondag), (wat die enigste Christelike fees is waarvan ons in die Bybel lees) gelei tot die viering van ʼn weeklange “Stil Week” om die kruisiging en opstanding van Christus te herdenk.  Mettertyd het die vroeë Christene die veertig dae tot by Hemelvaart, waarin die verskyning van Jesus plaasgevind het hierby gevoeg.  Nog later is die tien dae van Hemelvaart tot Pinkster daarby gereken, om so, vyftig dae van Pase tot Pinkster te kry.  So, eers was daar net ʼn Paassiklus, later het die Pinkstersiklus bygekom met Hemelvaart, Pinkster en Triniteitssondag.  Baie lank na die paas- en pinkstersiklus het die adventsiklus bygekom.
Die kerkhervormers wou aanvanklik geen feeste behalwe Sondag as opstandigsdag toelaat nie.  Martin Luther wou radikaal breek met Joodse tradisies, omdat Christus ʼn radikale nuwe orde gebring het!  Calvyn het ook net in Sondae geglo hoewel hy ook ander dae begin toelaat het.

Die Protestante het eers in 1618 by Dordt besluit dat hulle voortaan die volgende feesdae gaan vier: Sondae (as opstandingsdag), Goeie Vrydag (sterwe van Jesus), Opstandingsdag en Kersfees (geboortedag).  Later is Hemelvaart bygevoeg.

3. Die Kerklike siklus.

* Die Adventsiklus (Kersfees)
Volgens G van der Leeuw het die eerste Christene nie soseer in die datum van Jesus se geboorte belanggestel nie, maar in sy opstanding.  Eers in die vierde eeu het die kerk begin om aan Kersfees aandag te gee.  Oor die presiese datum wanneer Jesus gebore is, weet ons tot vandag toe nog nie.  Verskillende berekenings is gemaak, maar op die einde het die Oosterse Christelike Kerk die sesde Januarie en die Westerse Kerk, 25 Desember as Christus se geboortedag gevier.  Die jaartal weet ons ook nie regtig nie.  Die een navorser beweer dat dit omtrent 3 VC en die ander dat die 4 VC moes wees.
Die mees geloofwaardige verklaring oor waar die datum vandaan kom, is dat dit ontstaan het uit die viering van die fees van die songod, Mithras.  Die ou Germaanse stamme het baie waarde aan die winter en somer sonwending gegee.  Ongeveer 25 Des het die son al hoe helderder geword.  Die Christene wat uit die heidendom gekom het, het die dag verchristelik en dit het die tyd geword wanneer Christene die geboorte van Christus begin herdenk het.
Dit is egter nie belangrik presies wanneer Christus gebore is, want ons weet eenvoudig nie.  Wat eerder van belang is dat ons aan die dag ʼn Christelike inhoud gee.

Baie mense wys op die heidense afkoms van Kersfees en wil dan niks daarmee te doen hê nie.  Ons moet onthou dat die Christene uit die heidendom baie aanpassingsprobleme gehad het en baie dinge eenvoudig gaan verchristelik het.  So is die datum van Kersfees ook uit die heidendom verchristelik.  Die datum is egter nie so belangrik soos die inhoud nie. Elke Christen kan Kersfees vier wanneer hy wil, maar ter wille van die eenheid van die Kerk is gekies vir 25 Desember.

Ons vier Kersfees vandag oor drie redes:
1) dit is ʼn fees om die geboorte van die Here te herdenk.
2) dit is ʼn jubelfees oor die vreugde en blydskap oor die verlossing wat gekom het (Luk.2:10).
3) Kersfees is ook ʼn familiefees, want dit is Christus wat ons as familie saambind.

So, al het Kersfees se datum uit die heidendom onstaan, kom Kersfees (herdenking van Christus se geboorte) en die vreugdevolle viering daarvan uit die Bybel (Luk 2:10).  Dit is elke gelowige se eie keuse om dit saam met Christene te vier en die fees nie gelyksoortig aan die wêreldse of heidense feeste te maak nie.

Christene vier ook die 4 Sondae voor Kersfees nl. Adventtyd.  Advent kom van die Latynse woord “adventus” wat koms of aankoms beteken.  Die kerk het die tyd waar ons voorberei om die geboorte van Christus te herdenk, Advent genoem.  Volgens Du Toit het dit heel moontlik die oorsprong in die 5de eeu in Spanje of Frankryk.  Aanvanklik lyk dit of daar ʼn behoefte was aan die voorbereiding vir die viering van die koms van die Messias en het hulle die 40 dae voor Paasfees gebruik om ʼn tydperk voor Kersfees ook vas te stel.  Die getal Sondae voor Kersfees was egter nie altyd dieselfde nie Dit het gevarieer tussen ses (Milaan), vyf (Gallikaanse liturgie) en vier (Rome) Sondae.  Tussen 1073 en 1085 het Gregorius VII die getal Adventsondae vir die kerk op vier Sondae vasgestel.
Die motiewe of bedoeling van die Adventtyd was suiwer om Christene voor te berei op Kersfees.  Die bedoeling was dat ons saam met al die gelowiges moes begryp wat die omvang van Christus se liefde is.

•    Paassiklus (Opstanding):
Paasfees, wat oor die opstanding handel, was aanvanklik saam met die Sondag die enigste siklus wat vroeë gelowiges gevier het.  Dit is die een Christelike fees wat ʼn Ou-Testamentiese agtergrond het nl. die pasgafees (sien eerste artikel in reeks) wat herinner aan Israel se uittog uit Egipte en die slag van die lam en die gebruik van sy bloed.  Die Here Jesus het hierby aangesluit die nag toe Hy verraai is.  Dit is ook die nag waar die nagmaal ingestel is wat na sy komende dood verwys het.  Na sy opstanding vier Jesus saam met sy dissipels die nuwe Paasmaaltyd (Hand 10:41) Van toe af sou dit die middelpunt wees van die nuwe verbondsgemeenskap.  Die bloed van die paaslam word nie meer op die altaar gesprinkel nie, want dit is op Golgota gesprinkel.
Die vasstelling van die datum het tot groot debatte in die vroeë kerk gelei, totdat die kerkvergadering van Nicea teen die einde ʼn datum vasgestel het.  Daar is besluit dat Paasfees gevier sal word op die eerste Sondag na die volmaan wat volg op die dag en nag ewening van 21 Maart.  Die vroegste datum is dus 22 Maart en die laatste datum is 25 April.
Later (600 NC) het die behoefte tot voorbereidingstyd vir die kruisiging (Lydenstyd) ook begin posvat.  Die Protestante het die 7 weke lydenstyd by die sinode van Dordt in 1618 vasgemaak.

•    Pinkstersiklus:
Die lydenstyd was ʼn heenwysing na die pelgrimstog op aarde, terwyl die 50 dae tot Pinkstertyd heen wys na die hemelse vreugde wat sou kom. Die Pinkstersiklus omvat Hemelvaart, Pinkster en die Triniteitsfees.
Na die opstanding is dit 40 dae tot met hemelvaart, hierna weer 10 dae tot met Pinksterfees wat die uitstorting van die Heilige Gees herdenk.  Die Pinksterfees het ook raakpunte met die Joodse Pinksterfees.
Daar is baie interessante leesstof beskikbaar oor die detail, ontstaan en inrigting van die kerkjaar.  Lees gerus die Handboek van die Erediens van die NG Kerk, asook die  Leesroosterprojek van Communitas, wat gebaseer is op die Revised Common Lectionary.

4. Hoekom is feeste van die kerkjaar tog belangrik?

•    Dit herinner die volgelinge van Christus aan Jesus se lewe en liefdes-offer. Die feeste word jaarliks      gevier sodat Christene Jesus se  lewe in herinnering kan roep.

•    Feeste se doel is om op spesifieke tye aan God eer te bring vir sy genade en liefde

•    Christelike feeste het ook ʼn ekumeniese motief. Dit bind Christene uit verskillende denominasies,     regoor die wêreld saam.
•    Christelike feeste help gelowiges om ʼn geestelike ritme te ontwikkel wat weer geestelike dissipline aanhelp.
Dit is egter belangrik om daarop te let dat daar geen verpligting op enigiemand rus om enige van die feeste te vier nie.  Dit is slegs die opstandingsfees nl. Sondag wat weekliks gevier moet word.

4. Is daar nuwe feeste wat gevier kan word?
As vrygemaakte Christen kan jy enige fees vier wat jou nader aan die Here bring.  Jy kan die Joodse feeste vier en dit Christelik inklee as dit vir jou tot seën is (jy moet net onthou dat dit nie verpligtend is of noodwendig jou nader aan die Here sal bring nie)- jy kan dit doen en het die vryheid om dit te doen!
Jy kan selfs jou eie feeste skep in lyn met die pad wat jy met die Here gestap het.  Jy kan elkeen van jou kinders se doopfees vier.  Jy kan familiefees vier.  Om fees te vier is ʼn wonderlike geleentheid in elke mens se lewe.  Dink net, elke verjaarsdag wat jy vier is ʼn fees!  ʼn Mens behoort verskeie feeste te vier om die wonderlikheid van die lewe te herdenk.  Soms vier mens fees omdat jy dankbaar is.  Soms vier jy fees omdat jy iets wil herdenk wat vir jou besonders was.  Soms vier jy fees omdat jy nie ʼn gebeurtenis wil vergeet nie of net aan God eer wil gee!  Ek dink feeste is belangrik! Solank Christus sentraal is – kan jy enige fees vier!!!!

Ons grootse fees is natuurlik die fees van die opstanding- Dit vier ek elke dag!!!!!
Quintus