Omgekeerde mentorskap

Written by Frederick on . Posted in Leierskap

Omgekeeerde mentorskap kan energie ontsluit waarna baie gemeentes op soek is …

Ek het die afgelope tyd met ‘n aantal jonger predikante en studente te doen gehad. Die naweek was die eerste kamp van die Semianrium op Stellenbosch ‘n 30tal teologiese studente van die VG en NG kerke gewees. Ek het soveel by hulle geleer dat ek wonder of ek kan voortgaan in my bediening sonder om gereeld te leer by mense wat jonger as ek is.

Hier is ‘n klompie dinge wat ek van myself en die lewe geleer het in die proses:
1.    Omgekeerde mentorskap kan nie gebeur as ek myself sien as die kenner by wie die jonger generasie moet leer nie. As ek bewustelik die skuif maak om nuuskierig te wees oor wat ek by ‘n jonger generasie kan leer is dit asof dit ‘n ruimte open waar daar  ‘n vloei van nuwe idees kan plaasvind wat nie kan gebeur as ek dink ek moet die leraars wees en hulle die leerders nie.
2.    Hulle vra dikwels vrae wat my dwing om ‘n ander en meestal bevrydende prespektief te ontwikkel. Neem maar bv die gesprekke oor Belhar by die sinodes. Dit is die jonger mense wat ons gehelp het om te verstaan dat Belhar ‘n gawe is vir die toekoms en nie net ‘n kritiese stem uit die verlede nie. My generasie sal nie daardie prespektief kan ontwikkel nie. Ek is redelik seker dat ons nie sonder hierdie perspektief enige vordering sou kon maak nie. My generasie was vasgeloop in die gesprek en het die nuwe perspektief nodig gehad om vorentoe te kan gaan.
3.    Die jonger generasie kry dinge reg wat vorige generasie nie kan of wou doen nie. Ons praat bv al lank oor ‘n geintegreerde familie bediening. Ek sien die afgelope 3 jaar deurbrake hiervan by gemeentes wat ek nog nooit voorheen gesien het nie, en by elkeen van die gemeentes is daar leiers uit die jonger generasie wat praktyke ontwikkel wat ons nooit sou waag of so kon regkry nie.
4.    Ek is deel van ‘n generasie wat eintlik “belydenismoeg” is. Ons moes nog worstel deur die laaste belydenispreke en het ‘n afkeur aan belydenisskrifte as ‘n stok waarmee mense geslaan word om binne die kraal te bly. Vir ons is gesprekke oor gereformeerde identiteit geforseerde gesprekke wat nêrens gaan as na die verlede waarvan ons wil wegkom nie.  Ek was die afgelope tyd gereeld deel van gesprekke waar jonger mense met vrymoedigheid praat oor hulle gereformeerde identiteit en hoe hulle positief daarmee identifiseer. Ek luister na hulle in verwondering en weet ek moet doodstil bly en luister en leer, want hulle gaan my leer om weer met my eie tradisie te konnekteer op ‘n manier wat ek self met die best wil in die wêreld nie kan nie.
5.    Ek leer by die jonger generasie wat dit beteken om ‘n inklusiewe gemeenskap te wees. Daar is by hulle ‘n ongeforseerde konneksie met mense buite die geloofsgemeenskap wat ek bewonder. My generasie wil eers weet of iets reg of verkeerd is voordat ons mense kan aanvaar. Dink maar aan die gesprekke die afgelope week oor die sanggroep  Die Antwoord en die gesprek die naweek met Ben du Toit een van die ouers van die groep. Sy onvoorwaardelike aanvaarding en liefde vir sy kinders gryp die verbeelding aan van ‘n hoe ons as ‘n inklusiewe gemeenskap kan funksioneer.
6.    Dit laat my wonder, wat sal gebeur as ons in die gesprek die manier waarop ons gay en lesbiese mense aanvaar en insluit in ons gemeentes en kerk vir die jonger generasie kan gee mag ons dalk verder kom…of die doop…

Is omgekeerde mentorskap nie die energie waarna daar in baie gemeentes gesoek word nie?

Die angs van die ewige prediker in ons

Written by Frederick on . Posted in Padlangs met gemeentes

Ek het die afgelope week Week van Gebed gehou in die Baai. Ek was van die begin af vasberade om nie te preek oor gebed nie, maar om in die week vir ‘n slag saam met mense te bid. “ Ons kan maar 20-30 wees” , stel ek die leraar (en myself) gerus, ek gee nie om nie, “ solank ons net die geleentheid gebruik om ‘n paar mense in die gemeente te leer om te bid.”

Van die eerste aand af is ons verras met die hoeveelheid mense wat kom en die klomp jong mense wat deelneem. Ons sit om tafels en stap vir stap oefen ons die gebed van die hart nie. Die ritme is eenvoudig. Ons doen die gebedsoefening van die aand klein treetjies soos om net asem te haal, reflekteer dan daaroor in groepe en dan sluit en die aand af met ‘n 3min van praktyk wenke en die gebedsopdrag vir die volgende dag.

Die gehoor reageer bo verwagting, hulle is gemotiveerd en doen die opdragte stiptelike, praat openlik oor hulle gesukkel om stil te word, probeer weer. Teen die drede aand begin die deurbrake te kom, mense begin spontaan te vertel van hulle diep konneksie met hulself en met God. “Ek wou net 10 minute stil word en toe word dit sommer ‘n halfuur”, vertel ‘n man van in die sestig. Dit is duidelik nuwe grond vir baie, maar hulle gaan dapper voort om die nuwe geloofsdissipline aan te leer….én steeds groei die groep.

In my is daar ‘n stryd wat afspeel. Ek ken die teorie van bemagtiging baie goed, minimum kennis, konkrete “ ant-steps”, herhalende inoefening, refleksie oor die praktyk, weer minimum kennis, konkrete “ant-steps”, weer inoefen, refleksie waarin die groep die pas bepaal. Hoeveel keer het ek dit nie al vir dominees probeer leer nie? Nou moet ek ditself doen en ek sukkel! Daar is ‘n verstekposisie in my wat my die hele tyd laat voel ek doen iets verkeerd ek behoort meer te praat en darem so tussendeur te preek ook.

Ten spyte van al die wonderlike terugvoer én die groeiende getal by ‘n Week van gebed! stoei ek die hele tyd met die stem in my wat wonder of ek nie darem maar meer moet verduidelik, so ‘n paar teorië oor gebed moet bysit, Eugene Petersen moet aanhaal nie. En toe tref dit my, ek is vervorm deur leermeesters wat my met woorde gevorm het, vol teorie gepomp het. Ons het ewig oor die teorie en selfs die praktyk gepraat- verstaan my reg meestal was dit goeie goed. Ek is byna nooit gevorm deur geloofs-afrigters wat my toegelaat het om self te probeer, in te oefen totdat ek die praktyke van die geloof kon bemeeester nie. Ons het byna altyd net oor die goed gepraat en dit weinig gedoen. Dit is waar my angs le.

Dit was ‘n wonderlike week, hande vol mense is diep geraak, ek wil selfs sê gevorm. In baie  gevalle het mense vir die eerste keer in hulle lewe geleer om in stilte op die Here te wag. Van almal is ek die een wat die meeste geleer het. Vir een keer kon ek die ewige prediker stil maak en geduldig saam met mense wag dat die deurbrake in hulle gebeur. Dink net wat ons alles sou gemis het as ek sou toegee aan die ewige prediker in my?

Dankie Eugene en Heinrich, julle was twee leermeesters vir my hierdie week.

Postmoderne mense is nie meer kwaad nie

Written by Frederick on . Posted in Gemeentes

Ek dink daar is nog twee draaitjies wat ons kan byweef om die prentjie duideliker te maak. Ons sit aan die een kant ook met verskillende generasies in ons kerk. Boomer leraars sowel as lidmate by wie die gereformeerde tradisie en orde baie sterk figureer. Dit is ‘n kosbare skat wat, ten regte, bewaar moet word. Hulle het ‘n mooi en sterk lojaliteit teenoor die kerkverband en tradisie.  Aan die ander kant sit ons met X’ers en die generasie daarna wat baie meer pragmaties is en by wie die Gereformeerde tradisie nie so ‘n sterk rol speel nie. Hulle is lojaal tot die verhoudings wat hulle bou en nie die denominasie of tradisie nie. Hulle vra baie meer na die ortopraksie as na ortodoksie van geloof,- ‘n uitgangspunt wat nie gemaklik pas binne die gereformeerde teologie nie.

‘n Tweede draaitjie wat ek wil byweef is die skuif in die tydsgees. Ons kerk se DNA word gevorm binne die Modernisme. Ons skryf antwoorde op modernistiese vrae en ons liturgie is ingerig vir ‘n moderne mens. Nou word daar Postmoderne vrae aan ons gevra deur postmoderne mense in ‘n Postmoderne omgewing. Die ortodoksie wat vir ons so belangrik is, wat ons gehelp het om ‘n nuwe weg te baan na die reformasie, word bevraagteken en bevredig nie meer geestelik honger harte nie. Dit is dalk tyd dat ons weer Dawid Bosch en Lesslie Newbigin deeglik gaan lees. Hulle het hierdie uitdagings lank voor ons reeds raakgesien. Ryan Bolger (prof. by Fuller) maak ‘n interessante opmerking in ‘n onlangse onderhoud (http://vimeo.com/couchmode/33500507) , hy noem dat die Postmodernisme gevolg word “Global information culture” of “Participatory culture” wat gedra word deur die vooruitgang in kommunikasie tegnologie. Hierdie generasie is nie net gebruikers van inligting en kennis nie, maar is besig om inligting en kennis te skep, hulle neem deel. Hulle wil ook deel wees van ‘n Open Source kerk waar hulle help om die liturgie te skep en die teologie te vorm. Hulle wil deelneem aan die skep van geloofsbelydenisse wat kontemporêr en relevant is.

Ek dink egter dat ons nie moedeloos moet wees oor die uitdagings van ‘n Postmoderne wêreld nie. In Brittanje sien ek tekens wat my opgewonde maak. Die kinders van geharde ateïste en agnostici begin weer vra na geloof. Hulle is twee generasies verwyderd van geloof en die kerk, die struwelinge van die verlede leef nie meer sterk in hulle nie. My jongste dogter(9) vertel die vakansie van ‘n insig wat sy en haar twee boesemvriende in ICT (godsdiensonderrig) gehad het. Hulle het besef dat dit eintlik “baie strange is dat hulle drie vriende is, want, sê sy: “Max is nonreligious, Imogin is Catholic en ek is Christian” (Verskoon haar taal en teologie – die Engelse omgewing laat maar sy merke, maar ons werk aan albei!). Geloof is weer op die tafel, die geharde aggressiewe Rickard Dawkins generasie is aan die uitsterf. Hulle kinders en kleinkinders is nie meer kwaad nie, maar hulle soek sin in die lewe  en antwoorde vir hulle vrae.  Is ons reg om dit vir hulle te gee? 

Onder wie se tafel stoot Gereformeerdes hulle voete in?

Written by Frederick on . Posted in Transformasie

Ek skryf hierdie waarnemings terwyl ek Antjie Krog se Begging to be Black (lees ‘n opsomming van die boek hier) (lees ‘n opsomming van die boek hier) lees, en my verlustig aan hoe sy die Berlynse kultuur kontrasteer met die turbulensie van die post-apartheid kultuur in Suid-Afrika. Aan die een kant is sy onverwags tuis in die ge-ordendheid van die Duitse kultuur, terwyl sy aan die ander kant haar onlosmaaklik deel voel van Suider-Afrika se choas. Christo, die vraag is:Hoeveel van wie ons is, is gevorm deur die evangelie, of as jy wil deur die gereformeerde verstaan van die evangelie, of sommer net deur ‘n christelike verstaan van die lewe. En hoevel van wie ons is is gevorm deur die Noord-Europeses kultuur van die Nederlande en Duitsland, met ‘n duidelike ge-ordende uitkyk op die lewe.

Ek voeg ‘n eie staaltjie by die van Krog. Twee jaar gelede is ek en kollegas by ‘n konferensiesentrum van die PKN in Hydepark naby Zeist in Nederland. Ek bied ‘n kursus aan en meeste van my SA kollegas woon die kursus by saam met Nederlandse kollegas. Eeen woon ‘n ander kursus by. Die etes is netjies gereel, elke kursusgroep sit aan hulle eie tafel. Een SA’er is egter lus om met ‘n ander groep te eet en gaan sit aan hulle tafel. Met middagkoffie kom een van die Nederlandse kollegas en verklaar: Daar is spanning aan de Hydepark deze week! Na ‘n lang verduideliking begryp ek dat omdat een van die SA’ers by ‘n “verkeerde” tafel gaan sit het, het dit die Nederlanders onverhoeds betrap en het dit ‘n domino effek van onsekerheid regdeur die eetsaal van verwarde Nederlanders wat-nie-weet-presies-waar-hulle-moet-gaan-aansit-nie, veroorsaak. Toe ek die SA groep nader roep en betig- bars hulle onbedaard uit van die lag- en vergroot so my moeilikheid. Ek vertel die verhaal gereeld om die verskille in kulture te verduidelik en vind dat sommige Nederlandse kollegas dit nie as ‘n grap sien nie maar nog ‘n keer wil verduidelik waarom elke cursis tog maar aan die regte tafel moet sit.

Ek dink die vraag is onder wie se tafel stoot die gereformeerde tradisie haar voete in!! Wat dra ons in ons gemeentes oor, die DNA van die Noord-Europese ge-inkulturaliseerde evangelie, of het ons al ons voete onder die tafel van Afrika ingestoot? Ek dink ons is besig daarmee, soms vinniger as wat ons besef is dit eintlik met ons aan die gebeur, ons moet dalk net meer bewustelik daaroor wees. Dit is eintlik die punt van die Gosple and our culture beweging wata uit die toelogie van Newbigin ontstaan het.

Jy kan natuurlik nie ‘n gemeente wees sonder om jou voete onder die heersende kultuur se tafels in te stoot nie. Die wat dit ontken val dikwels die meeste ten prooi van daardie kultuur.

Weerhou ons Gereformeerde DNA ons daarvan om ‘n missionêre kerk te wees?

Written by Frederick on . Posted in Gestuurdheid

Ons soek so baie na nuwe missionêre praktyke, plekke om kontak te maak met nog nie-gelowiges en geleenthede om te dien. Gemeentelede word week na week aangemoedig om ‘n hart te hê vir die nood van mense en hulle siele. Tog is dit die uitsondering as gemeentelede die diepte van die Missio Dei verstaan.

Ek vermoed dat die antwoord baie komplekser is as wat ek kan begryp. Tog is daar ‘n aspek van die ontwikkeling van ons teologie wat, ek glo, ‘n rol speel in die uitdaging wat ons het om die kerk te skuif. Dit begin by ‘n kerk wie se DNA gevorm is tydens die Christendom-era. Die era van die Christendom begin by keiser Konstantyn (313 n.C.) wat die Christelike geloof amptelike status binne die Romeinse Ryk gegee het. Met die tyd het die invloed van die Christelike geloof toegeneem tot op die punt waar die Christelike geloof ‘n sentrale plek in die ontwikkelde wêreld gehad het. Die samelewing is beskryf as ‘n Christelike samelewing en gemeenskappe is opgedeel in gemeentes wat ‘n hele land gedek het. In die Engelse konteks word daar steeds van ‘n Parish Church (Church of England) gepraat, wat die dorp se amptelike kerk is. Ironies genoeg is die Parish Counsel in ons dorp nie die kerkraad nie, maar die stadsraad. Vandag nog ontvang ons saam met al die ander inwoners van die dorp die weeklikse afkondiging van die Parish Church, al ons is nie lidmate van die kerk nie. Die eredienste word deur ongeveer 60 mense uit die 1 600 gesinne in die dorp bygewoon, tog is dit die Parish Church. In die Suid-Afrikaanse konteks is dit nie veel anders nie, met gemeentes wat nog ‘n baie sterk geografiese karakter het en daar kwalik ‘n hektaar is wat nie binne die grense van een van die gereformeerde kerke val nie.

Die probleem is egter nie dat die Christelike geloof so goed gegroei het nie, maar wel dat ons as kerk beperk word deur ons DNA wat in hierdie tyd gevorm is. DNA wat ons Ekklesiologie en Missiologie gevorm het. ‘n Ekklesiologie wat gebou is op die feit dat almal wat hier bly, Christene is, en ‘n Missiologie wat meen ons missionêre taak is daar ver. Tot dusver seker niks nuuts vir die meeste van julle nie, maar kyk net hoe diep is hierdie konteks in ons DNA ingeprent. Ons is ‘n kerk wat soos die meeste hoofstroomkerke gebou is op ‘n belydenisgrondslag, ‘n belydenisgrondslag waardeur ons gelei en geïnspireer is. Die feit is dat al ons belydenisse, behalwe twee, binne ‘n Christendomkonteks geskryf is. Die uitsonderings is die Apostoliese geloofsbelydenis wat sy ontstaan in die vroeë Christelike gemeenskap het. ‘n Vroeë vorm van die belydenis word reeds gesien in die Interrogatory Creed of Hippolytus (215 n.C.), alhoewel elemente van die belydenis reeds teen 100 n.C. in die Christelike gemeenskap teenwoordig was. Die Belharbelydenis sou ook genoem kon word as ‘n belydenis wat sy ontstaan het in die doodsnikke van die Christendom[2].

Die res van die belydenisskrifte is gevorm in ‘n konteks waar die Christelike geloof dominant was. Die belydenisse is opgestel om een Christelike groep se oortuiging te verdedig teenoor ‘n ander Christelike groep (oor die ortodoksie van beide groepe sal lank gedebatteer kan word). Die Christendomkonteks vorm die geskrifte en lei onder andere tot die afwesigheid van ‘n sterk missionêre karakter.

Die konteks het geskuif. Ons leef in ‘n post-Christendom konteks, tog het ons steeds ‘n DNA wat binne die Christendom gevorm is. Of die belydenisskrifte nog ‘n rol speel binne ons kerk, is ook ‘n vraag. Die belydenisskrifte speel moontlik nie ‘n groot rol in die geestelike lewe van die deursneelidmaat nie. Tog ontlok die belydenisskrifte ‘n sterk emosionele reaksie sodra daar gepraat word oor die byvoeg van nog ‘n belydenisskrif. Wat wel waar is, is dat die belydenisskrifte ons oor tyd gevorm het, ouer lidmate het die belydenisskrifte nog uit hulle koppe geleer, leraars moet die belydenisskrifte onderteken en op sinodale vlak word die belydenisskrifte gebruik om argumente te versterk. Die belydenisskrifte het oor tyd deel van die kollektiewe onbewuste van ons kerk geword. ‘n Kollektiewe onbewuste wat die kerk se roeping sien binne ‘n Christendom-konteks sonder ‘n missionêre wese.

As die belydenisskrifte dan nie ‘n sterk missionêre karakter het nie, hoe gaan ons dan ‘n kerk skuif om missionêr te leef in ‘n sekulêre wêreld? Het ons nie dalk ‘n nuwe DNA of kollektiewe onbewuste nodig nie? Wat opval, is dat ons vrylik oor Skrifgesag praat, maar bitter min oor die gesag van die belydenisskrifte. Ek maak vir myself twee stories daaroor op, aan die een kant dat die belydenisskrifte eintlik nie ‘n rol speel nie en dat niemand moeite doen om lewe te blaas in dooie argumente nie, of aan die ander kant dat die belydenisskrifte so ‘n heilige koei is dat ons eers die gesag van die Bybel sal aftakel voor ons aan die belydenisskrifte sal raak.

Op ‘n baie praktiese manier vind hierdie gesprek in my en ons ander leiers se binneste plaas. Die gemeentewyk (Suid-Afrikaanse gemeente in Loughton, Brittanje) waarvoor ek verantwoordelik is, het oor baie jare ‘n goeie, respekvolle verhouding gehandhaaf met die Doxa Deo-gemeente wat nie ver van ons af eredienste hou nie. Ons bedien dieselfde populasie (meestal expat Suid-Afrikaners), het dieselfde uitdaging (Suid-Afrikaanse gemeenskap krimp drasties weens die emigrasie na SA en ander wêrelddele, en kerkwees in ‘n aggressiewe sekulêre konteks). Oor die afgelope tyd het die Here ons gelei om te kyk waar ons mekaar kan help om kerk te wees. Die uiteinde van die saak was dat dit moontlik geword het vir ons om een gebou te deel en op afwisselende Sondae dienste te hou. Ons was vantevore net in staat om twee dienste per maand by die betrokke bedieningspunt te hou omdat ek ook die SA Gemeente se Birminghamwyk bedien en die ander Sondae daar preek.

Die gesprekke wat tussen ons leiers plaasgevind het, het gewissel tussen: “Dit kom van die Here af en ons moet volg”, tot: “Glo ons nie te verskillend nie?” Tog was daar ‘n besef dat ons gedeelde uitdagings groter is as ons verskille. Ons het nie meer die luuksheid om alleen ‘n pad te stap nie. Albei gemeentes leef op die periferie van die samelewing en die finansiële en praktiese uitdagings is te groot om alleen regop te bly staan. Met vrees en bewing het ons en hulle leiers besluit om goeie bure te word, maar nie te trou nie. Ons het besef dat die volgende drie sake die proses gaan dra:

  • Dat dit God se wil is dat daar groter eenheid in Sy kerk moet wees, en dat ons die visie moet deel.
  • Dat daar in vertroue verhoudings gebou moet word.
  • Dat ons met respek die verskeidenheid tussen ons moet vier.

Daar was wel nooit behoefte aan strukturele of teologiese eenheid nie. Die gemeentes bly voortbestaan as twee identiteite met hulle eie leiers. Tog deel ons infrastruktuur en eredienstye. En toe begin iets moois gebeur: die twee gemeentes se lidmate begin oor en weer mekaar se dienste besoek, en verhoudings word gebou. Gelowiges ontdek vir die eerste keer ander gelowiges in hulle omgewing. Die proses het by sommige lidmate vrese wakker gemaak, maar die getuienis van die proses begin nou die vrese aanspreek. Mure word afgebreek, hartseer word gedeel en die kerk se getuienis word sterker.

Wat uit die verhouding sal kom, sal ons moet sien, ons weet net dat ons moes waag. Wat ek wel weet, is dat ons huidige belydenisgrondslag my nie gehelp het om te waag nie. Dalk moet ons nie net praat oor die byvoeg van ‘n nuwe belydenis nie, maar sommer ook oor die vraag of ons huidige belydenisgrondslag ons die DNA gee om missionêre kerk te wees in ‘n post-Christelike wêreld.



[1] Christo Benadé is leraar van die Suid Afrikaanse Gemeente Londen en is ook besig met ‘n Ph.D. oor Missionêre leierskap aan die Radboud Universiteit te Nijmegen in Nederland.

[2] As ons die konteks wyer trek, sou ook gepraat kon word van die Barmen verklaring en van die belydenisskrifte van die gereformeerde kerke in bv. Korea, wat ‘n sterker missionêre karakter vertoon. Vir die doel van hierdie artikel slegs die binne die Suid Afrikaanse konteks.

Pastor peer groups

Written by Frederick on . Posted in Gemeentes

In flipping through the channels recently, I came across the televised worship of First Church. Instead of standing behind the oak pulpit, the pastor was pointing to a huge line graph that went straight downhill. The graph charted the attendance of this historic congregation from the 1950s, when it was the largest in the state, to today. Flabbergasted, I wondered why this pastor would turn worship into a “state of the church” report on communitywide TV.

In this case, like so many others, the leaders had come up with a plan to “grow” the church. They had ambitious goals to add to the staff and ministries and improve the building, recommendations of a national consultant. The leaders needed to convince the church that these plans were right, to create a sense of urgency that the congregation needed to act. The presentation was a classic example of the theory of change most famously articulated by Harvard’s John Kotter.

Sound familiar? Denominations have spent much effort developing programs and, more recently, training consultants to help congregations “turn around.” In many cases these well-developed plans don’t change the numbers. In 20 years as a congregational consultant and 10 years as a pastor, I have come to believe that Kotter’s change theory is right. The problem in this case was with the execution. Congregations and denominations often get caught up in the quality of the plans without focusing any attention on the leadership needed to make it all work.

In the last year, sociologist Penny Marler from Sanford University conducted research on the impact of pastor peer groups. By comparing data from a survey of peer groups with a respected survey of congregations, Marler and her team demonstrated that a pastor’s participation in a peer group was a strong predictor of church growth. A second, related predictor was that the peer group had a trained facilitator and/or a curriculum. Pastors develop when they are in community with one another, focusing on the classic disciplines of Christian community: reading Scripture, praying for each other, fellowshipping.

Congregations are more robust, growing communities of faith if the pastor is a part of a robust community of faith. By practicing the essential elements of Christian community, pastors are likely to nurture such practices in others. Great ideas for programs and services have to be grounded in the “more excellent way” to which Paul refers in 1 Corinthians. This way is based in the community, not the activities. In 1 Corinthians 12, Paul refers to the spiritual gifts present in the church. He uses the analogy of the body, emphasizing how all the gifts work together as do the parts of the body. The “more excellent way” is what keeps the body together. The phrase is the launching point for chapter 13’s beautiful description of love. The excellence and love are resident in the community, not in any single participant.

Marler’s second predictor — the group’s having a trained facilitator and/or curriculum — is also important. Pastors are susceptible to the same pressure all of us face to “make do” with current circumstances. Peer groups that don’t have any structure can become places for licking wounds. But to develop the leadership a congregation needs, the pastor has to be challenged, not just consoled. The pastor needs a community of peers in order to remain faithful to a vision for what the church can be.

One of the most powerful practices in which a peer group can engage is the study of Scripture. New Testament scholar C. Kavin Rowe describes how the study of Scripture “pressures” the student to hear God speaking, even in the most familiar passages. Rowe suggests that Scripture orders and reorders our thoughts. Lay people might assume that pastors study Scripture all the time, whether in a group or not. However, the “excellent way” of Paul involves doing such work in community. Only then are we challenged with both what the text says and how we live it.

I wonder what would have happened if First Church’s pastor had told a peer group he planned to devote worship to a report on attendance decline. Would his peers have pressed him to reflect on the purpose of worship? Would they have mused about the differences between the embarrassing and the prophetic?

The next time a congregation’s leaders ask for help in developing a strategic plan, I am going to ask the pastor a series of questions. Does she meet regularly with other pastors? What do they do together? What does she think about the group’s leader? With some basic elements of nurture in place, the pastor is likely to have the imagination and persistence necessary to lead the church through whatever strategic plans her congregation imagines.